Woensdag 13/11/2019

ECB

Kritische bestuurder stapt op: interne verdeeldheid ECB-beleid ligt op straat

Afscheidnemend president Mario Draghi laat een verdeelde ECB achter aan zijn opvolgster Christine Lagarde. Beeld AFP

De Duitse Sabine Lautenschläger stapt op als directielid van de Europese Centrale Bank (ECB). De aankondiging kwam onverwacht, want haar mandaat loopt pas over twee jaar af. Het legt de interne verdeeldheid over het beleid van afscheidnemend president Mario Draghi bloot.

Sabine Lautenschläger zat sinds 2014 in het dagelijkse bestuur van de centrale bank. Ook was ze lid van de toezichthoudende raad en was ze vicevoorzitter van het Single Supervisory Mechanism (SSM), dat toezicht houdt op bijna 120 grote banken in de eurozone. De ECB geeft geen reden voor het vertrek van het Duitse directielid. ECB-president Mario Draghi bedankt Lautenschläger voor haar “behulpzame rol bij het opzetten en besturen van het Europawijde bankentoezicht” en voor haar “onwankelbare toewijding” aan Europa.

Zelf geeft ze ook geen commentaar op haar vroegtijdig aftreden. Daardoor wordt er openlijk gespeculeerd dat ze opstapt uit onvrede met het opkopen van staatsobligaties door de ECB.

Van Lautenschläger is bekend dat ze geen voorstander was van het hervatten van het opkoopprogramma. Ze toonde zich eerder kritisch op het ruimhartige monetaire beleid. Ze is overigens niet de eerste Duitse vertegenwoordiger in het bestuur van de ECB die ermee ophoudt omwille van het gevoerde monetaire beleid. 

Haviken morren openlijk

Het is een feit dat de door ECB-voorzitter Mario Draghi aangekondigde heropstart van het opkoopprogramma van obligaties op veel negatieve bijklanken kon rekenen. Naast onder meer de Nederlandse gouverneur Klaas Knot en zijn Duitse collega Jens Wiedmann  die gelden als ‘haviken’ of voorstanders van een strakker monetair beleid – was ook de gouverneur van de Franse centrale bank, François Villeroy, gekant tegen een onmiddellijke voortzetting van het opkoopprogramma. Deze drie heren alleen al vertegenwoordigen samen zowat de helft van de eurozone volgens economische output en bevolkingsaantal.

Sabine Lautenschläger. Beeld Bloomberg

Volgens het financiële persbureau Bloomberg is het de eerste keer dat er tijdens Draghi’s termijn van acht jaar zoveel onenigheid bestond over een beleidsbeslissing. De tegenstanders hielden de maatregel liever nog achter de hand als noodoplossing voor een eventuele brexit zonder akkoord. Helemaal doof voor die scepsis lijkt ook Draghi niet. Hij hamerde er in vorige persconferenties al op dat de economische macht van de ECB niet onbegrensd is. Wat hem betreft zijn de Europese overheden nu aan zet. Zij kunnen de economie veel beter stimuleren.

Ook toen Draghi in 2015 een opkoopprogramma lanceerde, was er al tegenstand. Maar het verschil met toen is dat de interne verdeeldheid nu open en bloot op straat ligt. Draghi zei tegenover het Europees Parlement dat dit soort meningsverschillen “vrij gebruikelijk” zijn. Wel belangrijk is volgens Draghi de “vorm waarin de afwijkende mening wordt bekendgemaakt”. Hij voegde eraan toe dat het risico bestaat dat de kritiek de impact van de maatregelen van de ECB kan verzwakken.

Persoonlijke rancune

Door de ECB intern verdeeld achter te laten, maakt Draghi het zijn opvolger niet meteen gemakkelijk. Christine Lagarde, die in november het roer overneemt bij de centrale bank, zal meteen moeten beslissen of ze het gevoerde beleid voortzet en daarmee mogelijk nog meer onenigheid creëert. Het alternatief zou zijn om de stimuli terug te schroeven, met mogelijk negatieve gevolgen voor de financiële markten.

Al ziet Melvyn Krauss van Stanford University dat enigszins anders. “De vertrekkende president van de ECB heeft genoeg van het harde werk gedaan om het beleid te voeren om zijn doelstellingen te bereiken. Maar hij heeft ook een niet-onbeduidende hoeveelheid persoonlijke animus tegen zichzelf gecreëerd in het proces, vooral in Duitsland”, zegt Krauss in de Financial Times.

Van de aantredende president van de ECB, Christine Lagarde, is bekend dat ze nauw verbonden is met de Duitse kanselier Angela Merkel. “Mevrouw Lagarde zal het monetaire beleid en de strategie erven, maar niet de persoonlijke vijandigheden die zich tegen de heer Draghi hebben ontwikkeld”, meent Melvyn Krauss.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234