Zondag 20/10/2019

Kreeft schransen met de politicus en de journalist

Beeld UNKNOWN

Walter Zinzen maakt duidelijk dat de journalistiek afstandelijkheid en geen empathie nodig heeft. Zinzen is oud-VRT-journalist.

De scheidingslijn tussen journalistiek en politiek is altijd flinterdun geweest , maar lijkt de laatste tijd soms helemaal verdwenen. Wat vele journalisten Pol Van Den Driessche (ex-VU, ex-CD&V, nu N-VA) kwalijk nemen, is niet zozeer zijn hobbelige politieke parcours, dan wel zijn gehop tussen journalistiek en de actieve politiek. Maar zijn geval staat niet alleen.

De nu door iedereen geprezen Piet Van Roe was ooit in de Antwerpse gemeenteraad fractieleider van de toenmalige PVV en tegelijkertijd radiojournalist op de neutrale en tot objectiviteit verplichte publieke omroep. Zijn generatiegenoot Lucien Boussé is vele jaren niet alleen lid geweest van de gemeenteraad in Lokeren mar ook werkzaam op kabinetten van socialistische ministers. Het heeft hem niet belet nadien hoofdredacteur te worden van de TV-nieuwsdienst en zijn journalisten op gezette tijden te wijzen op hun deontologische verplichtingen, zoals bijvoorbeeld partijpolitieke ongebondenheid. Zeker, niemand heeft het ooit zo bruin gebakken als de RTBF-journalist Henri-François Van Aal, die in de jaren 70 van de vorige eeuw minister werd voor de PSC (nu CDH), de RTBF in zijn portefeuille had en nadien vrolijk en wel terugkeerde naar de nieuwsdienst van diezelfde RTBF.

Verhalen uit de oude doos die niets meer met de werkelijkheid van vandaag te maken hebben? Niet helemaal, of zelfs helemaal niet. De fratsen van Van Roe en Boussé (en tal van hun collega's) waren voor de VRT aanleiding journalisten die een politiek mandaat wilden uitoefenen te verplichten ontslag te nemen. Maar dat ontslag is relatief. Niet alleen Van Den Driessches partijgenoot Siegfried Bracke, in zijn journalistentijd evenmin een model van onafhankelijkheid, maar bijvoorbeeld ook de beminnelijke Ivo Belet, Europees Parlementslid voor CD&V, kunnen op ieder moment terugkeren naar het oude moederhuis aan de Reyerslaan. Alleen is het zeer onwaarschijnlijk dat ze dan een leidende functie op de nieuwsdienst zullen krijgen. Dat is dan ook het enige, zij het grote, onderscheid met vtm. Mij blijft het een raadsel hoe een ex-senator met een uitgesproken partijpolitiek profiel 'expert politiek' van het vtm-nieuws is kunnen worden. Natuurlijk, Van Den Driessche is het gewend journalistiek en politiek als één geheel te beschouwen. In zijn Volksunie-tijd was hij redacteur van het partijblad Wij. Maar dat was tenminste duidelijk, zoals ook duidelijk was tot welke richting de kranten toen behoorden. Die duidelijkheid is in de media van vandaag soms ver te zoeken. De meeste redacties hebben weliswaar een grote mate van autonomie verworven, althans tegenover de politieke partijen. Maar of ook de onafhankelijkheid tegenover de uitgevers altijd gegarandeerd is, mag worden betwijfeld. Zelfs sommige 'nieuwe' media spelen geen open kaart.

De Wereld Morgen bijvoorbeeld is een nieuwssite die (mede) gefinancierd wordt door de vakbonden. Maar de argeloze lezer wordt daarover niet geïnformeerd. Wel heeft die lezer vruchteloos gezocht naar ook maar één kritisch woord over bijvoorbeeld de (gedeeltelijk mislukte) staking van vorige week. Dat getuigt niet alleen van een ontstellend gebrek aan journalistieke vrijheid maar ook van een grove misleiding van het publiek.

Achtergrondinformatie
Wat evenwel een nog grotere hypotheek legt op de politieke berichtgeving is de verwevenheid van sommige journalisten met politici. Ook hiervan is Van Den Driessche spijtig genoeg weer een slecht voorbeeld. Hij is er dan zelf nog trots op ook. Zo verhaalt hij graag dat hij ooit, als journalist, eens met Vande Lanotte (en op diens kosten) is gaan eten ("hij stak mijn buik vol met kreeft", zegt hij er dan grinnikend bij) maar dat hij toch nooit gedaan heeft wat Vande Lanotte hem tijdens die vreetpartij vroeg. Een redenering die vele van zijn toenmalige perscollega's ook hanteren. Empathie met de politici noemen ze dat, een onmisbare voorwaarde om te begrijpen wat er speelt. Samen tafelen, het glas heffen op elkaars gezondheid, elkaar bij de voornaam noemen, elkaars bruiloften opluisteren, bij gelegenheid ook samen een boek schrijven - dat zou allemaal nodig zijn om aan achtergrondinformatie te geraken die op geen andere wijze te verkrijgen is. Journalistieke onafhankelijkheid en kritische zin zouden hier niet onder te lijden hebben. Wie gelooft die lieden nog?

Niet empathie hebben we nodig maar afstandelijkheid. Dát is de enige weg om te voorkomen dat politici de informatie naar hun hand zetten. Het is goed dat Pol Van Den Driessche ons, zij het ongewild, nog eens aan deze les heeft herinnerd.

 Afstandelijkheid is de enige weg om te voorkomen dat politici de informatie naar hun hand zetten  
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234