Zondag 27/09/2020

'Kris Peeters over werkbaar werk? Dat is hypocriet'

Terwijl de regering en het parlement volop discussiëren over de pensioenhervorming, zet LBC-vakbondsman Ferre Wyckmans (63) vervroegd een punt achter zijn carrière. 'Ik heb hard genoeg gewerkt.'

Noem hem gerust een syndicaal zwaargewicht. Vijftien jaar lang stond Ferre Wyckmans aan het hoofd van LBC-NVK, de bediendencentrale van ACV. Met 318.000 leden gaat het met voorsprong om de grootste afdeling binnen de christelijke vakbond. Wyckmans is nooit verlegen om een forse uitspraak en altijd een tikje linkser en radicaler dan zijn ACV-collega's. Vandaag gaat hij met brugpensioen, al kon hij gerust nog even door.

Moet u nu ook beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt, zoals de regering besliste?

"Wel, ik heb het geluk dat ik mijn opzeg vorig jaar al heb gegeven. Ik val dus buiten de nieuwe regels. De regering zit niet achter mijn veren. Ik heb hard genoeg gewerkt, mag ik zeggen. Al geef ik toe dat ik fysiek en mentaal in staat ben om nog iets anders te doen. De overheid zou voor mij nog een passende betrekking kunnen vinden. Zou ik nu nog in het systeem van brugpensioen stappen? Ik had nog anderhalf jaar verder kunnen werken. Maar na ons congres is het nu het ideale moment om de fakkel door te geven."

U zegt langer te kunnen en willen werken. Net u voerde het protest tegen de beschikbaarheid aan.

"Er is natuurlijk een verschil tussen mijn particuliere situatie en die van anderen. Voor iemand die een zwaar beroep heeft uitgeoefend is het plaatje helemaal anders. Denk ook aan een kassierster bij Ahold of Delhaize die op haar 57ste of 58ste na een herstructurering op brugpensioen wordt gestuurd. Wat is het nut om haar nog per se aan een job te helpen?"

Als mensen zoals u langer werken, kunnen mensen met een zwaar beroep toch sneller vertrekken?

"Je zou zo'n macro-economische redenering kunnen maken. Zo werkt het niet in de praktijk. Op het niveau van een bedrijf of organisatie, gelden er altijd andere regels. Als Delhaize herstructureert en mensen op brugpensioen stuurt, dan kan ik daar weinig aan doen door langer te werken. De specifieke rechten van de kassierster moeten we blijven verdedigen."

Vandaag komt het nationaal pensioencomité voor het eerst samen (zie kader), en net nu bent u weg.

(lachend) "Ik neem aan dat dat niet samengeroepen is te mijner eer en glorie. Wat me vooral stoort is dat het pensioendebat gereduceerd wordt tot de betaalbaarheid ervan. De redenering is dat de pensioenen vanzelf hoger worden, als we langer gaan werken. Wat op zich klopt. Maar zelfs met een volledige loopbaan is het wettelijke pensioen gewoonweg te laag. En al zeker in de privésector."

De minimumpensioenen worden wel opgetrokken.

"Verder verlagen was geen optie. En je vraagt je af of ze werkelijk stijgen, want de indexsprong wordt daar hooguit gecompenseerd."

Als je de wettelijke pensioenen optrekt, dan komt ook de betaalbaarheid van het hele systeem in gevaar.

"De regering moet keuzes maken. Je ziet nu dat alle systemen van aanvullende pensioenen, van groepsverzekeringen tot pensioensparen, fiscaal aangemoedigd worden. Het feit dat de overheid investeert in de tweede en derde pijler, is een bewijs dat het wettelijk pensioen onvoldoende is. Misschien moeten we die tweede pijler in vraag durven te stellen. Let wel, aan de engagementen die zijn aangegaan mag niet geraakt worden."

U zit op de lijn van de werkgevers en de verzekeringssector die stellen dat groepsverzekeringen niet meer de gegarandeerde rendementen kunnen leveren.

"De hele redenering dat de privésector bijspringt voor ons pensioen, werkt niet. Je kunt een euro maar één keer uitgeven. De centen voor de tweede en derde pijler kan de overheid beter gebruiken voor het wettelijk pensioen."

Maar de effectieve pensioenleeftijd moet omhoog?

"Absoluut. Maar de wettelijke pensioenleeftijd optrekken is gewoon een dwaze maatregel. De uitdaging is volgens mij om te vermijden dat mensen vroegtijdig afhaken. En dan komen we op het verhaal van werkbaar werk."

Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) riep daarvoor een rondetafelconferentie samen.

"Die rondetafelconferentie is er volgens mij maar en stoemelings gekomen. Er lag daar geen half plan voor klaar. Het was één grote show. Je kunt niet plots zeggen dat deze regering verschrikkelijk geïnteresseerd is in werkbaar werk, als ze alle maatregelen afschaft die een loopbaan draaglijk maken. Brugpensioen wordt verstrengd, tijdkrediet gaat op de schop. Sta me toe om die conferentie hypocriet te noemen."

Peeters bakende nochtans enkele duidelijke doelstellingen af: burn-out en stress moeten bijvoorbeeld aangepakt worden.

"Die discussie moet gevoerd worden. Burn-out is effectief een probleem. Tegelijk hoor ik dan iemand als Karel Van Eetvelt (gedelegeerd bestuurder van Unizo, RW) zeggen dat dat niets met het werk te maken heeft. Waarop baseert hij zich eigenlijk? Er zijn evenveel studies die de relatie tussen werkdruk en burn-out bevestigen."

Hoe evalueert u de rol van Peeters?

"Hij moet geen moeite doen om te zeggen dat hij gelooft in het sociaal overleg. Hij heeft daar altijd in geïnvesteerd en dat doet hij nu nog. Meer dan zijn voorgangers. Maar dat hij, ex-chef van Unizo, het linkse geweten moet zijn van de regering, dat zegt genoeg over de rest van de ploeg."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234