Donderdag 06/08/2020

Televisie

Komiek John Oliver steekt Oprah naar de kroon

Het weggeefmoment in de show van John Oliver.Beeld HBO

De Amerikaanse komiek John Oliver heeft in de laatste aflevering van zijn show Last Week Tonight met 'de grootste televisie giveaway ooit' het Amerikaanse schuldeisersprobleem op de kaart gezet. Wat is het probleem en wie is deze nuchtere Brit?

"And... you get a car! You get a car! You get a car!', schreeuwt Oprah Winfrey in 2004 over het gekrijs van haar uitzinnige publiek heen. De actie waarbij het hele publiek een nieuwe auto kreeg werd één van de meest iconische televisiemomenten van de twintigste eeuw. Een leuk cadeautje van in totaal acht miljoen dollar voor de bezoekers van haar show, en een fijn pr-moment voor de autofabrikant.

Twaalf jaar na dit popculturele hoogtepunt organiseerde talkshowhost John Oliver zondag (lokale tijd) in zijn show Last Week Tonight een nóg groter cadeau. Om te illustreren hoe het schuldeisersysteem in de Verenigde Staten werkt, gaf hij bijna 15 miljoen dollar 'weg'. Of althans, hij schold dit bedrag aan medische schulden kwijt.

Het 20 minuten durende item begint met de casus van een vrouw wier man op de intensive care ligt met ademhalingsproblemen. De kosten om te kunnen ademen: 80.000 dollar. Wat volgt is een uitleg met enorm hoge grapdichtheid over de makken van het huidige schuldensysteem. In het kort: in een groot aantal Amerikaanse staten kunnen bedrijven voor kleine bedragen schulden opkopen van banken en verzekeraars om die vervolgens zelf te innen.

Deze schuldeisers schuwen controversiële technieken niet. Zo verklaart een man in een fragment dat hij het liefst de baas van een schuldenaar belt om hem voor het blok te zetten. In een andere video is een eiser te horen die stelt dat de schuldenaar zichzelf beter voor de trein kan gooien.

Oprah Winfrey.Beeld ap

Het probleem van dit systeem is dat het gemakkelijk is om een crediteurenbureau op te richten. Om dit te bewijzen richtte Oliver er zelf een op in de staat Mississippi. Dit is gemakkelijker dan het aanvragen van een visvergunning, aldus Oliver. Met dit bedrijf kocht hij voor iets minder dan 60 duizend dollar in totaal 14,9 miljoen dollar aan schulden op. Met gevoel voor spektakel schold hij aan het eind van de show de 14.922.261,75 dollar weg.

Het item is tekenend voor de maatschappijkritische en activistische toon van Olivers show, verglijkbaar met die van onder meer satiricus Arjen Lubach en de Duitse Erdogan-criticaster Jan Böhmermann. De Britse komiek is groot geworden bij de Daily Show van John Stewart, voor wiens programma hij reportages maakte, maar vertrok in 2014 naar HBO om daar zijn eigen wekelijkse show te maken. Aan de hand van cijfers, feiten en tv-fragmenten houdt hij er elke zondag zijn geestige én inhoudelijke betoog waarin hij de absurditeit van instituties en personen probeert aan te tonen.

Zo toonde Oliver zich eerder dit jaar in een twintig minuten durende video op de toppen van zijn kunnen door de absurditeit van Trumps handelen, uitspraken en kandidatuur haarfijn te benoemen. Uitsmijter van de video is Olivers verhaal over de herkomst van Trumps naam: Drumpf, waarop hij een complete Drumpfcampagne uiteenzet. Wat als kinderachtig pesterijtje begint, weet Oliver op meesterlijke wijze te verpakken in een prachtige nieuwe campagne.

Een andere gedenkwaardige aflevering is die waarin Oliver afreist naar Moskou om NSA-klokkenluider Edward Snowden te interviewen. In het item laat hij Snowden met een foto van Olivers eigen penis uitleggen hoe de surveillancesystemen van de NSA werken. Met de hoofdvraag 'Can people see my dick!?' weet hij een ingewikkeld onderwerp terug te brengen naar een alledaags en relateerbaar probleem.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234