Maandag 19/04/2021

Performance

Krabben waar het jeukt

In 'This Is Offal' vertolkt Reid een vrouw die zelfmoord pleegde. Beeld RV © Berliner Festspiele Christopher Hewitt
In 'This Is Offal' vertolkt Reid een vrouw die zelfmoord pleegde.Beeld RV © Berliner Festspiele Christopher Hewitt

De prijs voor vreemdste en opvallendste bijdrage op het Leuvense Playground-festival gaat naar Mary Reid Kelley. In This Is Offal brengt de Amerikaanse kunstenares "feministische horror". Met orgaanvlees in de hoofdrol.

In de livevoorstelling This Is Offal vertolkt Mary Reid Kelley een vrouw die zelfmoord pleegde. Haar lichaam discussieert met haar lever, hersens en hart over de reden voor die zelfmoord. 'Offal' uit de titel klinkt niet toevallig als awful, 'vreselijk'. Reid drukt zo de ontzetting over zelfmoord uit. Maar offal is ook Engels voor orgaanvlees, dat hier de hoofdrol kreeg.

Op Playground worden ook kortfilms in zwart-wit van de Amerikaanse kunstenares en haar partner Patrick Kelley getoond. Ook die blijven lang op je netvlies gebrand. Reid speelt bijna alle rollen zelf, vermomd in groteske maskers en kostuums.

In Minotaur Trilogy draagt ze als koningin Pasiphaë een Bo Derek-kapsel en een badpak waar het schaamhaar uitpuilt. Dat Pasiphaë de Minotaurus - half mens, half stier - baarde, gold in de oudheid als een straf van de goden. Hier is het een gevolg van haar ontembare lust, maar de vrucht ervan is lang niet zo kwaadaardig, en bovendien van het vrouwelijke geslacht.

In The Syphilis of Sisyphus maakt Reid van dichter Charles Baudelaire dan weer een vrouwelijke, hoogzwangere prostituee. In beide films ratelt ze erop los in metrische, berijmde verzen. Die doen gewild gedateerd, 19de-eeuws aan. Maar de teksten zitten wel vol woordspelletjes die een directe link naar onze tijd leggen.

Je zou denken dat achter die wilde verkleedpartijen en scabreuze verhalen een zotte doos of een vamp schuilgaat. Niets is minder waar. Reid Kelley is een tengere, onnadrukkelijk verfijnd geklede vrouw met korte krullen. Ze studeerde dan ook aan de Yale University. Een prestigieuze plek. "Iets te prestigieus misschien", merkt de kunstenares op.

Over haar hoofd heen

Samen met haar partner wil Reid met haar films en voorstellingen krabben waar het jeukt in de westerse samenleving. Hoe die kijkt naar vrouwen, naar seks en lust. Zo is ze gefascineerd door grote dichters uit de 19de en 20ste eeuw "die het steeds weer over de vrouw hebben, maar over haar hoofd heen spreken".

"Ze hengelen altijd vooral naar erkenning van andere mannen. Baudelaire vond vrouwen zelfs verderfelijk omdat ze zo 'natuurlijk' waren. Tegelijk had hij er de mond vol over. Daarom voer ik hem op als een vrouw."

This Is Offal is gebaseerd op een gedicht van Thomas Hood (1799-1845), een vriend van schrijver Charles Dickens, en even sociaal geëngageerd. "Hij klaagde de vele zelfmoorden van vrouwen in het Londen van die tijd aan. Maar ook hij sprak over de hoofden van die vrouwen heen", vertelt ze.

"Hij doet uitschijnen dat hij die zelfmoorden doorgrondt. In de discussie tussen mijn (dode) lijf en zijn organen laat ik daarentegen zien dat er weinig te begrijpen valt. Mijn personage schrikt er niet voor terug om zichzelf als lichaam te objectiveren, en toch verklaringen te weigeren."

Het probleem, zegt ze, is dat vrouwen zichzelf altijd objectiveren. Zo wordt hun lichaam het object van transacties: ik geef je dit als jij me dat geeft. "Ik heb het mezelf moeten afleren om zo naar mijn lichaam te kijken. Al worstel ik nog steeds met al die 'grote mannen' die het over 'de vrouw' hadden."

Haar fascinatie voor dichters werd nog sterker door een monument op Yale University voor alle alumni die in een oorlog, en dan vooral de Eerste Wereldoorlog, gesneuveld waren. "Wij kwamen naar België om die geschiedenis te onderzoeken, en stootten zo op het merkwaardige fenomeen van de loopgravenpoëzie. Je kunt de Eerste Wereldoorlog niet begrijpen zonder die frontpoëzie. Mensen schreven toen nog vaak gelegenheidsgedichten, maar loopgravenpoëzie als die van Wilfred Owen werd een genre op zich.

"Avant-gardedichters als T.S. Eliott haalden daar hun neus voor op. Zij versleten die voor ouderwetse rijmelarij. Maar een man als Owen verzette inhoudelijk wel bakens: nooit eerder was menselijke ellende zo direct en rauw aan de orde in poëzie."

In Museum M in Leuven loopt tot 8 januari een tentoonstelling met werk van Mary Reid Kelley. This is Offal is te zien tijdens Playground van 17 tot 20/11. www.playgroundfestival.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234