Zaterdag 24/10/2020

auteursrecht

KorfbalKrant en andere kleine blogs hard aangepakt na inbreuk op auteursrecht

Beeld thinkstock

Foto's van het net plukken doe je niet zomaar. Heel wat kleine websites kregen de laatste weken een bureau op hun dak dat in naam van agentschappen inbreuken op auteursrecht opspoort. Om die recht te zetten moeten ze een dure licentie kopen.

"Beste lezers, de volledige redactie heeft besloten om per direct te stoppen met KorfbalKrant." Een wat treurig berichtje vervangt sinds kort de amateursite over het Belgische korfbal. Eind mei kreeg men daar een claim van de firma Permission Machine (PM), ook opererend onder de naam Graphics Detective, in de bus. Namens persagentschap Belga eist het auteursrechten voor het gebruik van drie foto's. Die kosten 212 euro per beeld. Met de dossierkosten erbij komt het totaal op 689 euro.

"De laatste vier jaar hebben wij 5.000 artikels gepubliceerd", zegt Stefan de Vogelaere, medeoprichter van KorfbalKrant. "Bij elk artikel staat een foto. Vaak kwam die van een eigen fotograaf, maar soms werd het beeld gezocht op Google Images."

Maar voor elke foto geldt auteursrecht, ook al is dat niet altijd duidelijk aangegeven. "Een foto van het internet kopiëren is een fluitje van een cent", zegt professor auteursrecht en advocaat Fabienne Brison (VUB). "Maar het is niet omdat een beeld op het internet circuleert, dat je de toestemming hebt om het te gebruiken om je website op te luisteren. Wie het werk van een ander gebruikt, moet daarvoor het reproductierecht én het recht van mededeling aan het publiek krijgen. En daarnaast is er nog het morele recht van de fotograaf."

Allemaal rechten die KorfbalKrant dus niet had gevraagd. "Zowat 90 procent van onze artikels is geschreven door onze 80-jarige hoofdredacteur Ludo Wils, maar hij heeft nooit bij het auteursrecht stilgestaan", zegt De Vogelaere. "Omdat we niets tegen de claim kunnen inbrengen, hebben we betaald. Maar uit vrees dat er nieuwe claims zouden volgen en onze vzw overkop zou gaan, hebben we er nu de stekker uitgetrokken."

De afgelopen weken kregen heel wat andere websites en blogs een gelijkaardig vraag van PM, dat optreedt namens onder meer Belga, Photo News en Reporters. De firma ontwikkelde een technische tool waarmee het makkelijk websites kan screenen. Via een intelligente scan worden gebruikte foto's vergeleken met de databank van klanten. Stelt het een inbreuk vast, dan volgt er meteen een brief. Vijf bloggers stuurden die door naar onze redactie, allen omschrijven ze de toon als 'agressief'.

Om de inbreuk recht te zetten, stelt PM een retroactieve licentie voor, in bijlage zit de factuur al klaar. Daarmee is de site dan in orde en mogen de beelden nog een jaar worden gebruikt. Maar wordt het voorstel geweigerd, dan dreigt het bedrijf met een zaak wegens "mislopen van inkomsten, onverminderd bijkomende vergoedingen wegens niet vermelden van naam, en verminking van het werk". Bovendien maakt het verwijderen van de afbeeldingen de inbreuk niet ongedaan. "Ik vind het vooral erg dat er meteen met facturen wordt gezwaaid, zonder enige waarschuwing", zegt de Vogelaere. "Uiteindelijk gaat het om pure onwetendheid."

Beeld © Alex Vanhee

Regels zijn regels

Maar dat is geen excuus, vinden ze bij PM. "Waarschuwingen sturen kost ook geld", zegt CEO Gunter Luyckx. "Dat zet de wereld op zijn kop, het blijft gaan om diefstal. We zijn altijd bereid om tot een compromis te komen. In het geval van KorfbalKrant hebben we drie beelden aangerekend, terwijl ze zelf spreken over veel meer potentiële inbreuken. Met deze regeling komen ze er goedkoop vanaf. Andere agentschappen hadden al lang een advocaat ingeschakeld, dan had het hen duizenden euro's gekost."

Ook de fotoagentschappen blijven achter de methode staan. "Ik ben geschrokken van het resultaat van PM: zo veel inbreuken waar ik geen weet van had", zegt Michel De Vinck van Photo News. "Toch is het niet onze bedoeling om Jan met de pet uit te kloppen. Sociale gevallen of kleine zaken laten we vallen. Maar iemand die onrechtmatig duizenden foto's gebruikt, mag worden gewezen op de regels."

Eenzelfde verhaal klinkt bij Belga. "Het is zeker niet de bedoeling om via dit systeem de kleine garnalen aan te pakken", zegt Philippe François, chief imagery van Belgaimage. "Wij zien dit niet als een structurele bron van inkomsten. Wel willen we onze auteursrechten laten gelden. De mensen die bij Belga en in de media werken, leven ook van het auteursrecht. Inbreuken op het auteursrecht ondermijnen dat. Daarom hebben wij een samenwerking met PM. De manier waarop PM het aanpakt en waarop het communiceert zal echter worden geëvalueerd. Dat was van bij aanvang zo voorzien." Volgens Luyckx kan die aanpak moeilijk anders. Bij een verzoek tot aankoop van een licentie moeten alle details nu eenmaal worden vermeld.

"Je kunt dat niet sympathiek vinden, maar dat is het businessmodel", zegt professor Brison. "Maar gooi het kind niet weg met het badwater. We moeten blijven ijveren voor de auteursrechten van fotografen, opdat ook zij hun boterham kunnen blijven verdienen."

Beeld © Belga
Beeld © Belga
Beeld © Belga
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234