Donderdag 23/09/2021

NieuwsOnderzoek

Kortere werkweek is ‘gift uit de hemel’: veelbelovende resultaten uit IJsland na 4 jaar durend proefproject

De productiviteit bleef stabiel of ging zelfs naar boven, ondanks de minder gepresteerde uren. Beeld RV
De productiviteit bleef stabiel of ging zelfs naar boven, ondanks de minder gepresteerde uren.Beeld RV

De resultaten van het langste experiment tot nu toe rond een kortere werkweek zijn gepubliceerd. Het proefproject vond plaats in IJsland en overspande de periode van 2015 tot 2019. ‘Een overweldigend succes’, noemt onderzoeksdirecteur van de onafhankelijke Britse denktank Autonomy de verkorte werkweek.

IJsland mag zich al jaren naast de Scandinavische landen Zweden, Noorwegen, Denemarken en Finland zetten qua sociale voorzieningen voor de burgers, zoals een sterk gezondheidssysteem en betaald ouderschapsverlof. Maar de IJslandse burgers moesten daar wel meer uren voor kloppen dan die in de andere genereuze landen. Dat kwam de werklevensbalans niet ten goede.

Er werd een proefproject opgezet dat liep van 2015 tot 2019. Het ging om meer dan 2.500 personeelsleden van de hoofdstad Reykjavik en van de nationale regering, goed voor meer dan 1 procent van de actieve bevolking in IJsland. De deelnemers uit verschillende takken van de publieke sector - en onder wie ook managers - gingen van een werkweek van 40 uren naar een van 35 of 36 uren, zonder loonverlies. Niet iedereen had een 9-to-5-job, sommigen hadden onregelmatige uren.

De resultaten van het grootschalige proefproject blijken nu in de lijn te liggen van die van vorige studies: iedereen voelde zich gelukkiger, gezonder en productiever. “Een overweldigend succes”, vat Will Stronge het samen. Hij is onderzoeksdirecteur van denktank Autonomy, dat samen met de IJslandse Association for Sustainability and Democracy (Alda) de onderzoeksresultaten publiceerde. “Dit toont aan dat de publieke sector klaar is om pionier te zijn op het gebied van kortere werkweken, en er kunnen lessen worden getrokken voor andere overheden”, voegt Stronge eraan toe.

Godsgeschenk

De productiviteit bleef stabiel of ging zelfs naar boven, ondanks de minder gepresteerde uren. Het personeel zat beter in zijn vel, ervoer minder stress en was minder gevoelig voor een burn-out. De werklevensbalans zat ook een pak beter, omdat er meer tijd was voor klusjes, hobby’s, huishoudelijk werk en familie. “Het was een gift uit de hemel”, citeert het verslag een manager uit Reykjavik. “Ik vind het heel tof.” Zowel de leidinggevenden als het personeel vonden het experiment een succes. Er werd efficiënter omgesprongen met de werktijd. Vooral vergaderingen werden vaak ingekort of gewoon vervangen door e-mails om tijdverspilling te vermijden.

Het onderzoek bleef geen dode letter. De vakbonden gingen aan het onderhandelen en sinds 2019 heeft, volgens het rapport, 86 procent van de actieve bevolking in IJsland, inmiddels effectief een kortere werkweek of minstens recht daarop. “De IJslandse weg naar een verkorte werkweek vertelt ons dat het niet alleen mogelijk is om in moderne tijden minder te werken, maar dat ook progressieve verandering mogelijk is”, zegt Alda-onderzoeker Gudmundur D. Haraldsson.

Uit eerdere studies en experimenten kwamen ook al de voordelen van minder werkuren per week naar voren. In Spanje en bij Unilever in Nieuw-Zeeland lopen er nog proefprojecten. “We moeten doorgaan op deze trip”, aldus het IJslandse parlementslid Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir. “De volgende stap lijkt mij de werktijd te verminderen tot 30 uur per week.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234