Vrijdag 20/05/2022

Kremlincriticus verbaast vriend en vijand in Moskouse verkiezingen

Hoewel uit exitpolls blijkt dat zittend burgemeester Sergej Sobjanin, de kandidaat van het Kremlin, zichzelf mag opvolgen, is oppositiekandidaat Aleksej Navalny de grootste verrassing. Navalny zou volgens de exitpolls 29 procent van de stemmen gehaald hebben.

Aleksej Navalny, de tot vijf jaar strafkolonie veroordeelde Russische protestleider, heeft bij burgemeestersverkiezingen in Moskou een belangrijke psychologische overwinning geboekt. Exitpeilingen van staatsbureaus gaven hem gisteravond 29 tot 32 procent van de stemmen tegen 53 tot 56 procent voor Poetins man, Sergej Sobjanin.

Navalny's opvallend positieve resultaat (in de peilingen stond hij rond de 15 procent) was niet de enige verrassing bij de regionale verkiezingen. In Jekatarinaburg, de belangrijke industriestad in de Oeral, was het gisteravond bij het tellen van de stemmen een nek-aan-nekrace tussen de kandidaat van de gevestigde macht en Jevgeni Rojzman - een controversiële oppositiefiguur.

De ontwikkelingen in Moskou werden door Russische commentatoren een sensatie genoemd en een gevoelige klap voor de zittende burgemeester Sobjanin als president Poetin. Het 'systeem-Poetin', met zijn zorgvuldig beheerde politieke bestel, rammelt.

De opkomst in Moskou was dramatisch laag - 27procent. Dat kan verklaren waarom Navalny relatief zo goed scoorde: zijn aanhang was gemotiveerd, terwijl Sobjanin zijn 'troepen' nauwelijks gemobiliseerd leek te hebben en een grote meute apolitieke Russen liever appels gingen plukken aanhun buitenhuisje.

Navalny (37) voerde een grass roots campagne met duizenden vrijwilligers en deed wat zijn opponent totaal achterwege liet: dagelijks zoveel mogelijk kiezers opzoeken. Sommigen noemen hem daarom de eerste echte politicus die in het tijdperk-Poetin is opgestaan.

Navalny kreeg geen televisietijd - behalve als verdachte in een strafzaak. President Poetin - die spreekt over 'die meneer' - herinnerde de kiezers er aan dat Navalny wegens diefstal is veroordeeld. Tegen die veroordeling door een rechtbank in Kirov, die veel waarnemers zien als politiek gemotiveerd, moet binnenkort nog het hoger beroep dienen.

De meningen zijn verdeeld over de vraag of Navalny door zijn goede verkiezingsuitslag nu meer of minder kans maakt om aan gevangenisstraf te ontsnappen. Maar eerst moet het spel rond de verkiezingen nog worden uitgespeeld. Navalny's eigen exitpeiling (waarin Sobjanin maar 46 procent kreeg en Navalny 36) wees zondagavond op de noodzaak van het houden van een tweede stemronde. Ook klaagde hij over fraude bij de 'thuisstemmers', een groep die volgens hem opvallend groot was. Het zou ook kunnen verklaren waarom na het tellen van 4 procent van de stemmen Sobjanin op 56 procent stond en Navalny op 22.

Maar ook als die tweede ronde er niet komt, heeft de regerende burgemeester Sobjanin een gevoelige klap gekregen. Hij wilde Navalny als concurrent om de legitimiteit van zijn overwinning te vergroten - maar zal niet hebben gerekend op deze uitslag.

Sobjanin behoort tot de gematigde vleugel in de elite, die gelooft dat de harde repressie van politieke opponenten niet werkt. Behalve een trouwe adjudant van Poetin is hij, als succesvol burgemeester van Moskou, ook een mogelijke opvolger. Zijn vijanden kunnen nu in hun vuistje lachen: zie je, als je eerlijke verkiezingen houdt zijn er geen garanties over het resultaat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234