Dinsdag 22/10/2019

Koppen

'Koppen'-reportage toont aan: zo diep zit racisme ingebakken in maatschappij

Beeld VRT

Koppen, het reportageprogramma van de VRT, heeft met 'De verdeelde klas' onderzocht hoe vatbaar kinderen zijn voor racisme en discriminatie. Ze hernamen een oefening van de Amerikaanse leerkrachte Jane Elliott uit 1968 en verdeelden een vijfde leerjaar uit Antwerpen in twee groepen: kinderen met blauwe ogen en kinderen met bruine ogen. De oefening toont aan dat kinderen zich heel snel vooroordelen eigen maken.

Jane Elliott deed deze oefening met haar klas een dag na de moord op Martin Luther King om haar leerlingen aan den lijve te laten ondervinden hoe discriminatie voelt.

De makers van Koppen onderzochten of Vlaamse leerlingen even vatbaar zijn voor discriminatie als hun Amerikaanse leeftijdsgenoten vijftig jaar geleden. Uit de sociale oefening van Koppen bleek dat de kinderen op één dag tijd in staat waren om de andere kinderen op basis van hun oogkleur te discrimineren.

Elliott kreeg de reportage zelf te zien en reageerde verbaasd: "Is er nog niets veranderd tussen 1968 en nu? 'You need some help'."

Leerkrachte Jane Elliott voerde in 1968 het experiment uit in de VS. Beeld VRT

Die mening is ook Wouter van Bellingen, directeur van het Minderhedenforum, toegedaan nadat hij de reportage zag. Van Bellingen ziet dat ongelijkheid door de structuren in Vlaanderen versterkt wordt. "In Vlaanderen zijn de voorwaarden voor discriminatie sterk aanwezig, wat verklaart waarom er hier zo'n grote etnische kloven bestaan", aldus Van Bellingen.

Het Vlaamse onderwijssysteem is daarvan exemplarisch. "De diversiteit in onze samenleving wordt niet weerspiegeld in de klas." Toch was Van Bellingen niet helemaal somber gestemd na de reportage. "Als discriminatie op één dag aangewakkerd kan worden, dan kan het ook op één dag worden afgeleerd."

Ook Jan Bergs, de meester van het vijfde leerjaar in kwestie, gelooft dat het onderwijs een belangrijke rol moet spelen. "Het onderwijssysteem werkt onderscheid in de hand", zegt Bergs. Een brede eerstegraad in het secundair onderwijs, de lerarenopleiding aanpassen, ... Het zijn maar enkele van de mogelijkheden die hij ziet om het probleem van discriminatie deels aan te pakken. Maar hij gelooft dat het ook op kleinere schaal kan: "Je moet elk kind laten zien dat je iets van hen verwacht", besluit Bergs.

Een sociale oefening: de blauwe ogen versus de bruine ogen. In ‘de verdeelde klas’ leren kinderen hoe het voelt als je puur omwille van een fysiek kenmerk minder of minder mag. En oh ja, op dag twee van de oefening draaien de rollen om. Hoe snel sluipt racisme in het gedrag van kinderen? Wees gerust, deze kinderen hebben er geen trauma aan overgehouden, integendeel, ze vonden de oefening zeer leerrijk! Vanavond kijken naar Koppen, 20u40 op één.

Posted by Koppen on donderdag 4 juni 2015
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234