Zaterdag 10/12/2022

Koop eens een paleis... ...en laat het verkrotten

In de duurste straat van de Britse hoofdstad staan voor honderden miljoenen aan panden te verrotten. Een schande, vinden Londenaren.

Zonder op zijn stapeltje post te kijken loopt Rhys voorbij The Georgians, een bouwvallige villa aan The Bishops Avenue in Noord-Londen. "Ik loop hier al een paar jaar, maar op dit adres heb ik nog nooit een brief bezorgd", zegt de postbode, uit wiens linker oorlel vervaarlijk een blauwe spijker steekt. "Er is niet eens een brievenbus om de folders in te doen."

Wie wandelt door The Bishops Avenue, in de volksmond Billionaires Row geheten, ziet vooral hoge hekken, die slechts opengaan voor bouwvakkers en loodgieters. Hoe dichter bij de top van Hampstead Heath, hoe duurder de villa's, oplopend tot omgerekend 80 miljoen euro.

Het is altijd al een statusstraat geweest. Het is geen toeval dat Evelyn Waugh zijn fictieve persbaron Lord Copper uit Scoop hier liet resideren. Tegenwoordig wonen er, op papier althans, vooral buitenlandse plutocraten, onder wie staalmagnaat Lakshmi Mittal en de Polly Peck-tycoon Asil Nadir, al verblijft laatstgenoemde tegenwoordig in de cel.

Afgelopen weekend raakte de miljardairsmijl in opspraak toen het dagblad The Guardian foto's publiceerde van het ruïneuze interieurs van een tiental villa's, met een totale waarde van 400 miljoen euro, waar al jaren geen mens meer is geweest, waaronder The Georgians. De meeste van deze panden bleken eigendom te zijn van de Saoedische koninklijke familie, wier leden geen bovenmatige interesse bleken te tonen in de theehuisjes van Highgate en het nabijgelegen Kenwood House met haar Rembrandts.

De foto's raakten een gevoelige snaar nu de regering minderbedeelde Britten opzadelt met een heffing voor het hebben van een extra kamer. De krant wist te melden dat een derde van de villa's langs deze laan onbewoond is, wat leidde tot een roep om onteigening.

Volgens makelaar Grant Alexson van Knight Frank is dat een vertekend beeld. "De heisa gaat met name over een paar panden die ik begin jaren negentig aan de Saoedi's heb verkocht. Ze waren bevreesd voor Saddam Hoessein en zochten uit voorzorg een veilig heenkomen. Dit was geen speculatie, maar disaster planning. Nu het gevaar voorbij is en er een nieuwe generatie aan de macht is, verkopen ze de panden door waarna ze waarschijnlijk worden afgebroken. Ze zijn te ouderwets voor de hedendaagse miljardairs."

De rel rond Billionaires Row bracht een wijder verspreid probleem aan het licht: chique spookwijken. Drie van de vier panden in centraal gelegen buurten als Mayfair, Belgravia en Kensington zijn afgelopen jaren opgekocht door buitenlandse superrijken, die Londense optrekjes zien als spaarvarkens of hooguit als vakantiewoningen.

Hetzelfde geldt voor de penthouses, door burgemeester Boris Johnson 'plutoflats' genoemd. Hoe uitnodigend de Britse hoofdstad is, blijkt alleen al uit de onroerendgoedbelasting. Deze bedraagt hooguit 2.000 euro per jaar, zeker tien keer zo laag als in Manhattan.

Belasting verhogen

Velen zien dit als een onacceptabele situatie, omdat Londen kampt met woningnood. In theorie kan de overheid besluiten tot onteigening van leegstaande huizen, maar in het geval van The Bishops Avenue laat de stadsdeelvoorzitter, Richard Cornelius, weten dat hij "geen juridisch gevecht wil met advocaten van miljardairs".

Het Kamerlid dat de bewoners van The Bishops Avenue in het Lagerhuis vertegenwoordigt, de Conservatief Mike Freer, is evenmin tot interventie geneigd: "De villa's zijn privébezit en daar is gewoon voor betaald. Speculatie? Het kopen van een woning is altijd een vorm van speculatie."

Burgemeester Johnson, een partijgenoot van Freer, heeft aangekondigd de gemeentebelastingen voor de superrijken te verhogen, maar het is de vraag of dat veel uithaalt.

Radicaler is het voorstel van Civitas. Deze liberale denktank pleit ervoor de verkoop van bestaande woningen in Londen aan niet-Europeanen drastisch te beperken. "Zulke restricties bestaan al in landen als Australië, Denemarken en Zwitserland", zegt onderzoeker Daniel Bentley. "Nu is het zo dat jonge Britten uit de woningmarkt worden geprijsd. Dat is een ongezonde situatie."

Makelaar Alexson vat de negatieve aandacht voor de miljonairswoningen samen als 'de politiek der afgunst'. "Bishops Avenue is altijd het domein van de rijken geweest. De leegstand is slechts tijdelijk, want het is een geliefde locatie. In de ochtend kun je met je kaplaarzen over de Heath lopen en 's avonds met je smoking de stad in."

Voor de postbode Rhys is en blijft The Bishops Avenue, waar flesjes in de heggen hangen en Cadillacs staan te verroesten, het leukste deel van zijn rondje. "Er staan mooie villa's en er is vrij weinig post. Of ik er zou willen wonen? Aan de ene kant wel, maar gezellig is het niet. Je belt niet zo snel bij de buren aan voor een blikopener."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234