Zaterdag 04/07/2020

CoronacrisisEconomie

‘Koop alsjeblieft Belgisch’: ondernemers vragen om online te shoppen in eigen land

Beeld Bas Bogaerts

Het coronavirus is niet alleen een stresstest voor de gezondheidszorg, maar zal ook economisch zware wonden slaan. Zo’n 24 Belgische merken en winkelketens trekken in een open brief aan de alarmbel: ‘2020 zal voor alle retailers een verloren jaar zijn.’ Ze vragen consumenten daarom om hun online aankopen te doen bij Belgische webshops.

“Alle bedrijven zijn op dit moment in overlevingsmodus”, zegt Wouter Torfs, CEO van Schoenen Torfs en een van de dragende krachten achter de oproep. De economische impact van de coronacrisis valt niet te becijferen zolang het virus zich verder verspreidt, maar vaststaat wel dat het Westen zich opmaakt voor een diepe recessie.

Net als in vele andere landen moesten in België talloze winkels en bedrijven de deuren sluiten als gevolg van de maatregelen om de verspreiding van het virus in te dammen. Maar, zo benadrukken de bedrijven in de open brief, veel handelaars beslisten op eigen houtje hun winkel te sluiten, nog voor de overheid dat zelf nodig achtte. “Niet omdat het gemakkelijk was, maar omdat het juist was.”

Lees ook:

Open brief van Belgische CEO’s: ‘Als je online shopt, doe het dan lokaal’

Dat betekent niet dat er niet meer gewinkeld wordt. Mensen blijven dan wel thuis, maar kunnen nog steeds winkelen op het internet. Maar de grote spelers van de onlineshopping zijn buitenlandse bedrijven: van het Amerikaanse Amazon en het Duitse Zalando tot Bol.com in Nederland en Alibaba in China. “Van elke euro die we online uitgeven, gaat de helft naar China en de VS”, zegt retailexpert Jorg Snoeck. “Amazon heeft trouwens nog maar pas voet aan wal gezet in de Benelux. Het kon zich geen beter moment indenken.”

“Koop op onze Belgische webshops”, klinkt het dan ook in de oproep van 24 Belgische bedrijven, waaronder Standaard Boekhandel, Colora, A.S. Adventure, JBC en Fnac. “Zorgzaam en met burgerzin gaan wij allen de strijd aan tegen corona. Als sector vragen wij ook úw steun. Mogen wij vragen om, wanneer u online bestellingen plaatst eerst aan uw lokale handelaar te denken?”

Consumenten bewustmaken

Het is niet de eerste keer dat zo’n oproep gelanceerd wordt. In 2017 was Wouter Torfs, samen met onder meer Grete Remen van voedingsproducent Damhert, betrokken bij een gelijkaardig initiatief om kerstcadeaus bij Belgische winkels en webshops te kopen. Het is moeilijk om het precieze effect van zulke campagnes te meten, zegt hoogleraar marketing Els Breugelmans (KU Leuven), maar het is wel duidelijk dat bij consumenten vooral een mentale ommezwaai nodig is om dit te doen slagen. “Mensen associëren bepaalde merken heel erg met een bepaald type winkel. Bij fysieke schoenenwinkels denken velen meteen aan Torfs. Vraag hen naar onlinewinkels, en dan hoor je Zalando. Een oproep als deze kan helpen om consumenten bewust te maken dat hun vertrouwde Belgische retailers ook online actief zijn.”

Al vinden de bedrijven nog meer hindernissen op hun pad. Belgische webshops kunnen in veel gevallen simpelweg niet opboksen tegen prijzen van Amazon, Zalando, en Bol.com. Gratis verzending en retour is evenzeer economisch onhaalbaar voor de meeste Belgische ketens. En de buitenlandse mastodonten hebben dan ook nog eens jaren voorsprong opgebouwd qua gebruiksgemak en klantenervaring. “Veel mensen gebruiken Bol bijna als een zoekmachine voor producten”, zegt Breugelmans. “Daardoor keren ze er telkens weer naar terug. Dat is moeilijk te doorbreken.”

Maar dit zijn geen gewone tijden. “Door de intensiteit van deze crisis voelen veel mensen zich misschien wel meer betrokken bij Belgische winkels, omdat ze inzien hoe diep die bedrijven in de penarie zitten”, zegt expert consumentengedrag Malaika Brengman (VUB).

Ook retailexpert Jorg Snoeck ziet mogelijkheden in de acute urgentie waarmee onze maatschappij geconfronteerd wordt. “Misschien kan er uit de onderbuik van de maatschappij nu een besef groeien dat we ook onze eigen economie moeten stutten. Vergeet niet: door nu lokaal te kopen red je de job van mensen rondom jou.” Snoeck benadrukt dat er achter het gordijn nog veel meer drama’s schuilgaan. Iedereen ziet de verlaten winkelstraten, maar daarachter gaat een hele keten van onzichtbare toeleveranciers schuil. Ook zij raken hun producten niet meer kwijt.”

Steun voor media

Het initiatief krijgt ook steun van grote mediabedrijven als DPG Media – het moederbedrijf van De Morgen – Roularta, SBS, Mediahuis en de VRT. Door de crisis bij de bedrijven zien zij de inkomsten uit advertenties drastisch terugvallen. De voorbije jaren waren die inkomsten al in ijltempo gekrompen, opnieuw omdat het leeuwendeel wegvloeide naar internetgiganten als Google en Facebook.

Ook minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) vraagt steun voor media en journalistiek. “De klok rond wordt er gewerkt om de lezers, kijkers en luisteraars correct te informeren over de evolutie van het coronavirus. Toch krijgen onze mediabedrijven het, net als andere sectoren, economisch moeilijk. Grote adverteerders haken af. Vandaar is het meer dan ooit belangrijk om nu onze media te steunen.”

Correctie: In een vorige versie van dit artikel stond te lezen dat webwinkel Zalando nog steeds geen winst draait. Dat klopt niet. Het bedrijf was weliswaar jarenlang verlieslatend, maar knoopt sinds 2014 aan met winstcijfers. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234