Vrijdag 05/03/2021

Portret

Koppigaard of redder in nood?

Spoorbaas Jo Cornu arriveert in Brussel voor overleg met de bonden. 'Ik mag toch wat tegengas geven?' Beeld Tim Dirven
Spoorbaas Jo Cornu arriveert in Brussel voor overleg met de bonden. 'Ik mag toch wat tegengas geven?'Beeld Tim Dirven

Nooit verlegen om te zeggen waar het op staat. Steeds heeft hij een duidelijk doel voor ogen. Jo Cornu, CEO van de NMBS, vliegt er vol in. Is hij de man om de spoorwegen eindelijk uit te kuisen? Of jaagt hij net iedereen de kast op?

"Hij heeft deals onderhandeld van Chili tot Japan. Bijna altijd met een positief resultaat. Als iemand de hervormingen bij de NMBS kan volbrengen, dan hij wel." Topondernemer Julien De Wilde heeft een blind geloof in Jo Cornu. De twee leerden elkaar kennen aan de universiteit en werkten later jarenlang samen. Zij aan zij deelden ze de lakens uit bij industriële mogols als Alcatel en Agfa-Gevaert.

Toen de 71-jarige Cornu twee jaar geleden werd aangesteld als CEO van de NMBS, was iedereen enthousiast. In de herfst van zijn carrière had hij niets te verliezen. Tegelijk is hij ambitieus genoeg om in schoonheid te eindigen.

Een koppigaard, zeggen sommigen. Maar dat beeld wil boezemvriend De Wilde graag bijstellen. "Zo stug is hij helemaal niet. Ik was altijd veel drastischer. Hij beseft dat je een akkoord alleen stap voor stap kunt onderhandelen."

Maar waarom lukt het niet bij de NMBS? De personeelshervormingen die nu voorliggen zijn minimaal. Toch loopt ook hij op een muur. De bonden dreigen met een staking van vijf dagen. Ongezien in de voorbije decennia.

Natuurlijk ligt de verantwoordelijkheid voor zulke drieste acties in de eerste plaats bij de vakbonden. Maar moest Cornu afgelopen weekend zo nodig de bonden schofferen? Terwijl de sfeer tot ver onder nul was gedaald, deed hij er nog een schep bovenop. Ze leven nog in de vorige eeuw, poneerde hij.

Diplomatie is niet zijn sterkste kant. Nochtans een eigenschap die je meer dan nodig hebt in een complex bedrijf als de NMBS. Spijt heeft hij niet van zijn uitspraak. "Ik mag toch wat tegengas geven? Anders zijn het alleen de bonden die hun boodschap verkondigen." Dat de publieke opinie hen al lang de rug had toegekeerd was hem blijkbaar ontgaan.

null Beeld RV
Beeld RV

Ingenieur van de oude stempel

Maar ook met directieleden zocht hij al de confrontatie op. Terwijl directeur van HR-Rail Michel Bovy, die de onderhandelingen met de bonden voert, sussende taal spreekt, geeft Cornu vol gas. Naar NMBS-voorzitter Jean-Claude Fontinoy stuurde hij een vlammende brief over ongeziene onkostennota's.

Die uithaal was overigens terecht, maar moest dat debat in de media gevoerd worden? Bovendien schopte hij zo tegen de schenen van MR-vicepremier Didier Reynders, van wie Fontinoy een beschermeling is. Fontinoy bleef uiteindelijk zitten. Resultaat: een weerbarstige collega (op wie hij nu moet rekenen) en bonje met een toppoliticus.

Zeker dat laatste is niet zonder betekenis. "De NMBS is niet te vergelijken met eender welk bedrijf", zegt zijn voorganger Marc Descheemaecker. "Nergens speelt de politiek zo'n belangrijke rol." Ook met mobiliteitsminister Jacqueline Galant (MR) zouden de relaties stroef zijn.

Cornu is een ingenieur van de oude stempel, wordt gezegd. Eentje die binair denkt. "Hij kijkt enkel naar de cijfers, te weinig naar de gevolgen van de besparingen", zegt Yves Van Antwerpen van de christelijke vakbond ACV. Hij onderhandelde met Cornu over de besparingen bij Agfa-Gevaert. "Hij mist ook het contact met de werkvloer." Ook bij de NMBS is hij, in tegenstelling tot zijn voorgangers, moeilijk bereikbaar.

Zijn wat afstandelijke en rechtlijnige stijl werd net gezien als een voordeel om de stal van de NMBS uit te kuisen. Twee jaar later blijkt die oude cultuur van politieke inmenging en conservatieve vakbonden stugger dan hij zelf had ingeschat. Maar zolang hij de politieke rugdekking heeft - en die krijgt hij nog, de visies lopen gelijk - zal hij op het gaspedaal blijven drukken. De dood of de gladiolen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234