Dinsdag 15/06/2021

'Kop koffie kan fors duurder worden'

Betalen we binnenkort een flink pak meer voor een bakje troost? Door de almaar toenemende consumptie, klimaatverandering en marktspeculatie zou het weleens kunnen, zegt Andrea Illy, CEO van koffiemerk Illy.

Strak in het pak zoals alleen Italianen strak in het pak kunnen zitten, zo verschijnt Andrea Illy (50) op onze plaats van afspraak, het Waldorf Astoria in Amsterdam. Sinds zijn 33ste staat de man aan het hoofd van luxemerk Illy, dat naar eigen zeggen maar één bestaansreden heeft: de meest kwalitatief hoogstaande koffie ter wereld maken. Om die steile en misschien ook wel wat bombastisch klinkende ambitie te realiseren, gebruikt het Italiaanse merk met hoofdzetel in Triëst enkele arabicakoffiebonen. Het beste van het beste, in de enthousiaste marketingtaal van Illy. Maar hoe enthousiast ook, ook het Italiaanse luxemerk moet zich plooien naar de harde wetten van de markt. En die toonde zich de voorbije maanden niet erg voordelig.

In de eerste maanden van 2014 is de koffieprijs fors de hoogte in gegaan. Maakt u zich zorgen?

Andrea Illy: "De reden is te zoeken bij de droogte in Brazilië, gecombineerd met hele hoge temperaturen. Dat heeft een grote impact gehad op de productie in sommige gebieden, zoals Cerrado (groot, savanneachtig gebied in het centrale westen van Brazilië, DSO). Tel daarbij de schade door koffieroest (schimmelziekte bij koffieplanten) in Centraal-Amerika en je weet dat we de gevolgen nog een tijdje zullen voelen. Ook de beurswaarden zijn laag. Er is nog geen tijd geweest om te herstellen van de afbrokkeling van de voorbije tien jaar.

"Tegelijk blijft de koffieconsumptie groeien. Vroeger lag het groeipercentage op 1,6 procent, nu is het 2,5 procent. We moeten meer produceren, maar we weten nog niet waar die extra productie vandaan moet komen. Sowieso kunnen we de komende jaren veel schommelingen verwachten."

Is de prijsstijging van de voorbije maanden een voorproefje van de toekomst?

"Moeilijk te zeggen. Er komt zeker geen serieuze prijsdaling, daar mag je van uitgaan. En als er veel negatieve factoren zijn, kan de prijs heel hoog gaan. Nu zijn er verbeteringen in andere domeinen, die de tekorten compenseren. Maar de volatiliteit hangt ook af van financiële markten."

Speculatie op koffie.

(knikt) "De echte prijsschommelingen worden veroorzaakt door speculatie. Er wordt meer koffie verhandeld op de beurs dan in pakjes. Het hangt er ook van af of er ook andere domeinen zijn om in te speculeren. Je moet ook rekening houden met high frequency trading (flitshandel, waarbij aandelen via computers in fracties van een seconde verhandeld worden, DSO). Dat verhoogt de bewegingen ook. Het is allemaal heel complex en heel moeilijk te reguleren. En sowieso: reguleren is niet de juiste manier om het aan te pakken."

U vindt geen graten in speculatie?

"Nee. De wereldeconomie kan niet zonder. Alles is speculatie. Maar als je overdrijft en de markt manipuleert, is het fout. Dan moet je ingrijpen, omdat het veel schade kan berokkenen in arme landen. Maar speculatie is er altijd geweest."

De klimaatverandering zal zich nog meer laten voelen. Dat maakt de toekomst voor voedselfabrikanten onzeker.

"Het is enorm moeilijk om te voorspellen welke kant het uitgaat. Je kunt wel modellen creëren om je op te oriënteren. We doen het nog niet, maar volgend jaar, op het globale koffieforum in Milaan, willen we een studie maken waarbij we ook zulke modellen presenteren."

De consumptie van koffie neemt toe, terwijl de toekomst van de productie onzeker is. Hoe rijm je die twee?

"Je moet niet alleen naar de negatieve gevolgen van de klimaatverandering kijken, er zijn ook positieve. Sommige landen en regio's die voorheen geen koffie produceerden, kunnen dat in de toekomst wellicht wel, of kunnen de productie verhogen. Ik vraag me af of Zuidoost-Azië bijvoorbeeld niet zo'n regio zou kunnen zijn.

"En ook de productiviteit kan een stuk hoger. Die ligt gemiddeld vrij laag bij het telen van koffie. De gemiddelde productiviteit wereldwijd bedroeg - als ik het goed heb - rond 17 pakken koffie per hectare. In sommige gebieden loopt dat op tot 80 pakken, maar dat zijn echte topgebieden. Productiviteit verhogen kan niet alleen door technologie, maar ook via een betere selectie van de variëteit, een grotere ziekteresistentie, fertilisatie, beter management."

Er bestaat al langer discussie over de omstandigheden waarin boeren moeten werken en over het loon dat ze krijgen.

"De lonen van koffieboeren zijn beter in vergelijking met vroeger. Voor de meeste boeren zijn ze goed. Het hangt ervan af hoe markten georganiseerd zijn. Hoe meer lagen er zitten tussen de boeren en de uiteindelijke distributeur, hoe slechter. Te veel tussenpartijen zijn meestal slecht voor de boeren. Om het leven van de boeren te verbeteren, moeten die zoveel mogelijk beperkt worden, want bij die tussenniveaus verdwijnt geld. Vooral in Afrika is dat soms echt een probleem. Wij werken rechtstreeks met onze boeren, zonder tussenpartijen."

Jullie hebben sinds vijf jaar een samenwerking met Coca-Cola, voor de energiedrank illy issimo. Vreemd voor een luxemerk.

"Coca-Cola is een bedrijf met een heel brede portfolio, inclusief luxemerken. Het product dat we samen maken, is en blijft ons merk, Illy. We vullen elkaar aan. Multinationals zoeken meer en meer manieren om ook op de premiummarkt te geraken, omdat er daar steeds meer consumptie is. En omgekeerd willen wij ook mensen bereiken die koffie willen drinken als ze onderweg zijn.

"Of we op jongeren mikken? Dat is zeker niet de hoofdreden waarom we het doen, maar het speelt mee. Vergeet niet dat koffie vooral een zaak van volwassenen is en dat we met een vergrijzende bevolking zitten."

Voelt u de concurrentie van Starbucks?

"Nee, zij zitten in een heel ander segment van de markt. We zijn geen concurrenten."

U werkt nu ook samen met Samsung. Wat is de link tussen technologie en Illy?

"Simpel: mensen gebruiken mobiele apparaten bij alles wat ze doen. Kijk op deze tafel, hier liggen niet minder dan zes mobiele toestellen (inclusief die van twee pr-mensen die het interview bijwonen, DSO). Als bedrijf kun je daar niet aan voorbijgaan."

Tot slot: Paul Magnette, Belgisch minister en PS-politicus, beweerde ooit in deze krant dat u een communist bent.

(glimlacht) "Hij verwijst wellicht naar mijn broer Riccardo, die vroeger politiek actief was. Hij was burgemeester van Triëst. Hij was strikt onafhankelijk, maar werd wel gesteund door links. Hij werd later nog president van de Friuli-Venezia-Giuliaregio, maar dan stopte hij zijn politieke engagement. Het is moeilijk om in de Italiaanse politiek actief te zijn zonder politicus te zijn. En dat was hij uiteindelijk niet. Maar een communist? (lacht hartelijk) Nee, dat was hij absoluut niet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234