Donderdag 22/04/2021

KORT WEG

undefined

Lyon

Jarenlang was Lyon die stad in de Rhônevallei waar de megafiles begonnen op weg naar het zuiden. Nu de trein met een hogere snelheid rijdt en we zelf vaker en korter weggaan, is Lyon ook een eindbestemming geworden. En straks is het er voetbal.

Dat Lyon een stad van tradities is, niemand zal het ontkennen. Gastronomie en zijde zijn de twee poten waarop ze rust. Namen van zijdehuizen als Prelle - gesticht in 1752 - of Tassinari & Chatel spreken tot de verbeelding, net als het feit dat het Parijse huis Hermès zijn zijden dassen en foulards in Lyon laat bedrukken. Tegelijk kijkt Lyon naar de toekomst. Brochier S.A. bijvoorbeeld heroriënteerde zich op hoogtechnologische kunstvezels. Zo mocht de firma bijvoorbeeld het materiaal voor de neus van de Concorde produceren. In de eigenlijke binnenstad bleven alleen de kleinere ambachtelijke bedrijven. Maar burgemeester Raymond Barre droomt luidop van een Lyonees Futuroscope op de zuidelijke punt van het schiereiland gevormd door de samenvloeiing van Rhône en Saône.

Als koning Frans I in 1531 aan Lyon het privilege toekent van enige officiële zijdecentrum in Frankrijk, begint voor de stad een periode van ongekende bloei. Italiaanse bankiers vestigen zich aan de voet van de heuvel waar de Romeinen in de oudheid Lugdunum stichtten en nergens in het koninkrijk beleefden de architecten van de Renaissance zo'n triomfantelijke inkomst als hier. Resultaat: een geheel van meer dan driehonderd zestiende-eeuwse gebouwen, dat de laatste dertig jaar in zijn oude glorie hersteld raakte. Vermaard zijn de patio's en de traboules, overdekte passages door de huizenblokken, waarlangs kooplieden de zijden stoffen te allen tijde droog konden transporteren. Omdat het hier veelal privé-eigendom betreft, sluit de gemeente zoveel mogelijk contracten met de eigenaars. Deze laatsten staan de vrije doorgang toe in ruil voor onderhoud en verlichting door de overheid. Maar soms kan de poort wel eens onverbiddelijk gesloten blijven. Tot spijt van wie trabouleert. Je traboule, tu traboules, on traboule... in Lyon trabouleert (van het Latijnse transambulare = doorheenwandelen) men namelijk.

Tip: het meeste kans op vrije doorgang maak je in de voormiddag, want ook de postbode moet kunnen trabouleren.

Een juweeltje in het renaissancegenre vind je op de Quai Romain Rolland (naast Hostellerie du Gouvernement): een traboule met twee opeenvolgende binnenplaatsen en trappentorens in de poreuze, gele zandsteen van de Mont d'Or.

De meest typische wijk van Lyon is Croix-Rousse, begin negentiende eeuw gebouwd op het plateau van het Lyonese schiereiland. Joseph-Marie Jacquard had toen net de machine met de ponskaarten uitgevonden die voortaan zijn naam zou dragen. Omdat de nieuwe Jacquard-weefgetouwen te hoog waren voor de lage zolderingen in Vieux-Lyon verhuisden de ateliers massaal naar de overkant van de Saône. Daar verrees de nieuwe wijk op de gronden van een onder het revolutionaire bewind gesloopt klooster, buiten de toenmalige stadswallen: blokken van vier à vijf etages, industrieel sober, zonder opvallende architecturale versieringen. Met trappen om te trabouleren, want de niveauverschillen op de hellingen zijn vaak erg groot. En hoewel de uitvinding van Jacquard heel wat werkloosheid veroorzaakte, werkten er in die dagen in de wijk niet minder dan 30.000 canuts, zoals de Lyonese wevers heten. Vandaag bestaat in Croix-Rousse nog een concentratie van textielgroothandels en een harde kern van ambachtelijke zijdeateliers.

Roger Gavaggio is een nieuwkomer, die zich pas in 1986 tussen Rhône en Saône vestigde. In zijn atelier op het nummer vier van de Place Bertone beschildert hij diverse soorten zijde, satijn en mousseline met borstel, penseel of een stukje katoen. De aanpalende boutique verkoopt foulards en kleine zijden snuisterijen, maar het zwaartepunt van de activiteiten ligt elders, bij de meer exclusieve technieken. Zoals de beschildering van zijdedraden vóór ze geweven worden - bij het eindproduct levert dat een fascinerend flou artistique op. Erg arbeidsintensief en dus peperduur.

In de boutique hangt een wandtapijt met een prijskaartje van 25.000 Franse franc per meter. Zowel de haute couture als de Franse staat zijn goede klanten van het atelier op de Place Bertone. Zijde voor de restauratie van Versailles en andere paleizen levert Gavaggio in samenwerking met de weverij van Georges Mattelon, een krasse tachtigplusser die nog dagelijks aan de slag gaat in zijn atelier uit 1878, twee hoog boven zijn eigen appartement. Op zijn vier historische, beschermde Jacquard-weefgetouwen vervaardigt monsieur Georges soorten stoffen die automatische machines niet zonder foutjes kunnen produceren. Zoals kameleontafzijde, die van kleur verschiet naargelang de plooi en lichtinval. Exclusief voor film- en theaterkostuums, of voor creaties van Dior en Lacroix, van Balmain en Ricci.

La Maison des Canuts, 10-12, rue d'Ivry, 69004 Lyon. Het Huis van de Zijdewerkers bevat een overzicht van de technische ontwikkeling, van het grote trekweefgetouw tot de Jacquard- en Verdolmachines. Open: van 8.30 tot 12 uur en van 14.00 tot 18.30 uur (18.00 op maandag). Gesloten op zon- en feestdagen en op maandagen in augustus.

L'atelier de M. Mattelon, 10, rue Richan, bezoek uitsluitend na afspraak. Inlichtingen bij het VVV-kantoor van Lyon, tel. 78 42 25 75.

Atelier Gavaggio, Boutique, 4, place Bertone, 69004 Lyon: atelierbezoek na afspraak, tel./fax 78 30 50 18.

Le Musée des Tissus, 34, rue de la Charité, 69002 Lyon: open van 10.00 tot 17.30 uur, gesloten op maandag en feestdagen.

Een der belangrijkste textielmusea ter wereld, met geweven stoffen van de vierde eeuw tot nu. Van een zeer fijn geweven gebedenboek (nauwelijks te onderscheiden van een gedrukt exemplaar) tot twintigste-eeuwse wandtapijten naar ontwerpen van Dufy en Delaunay, of naar een schilderij van Delvaux. Op hetzelfde adres ook het Internationaal Studiecentrum voor Antieke Stoffen (CIETA), met specialisten uit 33 landen en een (niet voor het publiek toegankelijk) restauratieatelier. Hier werden bijvoorbeeld stukjes uit de lijkwade van Turijn onderzocht.

- Zes wedstrijden van het WK voetbal (13 juni - 4 juli).

- De nachten van Fourvière: concerten en toneel in het Gallo-Romeins theater (juni en juli).

- De collectie van het Museum voor Schone Kunsten, 'le Petit Louvre', met een belangrijke verzameling impressionisten en modernisten. Werd onlangs nog uitgebreid met een verzameling doeken van o.a. Degas, Manet, Monet, Picasso, Modigliani, e.a. Tot 28 juni loopt bovendien een expo met een honderdtal werken van Matisse, die voor het eerst het Parijse Centre Pompidou verlaten.

'Ik ken slechts één ding dat ze heel goed kunnen in Lyon: men eet er op bewonderenswaardige wijze, en, volgens mij, beter dan in Parijs', noteerde Stendhal in zijn 'Mémoires d'un touriste'. De auteur had, tenminste voor een stuk, gelijk. De Lyonese keuken heeft inderdaad terecht een grote reputatie. De namen van de sterrenchefs zijn wereldwijd bekend, maar de rijkdom van de regionale keuken vind je al in een klein buurtrestaurant. Zo'n typisch Lyonees verschijnsel is de bouchon: een klein - vaak erg klein - eethuis waar het in een ongedwongen sfeer tafelen is. Je eet er de tablier de sapeur of tripes à la lyonnaise. Een klassieker in het pittoreske genre is Café des Fédérations (8, rue du Major Martin); Les Lyonnais (1, rue Tramassac) in Vieux-Lyon is daarentegen een modern ingerichte bouchon, een beetje wat wij een eetcafé zouden noemen. Een straat verder vind je de wijnbar annex bistrot van chef-kok Philippe Chavent. Le Comptoir du Boeuf (3, place Neuve St. Jean) heeft 30.000 flessen grand cru in voorraad en biedt 's middags een dagschotel voor 49 FF. Van dezelfde eigenaar bezochten we ook 'Les Muses de l'Opéra' (1, place de la Comédie), een designersrestaurant zeven hoog, boven de opera van Lyon (terloops, de enige Opéra National de France buiten Parijs): schitterend uitzicht over het stadhuis en de heuvel van Fourvière.

Nog meer grote namen: Maison Villemanzy (25, montée St. Sébastien), ook al met een ruim terras, hier met panorama van de Rhône en het uitgestrekte Parc de la Tête d'Or. Villemanzy is een nieuw restaurant van Jean-Paul Lacombe, de tweesterrenchef van Léon de Lyon.

La Mère Brazier (12, rue Royale) is de laatste telg in een traditie van culinaire moeders-aan-het-fornuis. In dit eerbiedwaardige etablissement met Michelin-ster eet je de fameuze getruffeerde poullarde de Bresse demi-deuil.

De wijk Croix-Rousse doet zijn van oudsher anarchistische reputatie alle eer aan met een resem alternatieve eetgelegenheden: het zomerse tuinterras van Le Petit Gadin (17, rue d'Austerlitz) lokt een mix van buurtbewoners, yups en artiesten; Cassoulet, Whisky Pingpong (rue de Belfort / hoek rue Dumonge): hapje in de zaal, drankje in de bar, balletje slaan op de etage; buurman Mr. Higgins serveert voor de brunchers, en Brasserie Chantecler (151, bd. de la Croix Rousse) brouwt ook haar eigen bier.

Le Crève-Lune tenslotte (59, montée de la Grande-Côte) is een vegetarisch restaurant waar ieder betaalt naar eigen vermogen. En dan is er nog Brasserie Georges (30, cours de Verdun Perrache): een immense art-decozaal met plaats voor 600 personen. Dit instituut bevindt zich bij de bocht van de autoroute A7 achter het station Lyon-Perrache. Voor voetgangers die uit het centrum komen enkel bereikbaar via het station.

Op het schiereiland tussen Rhône en Saône:

- Hôtel des Artistes (HHH), 8, place des Célestins, tel. 78 42 04 88: een charmehotel naast het Théâtre des Célestins, ontbijtzaal met fresco's à la Jean Cocteau.

- Hôtel Arte (HH), 1, rue du Port du Temple, tel. 78 92 91 91, en Hôtel du Théâtre (HH), 10, rue de Savoie, tel. 78 42 33 32, in dezelfde buurt rond de Place des Célestins, een sfeervol pleintje op twee minuten van de voetgangersbrug die het schiereiland verbindt met le Vieux-Lyon.

- Hôtel Saint-Pierre des Terreaux (HH), 8, rue Paul Chenavard, tel. 78 28 24 61: een centraal gelegen budgethotel, in een straat die uitkomt op de Place des Terreaux, achter het stadhuis. Voornoemde hotels nemen deel aan de promotiecampagne 'Twee nachten voor de prijs van één' (nog tot 30 september). In Vieux-Lyon:

- La Tour Rose (HHHH), 22, rue du Boeuf, tel. 78 37 25 90, lid van de groep 'Small Luxury Hotels', twaalf door verschillende Lyonese zijdehuizen gedecoreerde kamers in een schitterend renaissancepand.

Tip: vanaf 10 juni kan je ook terecht in de nieuwe jeugdherberg bij de Montée du Chemin Neuf. Met nagenoeg hetzelfde panorama als de viersterren Villa Florentine in dezelfde straat.

Eén van de zeldzame hotels in Croix-Rousse:

- Hôtel de la Poste, 1, rue Victor Fort, tel. 78 28 62 67, zeer goedkoop hotel in een voormalig wevershuis.

Met de TGV spoor je in iets meer dan vier uur van Brussel-Zuid naar Lyon Part-Dieu. Dagelijks vier verbindingen: vroegste vertrek uit Brussel om 7.44 u; laatste vertrek uit Lyon om 18..40 u.

Het goedkoopste tarief bedraagt 3.300 Belgische frank voor een retourticket. Deze 'Joker 30' boek je minstens 63 dagen voor de afreis; bij annulering van de reservatie rekent de SNCF 30 procent administratiekosten aan.

Het gewone TGV-tarief bedraagt 6.440 Belgische frank in tweede klasse, 9.220 Belgische frank in eerste klasse; reservaties kunnen zonder bijkomende kosten veranderd worden.

Info: SNCF - Rail Europa Benelux, tel. (02) 534 45 31.

Lyon heeft een uitstekende volautomatische metro. Een enkele rit kost 8 FF. Het Ticket Liberté kost 24 FF en is 24 uur geldig op het hele net van metro en bus. Tip: neem lijn 6 van Croix-Rousse naar de benedenstad en geniet van de fraaie stadszichten én de charme van de oldtimer trolleybus die nog tot eind juni rijdt.

* Maison de la France, Guldenvlieslaan

21, 1050 Brussel, tel. 0902-88025,

fax (02) 502 04 10.

* Office du Tourisme du Grand Lyon,

Place Bellecour, BP 2254, 69002 Lyon,

tel. 72 77 69 69, fax 78 42 04 32.

* Comité Régional du Tourisme Rhône-

Alpes, 104, route de Paris,

69260 Charbonnières-les-Bains,

tel. 72 59 21 59, fax 72 59 21 60. De reductiekaart 'Rendez-vous Rhône-Alpes' geeft recht op tal van voordelen (gidsen, musea, restaurants...) in de vijf steden van de regio: Annecy, Chambéry, Grenoble, Lyon en St. Etienne. Ze is op aanvraag verkrijgbaar bij het

Maison de la France.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234