Maandag 09/12/2019

Milieu

Koop eens een bos, voor 15.000 euro hebt u al een hectare

Tuur, Warre en hun vrienden in het bos dat de ouders van Tuur en Warre kochten. Beeld RV kristof deruysscher

Niet iedere Vlaming droomt alleen maar van bouwgrondFilantropen, boomknuffelaars en zakenlui hebben hun oog laten vallen op de Vlaamse bossen. "Maar laat de boel niet verloederen", zeggen kenners.

15.000 à 25.000 euro per hectare: dat is grosso modo de waarde van een stuk bos in Vlaanderen. Alles hangt af van de bomen die op het perceel staan, de kwaliteit van het hout en de ligging. Een snelle zoekactie op Immoweb leert dat op dit moment minstens 47 bosgronden te koop staan. De prijs varieert van 3.500 euro voor een lapje grond in Lichtaart tot 3,4 miljoen euro voor een bos in Kapellen.

"Zowat 70 procent van de Vlaamse bossen is al in privéhanden", zegt Valerie Vandenabeele van Privaat Beheer, een organisatie die private boseigenaars adviseert en op hun wettelijke plichten wijst. "Bossen worden stilaan duurder. Dat maakt het voor sommigen een interessante investering."

"Naast een beleggingsinstrument is een bos ook een plek om te jagen of aan bosbouw te doen", zegt immomakelaar Geert Vanhove, die gespecialiseerd is in agrarisch vastgoed. Hij ziet vooral belangstelling bij mensen die in grootstedelijke gebieden wonen en een plekje zoeken om de stad te ontvluchten. "Al kopen sommigen het ook uit ideologische overwegingen. Als een bijdrage aan de maatschappij."

Code Napoléon

Het gemiddelde perceel in Vlaanderen is amper 1 hectare. De meeste mensen zitten daaronder, maar enkele uitschieters trekken het gemiddelde omhoog. "Die versnippering is de schuld van de Code Napoléon, die vandaag nog steeds onze wetgeving bepaalt", zegt Vandenabeele. "Wie een bos nalaat aan de kinderen, moet elk kind een stukje geven. Zo krijg je veel verschillende eigenaars."

De versnippering maakt het moeilijker om een bos rendabel te maken. Want hoe kleiner de oppervlakte, hoe groter de onderhoudskost per vierkante meter. En die valt niet te onderschatten. Per hectare betaal je al gauw 490 euro voor het bekalken van een zure grond, 8.000 euro voor de beplanting en 1.200 euro voor de bestrijding van ongewenste exoten, zoals de Amerikaanse vogelkers.

Voor het omkappen van een boom heb je ook een kapmachtiging nodig. Tenzij je een uitgebreid plan opstelt voor de ecologische doelstellingen die je met jouw bos wil halen. In dat geval valt de machtigingsplicht weg. "Maar dan zijn er nog altijd kosten voor de brandverzekering en de verzekering voor burgerlijke aansprakelijkheid", zegt Vandenabeele.

Tuur, Warre en hun vrienden in het bos. Beeld RV kristof deruysscher

Subsidies

Voordeel is dat je hout kan verkopen. Hoe beter je bomen onderhoudt, hoe meer rendement je eruit haalt. "Voor krom brandhout starten de prijzen rond 2 euro per kubieke meter. Voor industriehout, bijvoorbeeld om paletten te maken, is dat 20 euro. En voor kwaliteitshout 45 euro." Oude eiken kunnen zelfs meer dan 100 euro per kubieke meter opleveren.

En dan stopt de Vlaamse overheid nog subsidies toe. Vorig jaar lanceerde milieuminister Joke Schauvliege (CD&V) een aantal nieuwe fiscale gunstmaatregelen voor wie zijn bos goed beheert. Op de erfbelasting en de onroerende voorheffing bestonden al vrijstellingen, maar die vrijstellingen gelden nu ook op de schenkbelasting en de registratierechten.

Kortom: wie een beetje affiniteit heeft met bosbeheer, kan een goede zaak doen. Maar je moet wel de handen uit de mouwen steken. "De boel laten verloederen en louter speculeren op de grondprijs is niet het beste idee", zegt Vandenabeele. "Je hebt een ernstig businessmodel nodig. En een passie voor natuur."

De keerzijde van al die investeringsdrift wordt stilaan wel merkbaar. Eigenaars van bossen kiezen steeds vaker voor populieren omdat die bomen na 20 à 30 jaar al klaar zijn om gerooid te worden. Op het moment dat ze hun bos wegschenken of verkopen, kunnen ze de opbrengst van het hout meteen gebruiken om de kosten van die verkoop te dekken.

Slim gezien, maar de ecologische diversiteit gaat er wel op achteruit.

Kristof, Fien, Tuur en Warre kochten anderhalf jaar geleden een bos in Sint-Niklaas

Toen Kristof (38) en Fien (38) een stukje bos te koop zagen in Sint-Niklaas, twijfelden ze geen seconde. "Wat meer in de natuur leven, daar hadden we nood aan", zegt Kristof. "Nu hebben we op wandelafstand van ons huis een lapje grond van 4.000 vierkante meter. Niet megagroot, maar je hebt wel het gevoel dat je in het bos zit. Er staan hoge bomen en een klein schuurtje dat op een peperkoeken huis lijkt."

Ook Tuur (12) en Warre (10) zijn helemaal verkocht. Met hun vrienden klimmen ze in de bomen, bouwen ze kampen en stoken ze vuurtjes. "Ze leven zich uit zonder dat we constant op hen moeten letten", vertelt Kristof. "Soms gaan we ook met zijn allen kamperen. Dan maken we een vuurtje en eten we marshmallows."

Hun bos is privaat: er staat een omheining rond. Maar kameraden en kennissen weten dat ze altijd welkom zijn. In de zomer wordt er regelmatig gebarbecued. Bovendien geeft Fien ecologische workshops aan kinderen. Voorlopig enkel op locatie, maar het is de bedoeling dat ze straks ook in Sint-Niklaas kunnen langskomen. Dan leren ze bijvoorbeeld hoe ze ecologisch kunnen knutselen.

Van sommige buren kregen Fien en Kristof al de vraag hoeveel hun bomen waard zijn. "Het zijn mooie, dikke exemplaren. In tien jaar tijd zal hun waarde ongetwijfeld stijgen. Zeker als je weet dat bos steeds schaarser wordt in Vlaanderen." Dat economische aspect speelde een rol in de aankoop. Maar het was niet de essentie, benadrukt het koppel. "We hebben nu eindelijk een groen plekje om naartoe te trekken. Dat gaan we niet zomaar verkopen."


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234