Dinsdag 31/01/2023

Koningin van New York

Op de dag dat de Britse Queen Mum haar laatste adem uitblies, blies de Queen Mum van New York tien kaarsjes op haar verjaardagstaart uit. Haar gasten, onder wie David Rockefeller, Henry Kissinger en Kofi Annan, applaudisseerden. Elk kaarsje vertegenwoordigde een decennium. De koningin van New York is dus een jaartje jonger dan haar Britse collega is geworden.

Kijk hoe ze straalt in de krant van vandaag, in een paginagrote advertentie die minstens 100.000 dollar moet hebben gekost: beschaafd glimlachend onder een grote witte hoed met zwart lint, parel-oorringen, drie parelsnoeren, een jurk met witte noppen en een vlinderbroche op de linkerschouder. 'To the Woman of the Century', staat er boven de zwart-witfoto en daaronder 'Happy Birthday, Brooke Astor, with great affection and gratitude from the Metropolitan Museum of Art'. Enkele pagina's verder wordt mevrouw Astor opnieuw opgevoerd, dit keer op een nieuwspagina en in kleur. We zien haar in een slaapkamer met behang en gordijnen in hetzelfde dure, typisch New Yorkse haute bourgeoisie bloemetjesmotief. Ze draagt een lange, koningsblauwe satijnen jurk en kanjers van gouden oorringen met bijpassende armbanden, ringen en halssnoer. Haar blond haar en make-up zijn perfect. Zelfs de dromerige dashond op haar schoot ziet eruit alsof hij zich nooit met de ordinaire dingen van het leven heeft bezig gehouden. Het beest heet ofwel Girlsie ofwel Boysie. Dame Astor heeft er namelijk twee, misschien is de tweede uit schrik voor de fotograaf onder het bed gekropen.

De bekendste eeuweling van New York ziet er nog verdomd goed uit. In het artikel naast de foto lezen we haar recept: geen sigaretten, pas alcohol vanaf haar vijftigste (af en toe een glaasje Dubonnet), geen plastische chirurgie, elke dag de honden uitlaten, steeds hoge hakken, veel flirten en bovenal hard werken.

Mevrouw Astor houdt zich al bijna een halve eeuw bezig met het wegschenken van het fortuin dat ze van haar man heeft geërfd. Ze heeft al 200 miljoen dollar uitgedeeld, het grootste deel daarvan in New York. Mevrouw Astor maakt er zich niet van af met cheques schrijven. Ze kiest zorgvuldig aan wie ze het geld geeft en gaat regelmatig, altijd even piekfijn uitgedost, in haar limousine met chauffeur ter plekke kijken hoe het wordt besteed. Zo gaf ze 25 miljoen dollar aan het Metropolitan Museum, 30 miljoen dollar aan de stadsbibliotheken en nog eens miljoenen aan de opvang van daklozen, naschoolse activiteiten voor getto-kinderen en de dierenbescherming. Toegegeven, 200 miljoen dollar is niet zo veel in vergelijking met het fortuin dat jongere kapitalisten zoals Bill Gates en Ted Turner al besteed hebben aan goede werken. Geen van hen heeft echter een naam als Astor die geurt naar de'old money'-aristocratie waar veel Amerikanen zo'n eerbied voor hebben.

Brooke Astor was drie keer getrouwd. De eerste keer toen ze zestien was, met een dronkaard die haar sloeg, de tweede keer met een matig rijke man van wie ze hield maar die vrij jong overleed, en de derde keer met de stinkend rijke Vincent Astor, de oudste zoon van John Jacob Astor de Vierde die omkwam op de Titanic. Het verhaal van betovergrootvader John Jacob Astor de Eerste is een van die stereotiepe American dream-verhalen. Hij was een Duitse slagerszoon die in 1784, toen hij 21 was, naar New York emigreerde. Zijn broer Henry was hier toen al een succesvolle slachthuisbaas. John probeerde het ook in de vleessector maar hij hield het niet lang uit en begon muziekinstrumenten te importeren. Snel besefte hij echter dat er veel meer te verdienen viel met bont kopen van de indianen en het te exporteren naar Europa en Azië. Hij werd een van de meest succesvolle bonthandelaars van het land. Zijn vrachtschepen kwamen terug met specerijen, porcelein en stoffen. Wat hij daaraan verdiende was echter maar wisselgeld vergeleken met het fortuin dat de rest van hun lading hem opleverde. Het is een publiek geheim dat Astor de eerste grote drugdealer van Amerika was. Uit documenten blijkt dat hij zich voor zijn vossen- en beverpelsen het liefst liet betalen in opium. Zijn enorme winsten begon hij te investeren in gebouwen en grond in New York. In 1838 alleen al, toen de stad in een diepe economische depressie was gedompeld, graaide hij voor een kwart miljoen dollar - toen een enorme som - eigendom bijeen van mensen die hun hypotheek niet meer konden betalen. Hij was een notoire huisjesmelker die zijn eigendommen slecht of niet onderhield en zo hoog mogelijke huren afperste van de allerarmsten. Astor diversifieerde zijn razendsnel groeiend kapitaal. Hij investeerde in de aanleg van spoorwegen en leende tegen een woekerrente geld aan overheid en particulieren. Hij bouwde het New Yorkse Astor-hotel, dat toen het grootste luxehotel ter wereld was, en drie theaters waarvan de bovenste balkons, niet ongewoon in die tijd, werden verhuurd aan prostituees en hun klanten. Natuurlijk bemoeide hij zich ook met de stedelijke en nationale politiek. Hij was de rijkste man van Amerika toen hij in 1848 stierf.

Ik geef het grif toe. Ik ben jaloers op Brooke Astor. Ik kan me geen groter plezier voorstellen dan een oud, kwalijk riekend fortuin zoals dat van de Astors met gulle hand aan het volk terug te schenken.

Jacqueline Goossens

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234