Woensdag 18/09/2019

Koppiger dan hun rammen

Rams van de IJslander Grimur Hakonarson gaat over twee broers die meer affiniteit hebben met hun schapen dan met elkaar. 'Veel IJslanders hebben een sterkere band met die beesten dan met hun eigen vrouw.'

Sinds Hakonarson in Cannes de prijs van de jury van 'Un Certain Regard' in ontvangst mocht nemen, is Rams al over de hele wereld geweest. De twee oude knarren, Gummi en Kiddi zijn boeren, buren en broers. En in zeker opzicht ook arme schapen. In de veertig jaar dat ze naast elkaar wonen, hebben ze geen woord meer gewisseld. Als er iets te zeggen valt, dan zetten ze het op een briefje.

Gesprekken met andere medemensen in de uitgestrekte vallei zitten er ook al niet veel in. Niet alleen omdat er weinig mensen zijn, Gummi en Kiddi zijn niet echt spraakzaam. Ze zijn nog koppiger dan sommige van hun rammen. Er is scrapie nodig, een allesvernietigende schapenziekte, eer ze weer met elkaar aan de praat geraken.

Het was op het Filmfest Gent, waar Hakonarson samen met hoofdrolspeler Theodor Juliusson de schapen over de rode loper dreef, dat hij vertelde waarom hij Rams draaide.

"Mijn ouders kwamen allebei uit landbouwersfamilies en ik vond het hoog tijd dat het verhaal van het leven op deboerenbuiten nog eens werd verteld. Dertig, veertig jaar geleden werden er in IJsland alleen boerenfilms gedraaid, nu is er niemand die nog aandacht besteedt aan hoe die mensen leven. Nooit voorheen heeft iemand zich afgevraagd hoe ze verder moeten als ze door een ziekte al hun dieren verliezen.

"Ik wou een realistische film maken. Met schapen. Veel mannen hebben een sterkere band met die beesten dan met hun eigen vrouw. Geen enkel dier is belangrijker geweest voor de landbouw in IJsland. Dankzij het paard konden mensen zich verplaatsen, het schaap hield ze in leven. Enkele jaren geleden was er al een IJslandse film Of horses and men. En nu wordt dus gevraagd: wat wordt het volgende dier? Misschien wordt het wel een stroming: de IJslandse beestenfilm."

Er kwam een echte schapencasting aan te pas. Keuze genoeg. Er zijn meer schapen in IJsland dan mensen. 800.000 schapen voor 300.000 IJslanders. "We zijn vooraf bij de boeren op zoek gegaan naar de juiste schapen. We zochten wollige exemplaren van het Bolstat-ras, op stevige poten. Ze mochten niet te schuchter zijn. Sommige dieren renden weg als ze ons zagen komen. We hadden een professionele schapentemmer die de hele tijd op de set was. In sommige scènes liep hij voor de kudde uit en wisten we hem later digitaal uit het beeld. Vroeger had je deze film nooit kunnen maken."

Maar ouderwetse en indrukwekkende widescreen is er wel bij. Net als in een western. En open landschappen met dreigende wolken. "Ja, in de streek waar we filmden staan ook al niet veel bomen. We wilden dan ook de eenzaamheid beklemtonen."

Warm en humoristisch

Rams had een zwaar verhaal kunnen zijn. Over vereenzaamde ouderlingen die hun hele leven verloren zien gaan wanneer hun schapen ziek worden. Maar Hakonarson maakt er een warm verhaal van met humor, weinig woorden en des te meer sprekende beelden. "Ik wilde dat het allemaal niet te donker zou zijn. Ik wou entertainen. Zonder die humor had ik nooit zo'n breed publiek kunnen bereiken. Ik vind het fantastisch dat een humanistische film over twee broers die alleen met hun hond en hun schapen communiceren, zoveel mensen aanspreekt.

"Pas op, zulke boeren bestaan. In alle landelijke streken van IJsland tref je hen aan. Vaak zijn het mannen die alleen op de boerderij achtergebleven zijn. Nadat de kinderen vertrokken zijn, pakt ook de vrouw haar koffers en de man kan zijn beesten niet achterlaten.

"Het verhaal van de film is trouwens ook op ware feiten gebaseerd. Twee broers die op hetzelfde landgoed leefden, waren allebei verliefd op dezelfde vrouw, maar zij wilde met geen van beiden trouwen en ging ervandoor. Gevolg was dat de broers nooit meer praatten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234