Dinsdag 22/09/2020

Koud en verschroeiend

Gesprek over tweede cd van Limburgse noise-duo Vandal X

Belgische groepen die een vermaarde buitenlandse producer strikken: geen mens kijkt er nog van op. Maar dat de Amerikaanse noise-goeroe Steve Albini bereid was de tweede plaat van het Limburgse Vandal X op te nemen, mag toch opmerkelijk heten. 'Wat telt, is dat we allebei achter deze plaat staan' zegt het duo over Songs From The Heart.

The Pixies, The Jesus Lizard, P.J. Harvey, Bush, Page & Plant: sinds kort kan ook Vandal X zich bij dat illustere rijtje scharen. Net als hun voorgangers mochten Bart Timmermans (zang/gitaar) en Jo Boes (drums) bij Steve Albini's Electrical Audio-studio in Chicago aankloppen. Overigens bleek het strikken van de man die ooit nog een eerste versie van Nirvana's In Utero opnam niet zo'n helse toer. "We hebben hem gewoon onze eerste cd opgestuurd en nadien regelmatig gebeld. Eigenlijk ging het bijna even gemakkelijk als bij ons een studio boeken. Ook toen we in de studio zelf zaten, hadden we het gevoel van: dit kan evengoed Houthalen zijn. We zaten daar echt op ons gemak, dus in die zin was het niet speciaal."

De stijl van Songs From The Heart leunt innig aan bij Helmet, Unsane en Albini's eigen groep Shellac aan. Overweldigende hardcore/noise dus, die door Albini's eigengereide opnametechniek van een uitgeklede maar dynamische klank, koud en verschroeiend tegelijk, werd voorzien. Een "ruimtelijk" geluid, noemt Jo het, "alsof je in het repetitiehok staat". Bart: "Hij stouwt de studio vol met micro's die hij dan aan- of afzet, maar effecten als reverb of echo gebruikt hij nooit."

Noem Albini geen producer want dat beschouwt hij als een belediging. Steve Albini registreert. Een relevante nuance, die impliceert dat hij geen nummers afwijst, de structuur ongemoeid laat en geen geluid opdringt. Bart: "Wat de bánd wil, respecteert hij. Soms begrijpt hij niet waarom een groep een nummer op een bepaalde manier wil opnemen, maar dan geeft hij geen commentaar om te vermijden dat ze hun song zouden aanpassen. Want als hij die plaat een jaar later beluistert, kan hij er misschien wél inkomen - hij zit er dus ook wel eens naast. Maar als je hem rechtuit zijn mening vroeg, dan kreeg je die. Soms probeerde hij zelf wat uit, maar als we dat niet goed vonden dan was dat geen probleem."

"Dat respect voelden we wel", gaat Jo verder. "Hij bekeek ons in de eerste plaats als muzikanten, niet als twee Limburgse boerkes. Hij sloofde zich ook echt uit: een trommelvel wou hij zelf vervangen, en toen ik wat problemen had met mijn basdrumpedaal begon hij naast mij op z'n knieën mee te schroeven. Van sterallures was geen sprake." Bart: "Hij zei ook meteen: 'Als jullie hier deze week willen optreden dan weet ik wel twee clubs, maar ik help je niet om een platenfirma te zoeken, want dan moet ik dat voor iedere groep doen.' Je wist heel duidelijk wat je aan hem had."

Steve Albini hangt een rigide Do It Yourself-filosofie aan die de muziekindustrie als perfide veroordeelt. Daar was het Vandal X echter niet om te doen. "Eigenlijk zijn we daar pas de laatste tijd over gaan nadenken", zegt Bart. "Geen van ons beiden heeft er ooit aan gedacht naar een grote platenfirma te stappen. Als er te veel druk van buitenaf wordt uitgeoefend, is het plezante eraf. We willen doen waar we zin in hebben, onze toekomst in handen houden. We zijn niet afhankelijk van verkoopcijfers en het aantal optredens bepalen we zelf. Vroeger speelden we overal waar we maar konden, maar dat proberen we nu wat te beperken. Al was het maar om onszelf niet kapot te spelen, want we werken allebei."

"Professioneel gaan? Dat hebben we eigenlijk nooit overwogen." Hoe verpletterend Songs from The Heart ook klinkt, op den duur dreigt wat eenvormigheid toe te slaan. "Dat klopt wel, ja. Maar dat is nu eenmaal het genre. En met z'n tweeën ben je vanzelf al enorm beperkt. Dat is zo'n beetje de functie van ons cassettedeck: adempauzes inlassen. Live laten we een tape met filmdialogen en samples gewoon doorlopen, maar we wilden die geluiden ook per se op plaat hebben, al wisten we niet goed hoe. We hebben dan besloten om er nummers van te maken, maar die fragmenten zijn heel toevallig gekozen." Jo: "Veel mensen zoeken er iets achter, maar het moest gewoon goed klinken, een sfeer oproepen."

Geldt hetzelfde voor de teksten? Is zang een instrument als een ander, waarbij de woorden louter als klank fungeren? "Soms wel, ja", geeft Bart toe. "Het gebeurt dikwijls dat we al een nummer opgenomen hebben compleet met 'zanglijn', als je het zo mag noemen, maar dat we er nog geen tekst voor hebben. We hebben ooit nog in een covergroep gespeeld, Action Park, die enkel nummers van Unsane en Shellac bracht. Aangezien de teksten van Unsane gewoon onverstaanbaar zijn, brulde ik maar wat, en dat viel ook geen mens op (lacht)."

Het is verbluffend hoe ze met z'n tweeën zo'n storm van razernij kunnen ontketenen. Is die duobezetting - toch een onconventioneel gegeven in rockmilieus - een bewuste keuze of meer een samenloop van omstandigheden? Bart: "Allebei, eigenlijk. Drie weken nadat we met twee waren begonnen, traden we al vrij veel op, en dat is gewoon zo gebleven. Maar ondertussen is het wel heel bewust, en laten we niemand meer toe. Er spelen af en toe wel eens vrienden van Perverted of JF Muck mee, maar dan als gasten. Een derde man zou er nu niet meer in passen."Kurt Blondeel

Songs From The Heart is uit op Labelman en wordt, net als het debuut Little Man's Blues (Zeppos Records), verdeeld door Konkurrent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234