Maandag 25/10/2021

KORT

300

ANTROPOLOGIE - De kaak van de mens werd korter en breder toen hij overschakelde op een sedentair leven. Dat concludeerde antropologe Noreen von Cramon-Taubadel van de Universiteit van Kent uit haar studie van 300 schedels uit 11 verschillende volkeren. De resultaten werden gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Deze verandering werd veroorzaakt doordat mensen minder kracht moesten zetten om verwerkt voedsel te kauwen, toen ze begonnen ander graan te kweken en dieren te houden en te melken.

18.800

MILIEU - Natura 2000, het Europees netwerk van beschermde gebieden, is uitgebreid met 166 nieuwe gebieden die samen zo'n 18.800 vierkante kilometer omvatten. Daarvan bevindt zich 17.000 vierkante kilometer op zee. Aan de Vlaamse banken, een beschermd zandbankengebied voor onze kust, werd 831 vierkante kilometer toegevoegd. De totale oppervlakte van beschermde zandbanken in de Noordzee omvat nu ruim 1.000 vierkante kilometer.

10

NATUUR - Inagro, het praktijkproefcentrum in Rumbeke-Beitem, heeft op vraag van de Universiteit Antwerpen 10 are bamboe aangeplant om het potentieel van de plant als energiegewas te vergelijken met omloophout en miscanthus. Verder wordt ook het gebruik van bamboe als groene grondstof voor spaanplaten of composietmateriaal geëxploreerd. Bamboe is een snelgroeiend plant die, op een paar jaar onkruidbestrijding na, weinig zorg vereist en die binnen Europa geen plagen of ziektes kent. (EDS)

TRPA1

GENEESKUNDE - Engelse vorsers ontrafelden eindelijk de pijnstillende kracht van paracetamol, schrijft Nature Communications. Ze vermoedden dat het eiwit op het oppervlak van zenuwcellen, TRPA1, hier iets mee te maken had en schakelden dit eiwit bij enkele muizen uit. Die reageerden niet langer op de pijnstiller. TRPA1 verstoort dus het doorgeven van pijn van de zenuwcellen naar de hersenen. Jammer genoeg activeert paracetamol TRPA1 door de stof NAPQI vrij te geven, die verantwoordelijk is voor de nare gevolgen van een overdosis.

40

GENETICA - Een internationaal team heeft een gen ontdekt dat verantwoordelijk is voor de groei en herstel van spieren, namelijk MEGF10. Dat is belangrijk, aangezien ons lichaam voor 40 procent uit spierweefsel bestaat. Hun onderzoek, dat focust op kinderen met degeneratieve spierziekten, verscheen in Nature Genetics.

Bij de kinderen was het gen MEGF10 gemuteerd, waardoor satellietcellen zich niet aan de spieren kunnen hechten. Satellietcellen zijn stamcellen die zich opsplitsen en aan de spiervezels hechten, en die zo de spieren laten groeien of herstellen.

10

GENEESKUNDE - Het blad Science Translational Medicine meldt een nieuwe fluorescente spray die tumoren laat oplichten binnen enkele seconden tot 10 minuten. De spray werkt met een groene kleurstof, genaamd gGlu-HMRG, die een chemische reactie in gang zet in kankercellen. Hisataka Kobayashi testte het product eerst uit in het lab en daarna op muizen met eierstoktumoren, die hij chirurgisch verwijderde. De spray liet de kankercellen binnen de minuut oplichten, waardoor ze al het weefsel snel verwijderd kon worden.

47

PALEONTOLOGIE - Maria McNamara wist de kleuren van een 47 miljoen jaar oude mot te achterhalen, zo meldt PLoS Biology. Met behulp van elektronmicroscopie kon de structurele kleur die werd opgeslagen in de anatomische details van de schubben van gefossiliseerde dagmotten gedetecteerd worden. De voorvleugels waren mat, niet-iriserend geel-groen, de achtervleugels bruin, blauw en groen-cyaan. De kleuren werkten als waarschuwing aan roofdieren dat de mot giftig was. Vandaag zijn motten nog steeds fel gekleurd, een vorm van bescherming die dus minstens 50 miljoen jaar geleden ontstond.

2/3

AGRONOMIE - Een traditionele landbouwtechniek om vis te kweken in rijstvelden levert kleine boeren niet enkel meer geld op, maar is ook goed voor het milieu, meldt Nature. Dat bleek uit een zes jaar durend onderzoek in China. Dankzij de vissen, die schadelijke insecten eten en het stikstofniveau in het water reguleren, moest er twee derde minder pesticiden en een kwart minder bemesting gebruikt worden. Daarbij verminderen de vissen ook de hoeveelheid onkruid en het risico op bepaalde ziektes. Ook de vissen doen het beter in de rijstvelden, dankzij de schaduw en omdat de planten insecten aantrekken.

B12

BIOCHEMIE - PYY is het hormoon dat ons lichaam aanmaakt wanneer we eten en dat onze eetlust en energie regelt. Het ideale middel om af te slanken dus. Er is slechts één probleem: PYY wordt in de maag afgebroken voordat het de bloedbaan kan bereiken. Onderzoeker Robert Doyle wist dit te omzeilen door het hormoon aan vitamine B12 te binden. Daardoor kon hij relevante hoeveelheden PYY in de bloedbaan krijgen, zo meldt het Journal of Medicinal Chemistry. Nu moeten de onderzoekers deze combo nog verwerken in een tabletje of kauwgom.

15

PALEONTOLOGIE - Een nest van 15 jonge dino's werd opgegraven in Mongolië, in de Gobiwoestijn. Het gaat om jongen van de Protoceratops Andrewsi, een herbivoor ter grootte van een schaap die zo'n 70 miljoen jaar geleden leefde. De jongen waren tussen de 10 en 15 centimeter groot en waarschijnlijk niet ouder dan een jaar. Deze vondst bewijst dat de Protoceratops voor zijn jongen zorgde, op zijn minst tijdens de eerste stadia van de kindertijd. De paleontologen vermoeden dat ook andere Ceratopia, zoals de Triceratops, goede ouders waren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234