Woensdag 28/09/2022

InterviewKevin Van Geem

Komt de Ineos-kraker er dan toch? ‘Zelfs in het beste scenario blijft de vraag naar plastic min of meer gelijk’

Activisten protesteerden tegen de uitbreidingsplannen van Ineos in Antwerpen in januari dit jaar.  Beeld BELGA
Activisten protesteerden tegen de uitbreidingsplannen van Ineos in Antwerpen in januari dit jaar.Beeld BELGA

Veertien ngo’s gaan in beroep tegen de goedkeuring die Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) gaf voor de bouw van de Ineos-kraker in de Antwerpse Haven. Maar volgens professor en directeur van het Centrum voor Duurzame Chemie Kevin Van Geem (UGent) is de stijgende vraag naar plastic niet tegen te houden. ‘Deze capaciteit is gewoon nodig.’

Kelly Van Droogenbroeck

Minister Demir benadrukt dat er in het dossier extra aandacht ging naar het verlagen van de stikstofuitstoot van de kraker. Stoten krakers normaal gesproken zo veel stikstof uit?

Van Geem: “De belangrijkste bouwsteen van de hele chemische industrie is ethyleen, omdat je daar polyethyleen en dus plastic van kan maken. Een kraker breekt ethaan in de oven tot voornamelijk ethyleen, methaan en waterstof, om die nadien ook nog eens van elkaar te scheiden. Om die scheiding te doen, heb je hele hoge temperaturen nodig. De uitstoot van stikstof is het gevolg van die gasverbranding in de ovens. Bij elke verbranding die je doet, loop je risico op NOx-vorming. Denk maar aan auto’s. Hoeveel er juist vrijkomt, hangt sterk af van het design van de oven en de soort branders.”

Ineos beweert dat de kraker tot de schoonste en innovatiefste in Europa behoort. Maar ook 3M zei ooit dat zijn installatie geen gezondheidsgevaar inhield. Kunnen we zulke beloftes van chemiebedrijven geloven?

“Je kunt die twee gevallen niet met elkaar vergelijken, omdat het over andere problemen gaat. De twee belangrijkste problemen van de kraker zijn de CO2- en de NOx-uitstoot. De Ineos-kraker wil op termijn volledig op waterstof draaien. Zo vervalt al 90 procent van de CO2-emissies. Door een goed design van de oven en brander, wat hier volgens de informatie die ik heb wel is gebeurd, kun je ook die NOx-emissies aanzienlijk reduceren. Als dat het criterium is voor de schoonste, is dat vermoedelijk correct. Maar eigenlijk moet je alle mogelijke criteria nagaan. Ook het energie- en waterverbruik moet je bijvoorbeeld meerekenen. Je hebt een volledige levenscyclusanalyse nodig voordat je zoiets kunt garanderen.”

Maar u vindt het dus wel een goede beslissing dat de kraker er komt?

“Ergens moet je een keuze maken. Ofwel gebeurt de productie in Europa, waar er veel controle is en ze dus de beste technologie moeten gebruiken in combinatie met de beste grondstoffen om het meeste ethyleen op te leveren. Ofwel zeg je: ik wil het niet in mijn achtertuin. Maar dan zal het in China of Saudi-Arabië gebeuren. De capaciteit voor polyethyleen is gewoon nodig. Zolang ze de beste technologie gebruiken, en naar wat ik opmaak uit de publieke informatie is dat zo, lijkt het mij een te rechtvaardigen beslissing.”

Is het dan geen optie om minder plastic te produceren?

“De meeste projecties van mensen in het veld gaan uit van een verdrie- tot vertienvoudiging van het wereldwijd plasticverbruik tegen 2050. Dat is gekoppeld aan de welvaart, aan het toenemend aantal mensen dat plastic gebruikt. Het meest positieve scenario is dat tegen 2050 de vraag min of meer gelijk blijft in Europa. De chemische en mechanische recyclage moeten daarbij drastisch verhogen en de export mag maar 1 procent bedragen. Op dit moment bedraagt die in België 75 procent. En zelfs als we bij de status quo blijven, gaan oudere krakers zoals in Frankrijk stilaan moeten stoppen en vervangen worden door nieuwe.

“Ze gaan er in dat model ook van uit dat maar 4 procent van het plastic vervangen kan worden door alternatieve grondstoffen. Het probleem is dat die op dit moment een stuk duurder zijn. Als je die verplicht, moet de eindgebruiker ervoor betalen. Het is een verkeerde perceptie dat alle plastic wegwerp is. PVC-ramen en 20 procent van de auto-onderdelen worden gemaakt van kunststof.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234