Zaterdag 20/04/2019

Israël

‘Koning Bibi’ overleeft en is klaar voor nieuwe kroning

Tijdens zijn overwinningstoespraak sprak Netanyahu, voor het eerst sinds zijn campagne, het hele volk toe. Beeld AFP

Met een snoeiharde, rechtse campagne heeft Benjamin Netanyahu voldoende kiezers overtuigd om de langstzittende premier van Israël te worden. Links is weggevaagd en in ruil voor een nationalistische koers zal hij zijn toekomstige coalitie vragen om de corruptierechtszaak tegen hem van tafel te krijgen.

Benjamin Netanyahu heeft een aantal bijnamen, en na de verkiezingsuitslag doet hij ze allemaal eer aan. Hij is de 'overlever', de man die ondanks tegenslagen altijd terug blijft komen. Maar hij is ook de 'verdeler': ruim een kwart van de kiezers wilde hem juist weg hebben. En hij is 'Koning Bibi', de grote leider van Israël, die deze zomer waarschijnlijk langer in het zadel zit dan de vader des vaderlands, David Ben Goerion.

Tot op het laatste moment was Netanyahu verwikkeld in een nek-aan-nekrace met de gelegenheidsformatie Blauw-Wit, die wordt geleid door generaal Benny Gantz. Beide partijen eisten de overwinning dinsdagavond al op, en uiteindelijk blijken ze allebei 35 van de 120 zetels te hebben gewonnen. Maar de Likud-partij van Netanyahu kan met een aantal kleinere, rechtse partijen een meerderheid vormen. Aan de kant van Gantz is dat onmogelijk.

Want links is bij deze verkiezingen helemaal weggevaagd. De partij Meretz lijkt met vier zetels nog net in de Knesset te komen, en twee Arabisch-Israëlische partijen halen samen waarschijnlijk tien zetels. De grootste pijn zit bij de Arbeiderspartij, die een schamele zes zetels heeft veroverd - een historisch dieptepunt.

Beeld AFP

Links zionisme is dood

Er is in korte metten gemaakt met het oude linkse verhaal dat een vredesproces noodzakelijk was om voorspoed te kennen. Maar Netanyahu heeft het tegendeel bewezen. Het vredesproces is al jaren van tafel, de economie bloeit als nooit tevoren, en mensen voelen zich (relatief) veilig zolang er een sterke leider aan het hoofd van hun regering staat. Met deze verkiezingsuitslag sneuvelt dus niet alleen het record van Ben Goerion als langstzittende premier, maar ook zijn gedachtegoed. Het linkse zionisme is dood.

Nu zou Netanyahu kunnen proberen een brede coalitie te vormen met zijn rivaal Gantz, maar dat ligt niet voor de hand. Waarschijnlijker is dat hij de komende weken gaat onderhandelen met de ultra-orthodoxen en enkele extreemrechtse partijen die een volledige annexatie van de Westelijke Jordaanoever nastreven.

De komende weken wordt er in elk geval flink onderhandeld. Het is niet zo dat de partijen samen een regeerakkoord schrijven dat tot in detail is uitgewerkt. In Israël wil elke partij op een paar punten haar zin krijgen, en als dat eenmaal is beloofd, wordt de grootste partij bij de rest van haar beleid gesteund.

Drie corruptiezaken

Nu zal elke partij zijn huid zo duur mogelijk verkopen, maar ook Netanyahu zal wellicht een verzoek op tafel leggen. Hij dreigt vervolgd te worden voor drie corruptiezaken. Ook al is er geen enkele wet die hem ervan weerhoudt aan te blijven als premier, Netanyahu zou hopen dat er een nieuwe wet wordt aangenomen die hem volledige immuniteit verschaft.

"Het is een race tegen de klok", zegt Daniël Sherman, strategisch consultant op het gebied van vrede en ontwikkeling. Binnen nu en drie maanden komt er een hoorzitting waarin Bibi nog een kans krijgt om procureur-generaal Avichai Mandelblit ervan te overtuigen dat hij geen zaak heeft. "De kans dat hem dat lukt, is nihil", zegt Sherman. "Mandeblit heeft zijn bewijsvoering goed op orde. Naar verwachting volgt eind dit jaar een formele aanklacht en dat zal Netanyahu met zijn nieuwe wet voor willen zijn."

Tijdens zijn overwinningstoespraak sprak Netanyahu dan ook, voor het eerst sinds zijn campagne, het hele volk toe. Hij beloofde de premier te zijn van alle Israëliërs: rechts en links, Joods, en niet-Joods. Koning Bibi is er klaar voor om opnieuw gekroond te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.