Zondag 21/04/2019

Stakingsrecht

Komt het stakingsrecht in het gedrang?

Het ABVV kijkt met een bang hart naar de uitspraak van de Antwerpse rechter. Komt het stakingsrecht in het gedrang? Beeld BELGA

Het openbaar ministerie dagvaardt de voorzitter van ABVV Antwerpen en een militant omdat ze tijdens een stakingsactie kwaadwillig het verkeer zouden hebben belemmerd. "Een kaakslag voor het recht op betogen", zegt de vakbond. Komen toekomstige vakbondsacties nu op de helling te staan?

Op 24 juni 2016 organiseerde de socialistische vakbond ABVV een nationale 24-urenstaking. Daarbij werden verschillende toegangswegen naar de Antwerpse haven afgesloten. Hoewel de actie volgens de vakbond zonder incidenten verliep, werden Antwerps ABVV-voorzitter Bruno Verlaeckt en een andere vakbondsmilitant opgepakt. Intussen heeft het openbaar ministerie hen ook gedagvaard omdat ze bij de stakingsactie het verkeer kwaadwillig belemmerd zouden hebben. Vrijdag moeten de vakbondsmilitanten zich voor de rechtbank komen verantwoorden.

Een schande, vindt de vakbond. "Dit is een kaakslag voor het recht op betogen", klinkt het. Volgens het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) hebben vakbonden het recht om te staken. "Daar mogen slechts in uitzonderlijke gevallen beperkingen op worden opgelegd. Maar hier is dat disproportioneel", zegt Alexandra Schouteden, de advocate van de ABVV'ers.

Geweld

Het is nochtans niet de eerste keer dat vakbondsmilitanten voor de rechter gedaagd worden voor een vakbondsactie, zegt Patrick Humblet, professor arbeidsrecht aan de UGent. In het verleden werden vakbondsmilitanten al veroordeeld omdat ze de weg geblokkeerd hadden. "Maar toen kwam er geweld bij kijken, en vielen er gewonden of zelfs doden. Voor zover ik weet, was dat hier niet het geval", zegt Humblet. 

Net daarom luidt het ABVV de alarmbel. Een veroordeling zou een gevaarlijk precedent scheppen, klinkt het, waardoor dergelijke vakbondsacties in de toekomst niet meer mogelijk zouden zijn zonder het gevaar om een gevangenisstraf of een geldboete op te lopen.

Het ABVV insinueert dat de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA) een hand had in de dagvaarding. De Wever zei op de dag van de stakingsactie dat "het goed was dat die personen even aangehouden werden om tot hun zinnen te komen". Bovendien stond volgens de vakbond in het proces-verbaal dat de politie in juni 2016 opstelde niets over kwaadwillige belemmering van het verkeer, en gebeurde er meer dan een jaar niets met dat rapport. "Het is toch merkwaardig dat het Antwerpse gerecht pas na een jaar in actie schiet", zegt Schouteden. Die demarche komt er volgens het ABVV "al dan niet na een gesprek met de burgemeester".

De Wever wil niet reageren op de insinuaties. "Dit is te gek voor woorden", klinkt het op zijn kabinet. Volgens professor Humblet is het onwaarschijnlijk dat de Antwerpse burgemeester iets met de dagvaarding te maken heeft. "Straks is een zonsverduistering ook nog de schuld van De Wever", klinkt het schamper. "Ik denk niet dat hij zich daarmee zou bezighouden." Een tussenkomst van de burgemeester zou bovendien een serieuze schending betekenen van de scheiding der machten, stipt hij aan.

Humblet ziet wel dat de tijdsgeest veranderd is ten opzichte van enkele decennia geleden. "Vandaag kijkt de maatschappij heel anders naar stakingen en betogingen. Mensen staan veel afkeriger ten opzichte van de collectieve actie. Er is duidelijk een ruk naar rechts." Zo pleiten N-VA en Open Vld er de laatste jaren herhaaldelijk voor om vakbonden rechtspersoonlijkheid te geven, zodat ze makkelijker aansprakelijk kunnen worden gesteld voor eventuele schade. Bij de NMBS werden stakingen enkele maanden geleden aan striktere regels onderworpen.

Toch acht Humblet de kans klein dat de ABVV-militanten veroordeeld worden. "Als de actie vooraf was aangekondigd, de politie ter plaatse was en er geen geweld gebruikt werd, gaat een rechtbank zelden over tot veroordeling." Hij wijst erop dat, zelfs als het tot een veroordeling komt, de ABVV nog in beroep kan gaan, en uiteindelijk naar het Europees Hof kan stappen. Het ABVV is er minder gerust in, en roept zijn leden op om vrijdag massaal naar de rechtbank te komen om de twee militanten te steunen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.