Zondag 27/11/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

Koning Winter bepaalt de oorlog in Oekraïne: ‘De Russen hebben van Cherson een versterkte burcht gemaakt’

Een Oekraïense brandweerman te midden van de verwoesting die Russische raketten aanrichtten in Zaporizja.  Beeld AFP
Een Oekraïense brandweerman te midden van de verwoesting die Russische raketten aanrichtten in Zaporizja.Beeld AFP

De laatste weken lijkt het of het Oekraïense leger zomaar over de Russische strijdkrachten heen walst. Klopt dat? En wat kunnen we nog verwachten van het Oekraïense tegenoffensief?

Yannick Verberckmoes

Een wit doek hangt aan de loop van een Russische tank. Oekraïense militairen lopen eropaf en houden de bemanning onder schot, die de handen in de lucht steekt. Het filmpje van de capitulerende tankbemanning dat druk circuleert op sociale media, lijkt de toestand van het Russische leger in Oekraïne samen te vatten.

De Russische strijdmacht lijkt geen antwoord te hebben op het bliksemoffensief waarmee Oekraïne verloren gebied opnieuw inneemt. Zowel in het noorden als in het zuiden gaat het vooruit: volgens een woordvoerster van het Oekraïense leger is in het zuiden de afgelopen dagen 400 vierkante kilometer heroverd. Langs de rechteroever van de rivier de Dnjepr rukken de Oekraïense eenheden zuidelijk op richting de stad Cherson.

Meer noordelijk is de stad Lyman nu volledig in Oekraïense handen en gaat de opmars in de provincie Donetsk verder. Maar ondanks de vele berichten erover in media over heel de wereld stelde de overwinning bij Lyman volgens oud-kolonel en defensiespecialist Roger Housen eigenlijk weinig voor.

“Het was vooral een symbolische overwinning voor het Oekraïense leger”, zegt hij. “Bij Lyman was er weliswaar een spoorwegknooppunt waarlangs de Russen hun troepen konden bevoorraden, maar verder maakt de inname van de stad geen strategisch verschil.”

Cherson

De verwachting is volgens Housen dat het Oekraïense leger ook in het zuiden nog terrein zal winnen. Maar op een gegeven moment zal de opmars daar stoppen.

“De Oekraïners zijn er de laatste tijd over vrij lichte Russische eenheden heen gewalst, maar in de stad Cherson zitten heel sterke Russische troepen. Die hebben zich zo goed ingegraven dat Cherson een versterkte burcht is geworden. De Oekraïners zullen dus nog een tijdje vooruitgaan, tot ze op die versterkte stellingen botsen.”

Het Oekraïense leger probeert ondertussen de Russische soldaten bij Cherson af te snijden. De bruggen over de Dnjepr zijn al bestookt met Amerikaanse HIMARS-raketten, waardoor de Russen hun troepen nu met pontonbruggen moeten bevoorraden. Als ze erin zouden slagen de stad te omsingelen, zitten de Russen er als ratten in de val.

Een inname van de stad ziet Housen niet gebeuren. “Het Oekraïense leger heeft niet genoeg middelen om zo ver op te rukken. De Russen zullen in Cherson en bij de Dnjepr standhouden. Langs die rivier zijn in het zuiden de beste Russische eenheden opgesteld.”

Mart de Kruif, voormalig commandant van de Nederlandse landmacht, is het grotendeels eens met de oud-kolonel, maar hij acht het wel mogelijk dat de Oekraïners Cherson innemen. De Russen in de stad zijn ondertussen al redelijk verzwakt door de moeilijke bevoorrading. “Zolang de strijd rond de stad niet beslecht is, verwacht ik er gevechten”, zegt De Kruif. “Tot de winter de bewegingen van beide partijen te moeilijk maakt.”

Dat de winter de oorlog zal doen stokken, denkt ook Housen. Vriestemperaturen maken het voor soldaten lastig om zich buiten hun schuilplaatsen te begeven. Ten eerste omdat het gewoon te koud is, maar bijvoorbeeld ook omdat er dan geen bladeren aan de bomen hangen en ze makkelijker zichtbaar zijn voor de vijand.

“De kou kan ook een impact hebben op de hydraulische leidingen van tanks, waardoor die moeilijker hun koepels kunnen bewegen”, zegt Housen. “En als er veel regen valt, rijden wielvoertuigen zich vast in de modder.”

Het plan van het Russische leger lijkt voorlopig om zoveel mogelijk stand te houden tot de koudere maanden aanbreken. In die periode krijgen nieuwe rekruten een opleiding en worden ze naar het front gebracht. In de lente wordt het dan eventueel weer mogelijk om nieuwe offensieven te lanceren.

Lees ook

‘Poetin heeft de Russische troepen hier tot de dood veroordeeld’: Oekraïens tegenoffensief in Cherson kent ongezien succes

Pijnlijk voor Moskou: Ruslands modernste tank valt intact in Oekraïense handen

Koning Winter

Zoals al vaker in de militaire geschiedenis is gebeurd, lijkt Koning Winter ook in dit conflict een cruciale rol te gaan spelen. Het komt er dan voor beide partijen op aan zich zo goed mogelijk te hergroeperen en opnieuw te bewapenen. Al maanden vragen de Oekraïners om modern westers wapentuig, zoals Duitse Leopard 2-tanks of Amerikaanse Abrams-tanks en F16-gevechtsvliegtuigen.

Tijdens de winter zullen de Oekraïners vooral hun stocks met munitie en reserveonderdelen voor hun huidige wapentuig moeten aanvullen. In Europa zijn de magazijnen volgens defensiespecialist Sven Biscop (UGent/Egmont Instituut) ondertussen haast leeg. “We zitten in een situatie waar we dat eerst zelf zouden moeten aankopen, om het dan door te geven”, zegt Biscop.

Als antwoord op de annexatie van de Oekraïense gebieden heeft de EU donderdag een achtste sanctiepakket aangenomen. België heeft zich - als enige lidstaat - onthouden. In het pakket zitten onder meer een uitgebreid importverbod op Russische staalproducten en persoonlijke sancties tegen functionarissen die betrokken waren bij de referenda.

De cruciale vraag is volgens De Kruif hoelang het Westen de sancties tegen Rusland en de financiële en militaire hulp voor Oekraïne kan volhouden, nu Europese landen ook voor een barre winter staan. “Poetin kan zijn economie volledig omvormen tot een oorlogseconomie”, zegt De Kruif. “De volgende maanden gaan we zien dat hij er alles aan zal doen om het Westen uit elkaar te spelen.”

België onthoudt zich bij stemming over nieuwe sancties

België heeft zich bij de stemming over nieuwe Europese sancties tegen Rusland onthouden uit bezorgdheid over de gevolgen voor de staalsector. Dat heeft premier Alexander De Croo (Open Vld) gisteren bevestigd. “De vraag is hoe we de solidariteit met Oekraïne kunnen behouden. Wanneer mensen hun job verliezen, wordt het moeilijk”, zei De Croo. Blokkeren deed België niet. “We willen de Europese solidariteit niet breken.”

Maandag had PS-Kamerlid André Flahaut nog gewaarschuwd voor het risico op fabriekssluitingen. “Als we dit achtste sanctiepakket goedkeuren, is het duidelijk dat in België twee fabrieken van (het Russische staalbedrijf, red.) NLMK in Clabecq en La Louvière rechtstreeks zullen worden getroffen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234