Dinsdag 15/06/2021

Kort Frans

Gevoelens op een goudschaaltje

Al meermaals is gewezen op de verwantschap tussen het werk van Céline Curiol (°1974) en dat van Paul Auster. Met haar debuut Parijse stemmen toonde ze aan hoe fijnzinnig en unheimisch ze de atmosfeer van een grootstad weet te vangen. In haar derde roman Adempauze is het decor New York, waar in de straten van Manhattan de verhalen van twee Franse vrouwen samenvloeien. De melancholie doordesemt haast alle pagina's, de personages bewegen zich soms voort als schimmen. De Franse Elena is gehuwd met Martin, een gesloten en afstandelijke workaholic die zijn verleden zorgvuldig achter slot en grendel houdt. Als Martin wordt opgenomen in het ziekenhuis en Elena hem bijna verliest, vertrekt ze naar New York, want ze wil klaarheid scheppen en een verklaring vinden voor zijn stilzwijgen. Miléna, ook een Française, woont in New York met haar man Peter. Hun huwelijk raakt in het slop en Miléna begint een affaire. Als Peter naar Los Angeles vertrekt, blijft zij in New York om uit te zoeken of ze al dan niet een punt moet zetten achter haar huwelijk. In Adempauze laat Curiol de twee vrouwen enkele dagen in juli de balans van hun leven opmaken. Curiol legt de gevoelens van Elena en Miléna op een goudschaaltje en keert ze om en om. Zullen ze breken met hun verleden? Haar delicate schriftuur imponeert, maar ze verliest zich soms in al te gedetailleerde analyses. Welbewust legt Curiol een traag leestempo op. Aan spitse observaties geen gebrek, zoals over de omgangsvormen in de Big Apple: "I'm sorry. New Yorkers verontschuldigen zich altijd alsof ze iemand een duw hadden gegeven, met woorden scherp als een valbijl."

De spraakverwarrende Japanse jaren van Nothomb

Grillige plotlijnen, pulserende dialogen, excentrieke personages en zwartgallige humor: dat zijn de basisingrediënten waarmee de Belgische diplomatendochter Amélie Nothomb nu al sinds 1992 onverdroten haar romankunsten brouwt. Maar af en toe laat ze ook weleens in haar autobiografische kaarten kijken. Dat was het meest opvallend in haar 'Japanse' romans, die De Bezige Bij Antwerpen nu in één lijvige band heeft gebundeld. Nothomb heeft dubbelhartige herinneringen aan het land, waar ze nabij Kobe geboren werd en een groot deel van haar jeugd doorbracht. Die levensfase kreeg een verlengstuk in het surrealistisch getinte Gods ingewanden. Wanneer ze er in 1989 terugkeert en in dienst treedt van een Japanse mega- onderneming, belandt ze in een maalstroom van vernederingen om uiteindelijk te eindigen als toiletjuffrouw. In Met angst en beven dreef ze de cultuurclash tussen de westerse en de Japanse samenleving tien jaar later met enig revanchisme op de spits.

In De verloofde van Sado ten slotte leidt ze ons binnen in de episode die aan Met angst en beven voorafgaat, wanneer de 22-jarige Amélie in Tokio het Japans onder de knie probeert te krijgen, als inrijpoort naar een briljante carrière in het land van de rijzende zon. Als lokaas zet ze haar eigen Franse taal in. Ze hangt een advertentie op in de supermarkt waarin ze aanbiedt om Franse lessen te doceren. De timide jongeman Rinri is het eerste visje dat bijt, maar haar eerste lessen verlopen in een absurd incommunicado, waarbij vergeleken de spraakverwarring op de toren van Babel peanuts is. Tot er amoureuze complicaties optreden.

Zoektocht naar Tibetaanse nazibrigades

Drie grote Franse literaire prijzen, waaronder de Prix Médicis, ontving Jean-Marie Blas de Roblès (°1954) voor zijn onstuimige en avontuurlijke roman Waar de tijgers thuis zijn. En ook in onze con- treien sloeg zijn kanjer wonderwel aan. Begrijpelijk dat uitgeverij Ailantus stond te trappelen om de nieuwe, opvallend dunne roman van de onderwaterarcheoloog uit te geven. In Middernachtsberg begeeft Blas de Roblès zich alweer op het glibberige pad tussen Wahrheit und Dichtung. Deze romanà thèse poogt af te rekenen met de mythe dat er in de Tweede Wereldoorlog Tibetaanse nazi- brigades zouden hebben bestaan. Maar ditmaal kan Blas de Roblès met zijn vertelkunst slechts moeizaam de vonk doen overslaan.

De alleenstaande Rose gaat met haar vijfjarige zoontje Paul in een flatgebouw in Lyon wonen. Ze heeft niet in de gaten dat haar medebewoners de eigenaardige buurman Bastien op een afstand houden. Bastien is tegen zijn zin met pensioen gestuurd als conciërge van een jezuïetencollege en leeft haast als een boeddhistische monnik. Rose is geïntrigeerd door Bastien en nodigt hem uit op de koffie. Paul sluit vriendschap met de mysterieuze figuur, die nog één doel voor ogen heeft: een reis naar Tibet maken. Later schrijft Paul een roman over Bastien, waardoor hij op het spoor komt van zijn vreemdsoortige oorlogsverleden. Toch heeft Middernachtsberg lang niet de envergure van zijn voorganger en leest het boek statisch als een invuloefening.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234