Woensdag 26/06/2019

Internationale politiek Hongkong

Kopstukken Hongkongse Paraplu-revolutie wacht ongebruikelijk hoge straf

Paraplu-protesten in Hongkong in 2014. Beeld EPA

Negen Hongkongse activisten staat een ongebruikelijk hoge celstraf van maximaal zeven jaar te wachten. Dinsdag werden de kopstukken van de zogenaamde Paraplu-revolutie veroordeeld wegens ‘samenzwering tot het verstoren van de openbare orde’.

Democratiseringsprotesten die vijf jaar geleden grote delen van Hongkong lamlegden, worden de Paraplu-protesten genoemd, naar aanleiding van de gele paraplu's die de demonstranten meedroegen. Hoe zwaar de straf van de negen kopstukken van die protesten uitvalt is nog niet bekend – de rechtbank is nog in beraad. Activisten zien de ongebruikelijke toepassing van een verouderd wetsartikel in deze zaak als een teken aan de wand. ‘Een vreselijke boodschap die waarschijnlijk de overheid aanmoedigt meer vreedzame activisten te vervolgen, waardoor de vrijheid van meningsuiting in Hongkong nog verder inkrimpt,’ zegt Maya Wang van de mensenrechtenorganisatie Human Right Watch in Hongkong tegen de Volkskrant.

Op het hoogtepunt van de democratiseringsprotesten bezetten honderdduizend demonstranten met gele paraplu’s het zakencentrum. Ze eisten meer inspraak in de manier waarop de bestuurder van Hongkong werd geselecteerd. Die moest destijds worden gekozen uit een klein clubje door de Volksrepubliek goedgekeurde pro-Chinese kandidaten. De Paraplu-beweging had ambities voor politieke verandering in democratische richting en kende een fel anti-Chinese ondertoon. Laaiend eiste Beijing dat Hongkong korte metten zou maken met de ‘onpatriottische’ opstand.

Hongkong kent autonomie op politiek, economisch en juridisch terrein, maar bij echt belangrijke kwesties heeft de Volksrepubliek het laatste woord. De afgelopen jaren vond de Communistische Partij steeds meer zaken die Hongkong vroeger zelf regelde, belangrijk genoeg om zich steeds steviger te laten gelden.

Vrijheid van demonstraties

Het vonnis van dinsdag is het zoveelste signaal dat vroeger zo vanzelfsprekende vrijheden, zoals demonstreren, worden ingeperkt. Hongkong was voorheen vrij tolerant bij politiek activisme en demonstraties. Als het veroorzaken van openbare overlast met demonstraties al werd bestraft, was het in de regel met drie maanden cel. Nu deed de openbare aanklager een beroep op wetgeving die dateert uit het koloniale tijdperk, toen Hongkong nog een Britse kroonkolonie was. Dan is hetzelfde vergrijp ineens goed voor maximaal zeven jaar.

De protesten waren volgens rechter Johnny Chan geen geval van vrije meningsuiting, maar ‘een botsing met andermans rechten’, zoals die van weggebruikers en andere mensen die last hadden van de blokkades. Die blokkades hielden maanden stand, maar uiteindelijk bereikte de grootste demonstratie in de geschiedenis van Hongkong niets. Terwijl de activisten die op de kruispunten bivakkeerden uiteenvielen in steeds radicalere groepjes, begon het Hongkongs bestuur zijn loyaliteit aan Beijing te etaleren door kopstukken uit het pro-democratiseringskamp een voor een aan te pakken. Jongeren die verkiezingen wonnen met nieuw opgerichte partijen en de plaatselijke politiek gebruikten om hun anti-Chinese geluid uit te dragen, werd hun zetel afgepakt. Populaire studentenleiders brachten maanden in de gevangenis door. Zelfs het aan het woord laten van mensen die zich tegen Beijing uitspreken leverde problemen op: een Britse correspondent werd vorige zomer uitgezet omdat hij namens de buitenlandse persvereniging een onafhankelijkheidsactivist als spreker had uitgenodigd.

Politie vuurt traangas af op demonstranten van de Paraplu-beweging in Hongkong in 2014. Beeld AFP

De grote finale was het einde van de rechtszaak dinsdag tegen negen initiatiefnemers die aan de wieg van de protesten stonden, zoals socioloog Chan Kin-man (60), rechtenprofessor Benny Tai (54) en predikant Chu Yiu-ming (75). De drie oudere progressieve intellectuelen riepen al in 2013 op tot Occupy Central, een vreedzame bezetting van het zakencentrum, toen duidelijk werd dat Beijing geen vrije verkiezingen toestond voor het nieuwe bestuur van Hongkong.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden