Zaterdag 27/02/2021

Kom eens naar mijn studio

De eroticalessen die kinderboekenschrijver Gie Laenen 's woensdags aan adolescenten verstrekte, waren overal goed voor, bleek gisteren op de Mechelse correctionele rechtbank. 'Hij trachtte hen naakt dansend te kalmeren, in het vooruitzicht van een carrière als steracteur. Zo niet was het een vorming voor het huwelijkse leven.' Anne de Graaf bericht.

Op de redactie van Lannoo wordt het medewerkster Sofie Van Sande eind 2000 echt te gortig. De Mechelse kinderboekenschrijver Gie Laenen (60) laat zich bij zijn bezoeken stroperig uit over jongens. Hij is tactiel, zijig met pubers, in die mate dat de omgeving er ongemakkelijk van wordt. Ook op de Boekenbeurs hebben collega's in de gaten dat er met de auteur van Verboden tuin en Tot het donker wordt iets niet pluis is. Van Sande: "Ik zag dat hij ongezond met kinderen omging. Lannoo heeft de contacten verbroken en is naar een vertrouwenscentrum gestapt."

Eind 2002 gaat de bal aan het rollen. Na een observatieperiode heeft de politie genoeg aanwijzingen om Laenen en ook zijn vrouw Maria Martens (55) op te pakken. De speurders vallen binnen op zijn woon- en werkadres, een rood bakstenen herenhuis in de Leopoldstraat 60, vierhonderd meter achter het Mechelse station. Achter het plakkaatje met 'Kleine Studio' vinden ze een bedompte ruimte met stapels matrassen en stoffige overgordijnen. De kinderauteur noemt het zijn screentestzaal voor jonge acteurtjes. De politie denkt meer aan een pedofiele theaterzaal. Er liggen bergen pornografisch beeldmateriaal. Laenens computer bulkt van de kinderporno. Het gerecht betrapt de schrijver niet op heterdaad, maar er is weinig nodig om in deze setting overtuigd te raken dat talloze kinderen door een hel gingen.

Vijfentwintig slachtoffers zijn hun beklag komen doen over hem bij de federale recherche in Mechelen. De meesten zijn meerderjarig maar allemaal komen ze met eenzelfde relaas. Ze zeggen, alleen of in het bijzijn van anderen, als pubers door Laenen te zijn misbruikt. Niemand zegt te zijn gepenetreerd, maar het aantal technische verkrachtingen is legio. Laenen voerde fellatio's uit bij zijn pupillen, en vice versa. "Hij liet zich masseren, ging met hen in bad en in de douche", zegt een onderzoeker.

De eerste feiten dateren van juni 1978, maar Laenen doet voort tot in 2002. Volgens Dirk De Maeseneer, advocaat van slachtoffer S., vormen de 25 slachtoffers slechts het topje van de ijsberg. "Ik denk dat je het aantal gedupeerden probleemloos mag verdubbelen. Sommigen zijn inderdaad acteur, zoals Laenen hen met veel poeha had beloofd. Maar zij zullen niet spreken."

Laenen, van geboorte Turnhoutenaar, werd in 1973 al eens veroordeeld tot drie jaar cel, wegens dezelfde feiten, die hij tegenover de rechter vrij openlijk toegaf. Als leraar Nederlands op het Klein Seminarie van Hoogstraten misbruikte hij veertien jongens, volgens een identieke modus operandi. Hij troonde de pupillen mee naar zijn kamer, waar streel- en masturbatiesessies plaatsgrepen. Alle jongens hielden zwaar psychologisch letsel over aan het misbruik, maar blijkbaar wogen die feiten destijds niet zwaar genoeg om Laenen lang vast te houden. Van de opgelopen drie jaar celstraf zat hij drie maanden uit, waarna hij zijn actieterrein naar de Leopoldstraat in Mechelen verlegde.

"Zelfde feiten, andere plaats", verzucht R. (44), slachtoffer in het Klein Seminarie, en nog altijd in psychotherapie voor de trauma's die uit de 'bijlessen erotica' van zijn leraar voortvloeiden. "Laenen is een ziekelijke vleier. Hij heeft zich destijds de cel uitgeluld. Toen al gebruikte hij zijn contacten bij de BRT, zijn status van kinderboekenschrijver. Hij waande zich onaantastbaar. Iedere keer als hij me verkrachtte, zei hij dat hij me op het huwelijksleven voorbereidde. Hij bedoelde het goed."

Op 5 juni 1979 is het weer raak in Mechelen. De federale recherche hoort het 26 jaar later, maar kan haar oren amper geloven: in de Leopoldstraat kwam een slachtoffer elke woensdag de auteur bevredigen terwijl die Tot het donker wordt, zijn zoveelste kinderboek, schreef. Gie Laenen lijkt inderdaad onaantastbaar. Ondanks zijn veroordeling heeft hij in die dagen nog meer populariteit in het jeugdauteurscircuit, en ook nog meer overtuigingskracht. "Niemand had iets in de gaten", zegt de moeder van K. "Hij was een ster, een vaste waarde in de bibliotheek van elke school. Hij is een innemende persoonlijkheid. Laenen gaf een voordracht op school en prees publiekelijk mijn zoon aan aan als 'literair talent'. Hij mocht op het podium komen in de aula. Hij was apetrots, wij ook; wij wisten niks van Laenens verleden. We hebben onze zoon twee jaar lang op woensdagnamiddag tot bij hem gebracht voor bijscholing. Elke keer weer werd hij misbruikt."

"Laenens vrouw opende dan de deur, zij was eigenlijk onze garantie. Zij overtuigde ons dat onze zoon mocht blijven slapen. Zo kon hij de volgende dag naar de BRT meerijden, voor 'audities'. Wie kon vermoeden dat zo'n vrouw gedoogde wat daar achter de schermen gebeurde? Stel je voor: we waren zo in onze nopjes dat we bloemen brachten. En Laenen te eten uitnodigden. Een keer was het coq au vin. Hij heeft zitten smullen."

"Enkele maanden later, toen het op school mis begon te lopen, en onze zoon met een brooddoos naar een vriendje had gesmeten, ontdekten we wat er achter die mooie gevel in de Leopoldstraat echt gebeurde. Laenen liet onze zoon zichzelf bevredigen en had daarvoor alweer een prachtige uitleg. Hij vertelde hem dat hij zo zou genezen van zijn bedplassen, iets waarvoor we hem hadden verwittigd de eerste keer dat hij bleef slapen. Op een dag had hij andere jongens naar zijn kamer gebracht. Hij wilde - alweer - dat ze elkaar streelden, maar dat is hem niet gelukt. De jongens zijn met zijn tweeën op de kast gekropen."

"K. was altijd een opgewekte jongen, maar op den duur durfde hij nergens nog binnen te gaan. Nu, bijna vijftien jaar later, heeft hij last van drempelvrees door al wat hem is overkomen. Hij durft soms niet eens de bank binnen te gaan. Dan belt hij: 'Mama, ik durf niet.' Hij is 33."

De jeugdboekenschrijver is begin jaren tachtig even actief bij het Mechels Miniatuur Theater (MMT), maar wordt daar vrij snel aan de deur gezet omdat hij aan de pleegzoontjes van de toenmalige eigenaars prutst.

Laenen laat zich niet intimideren. Zijn volgende station is de toenmalige BRT, waar hij in 1982 aan het radioprogramma Van kattekwaad tot erger van Kathy Lindekens meewerkt. Laenen werkt er als reporter en zoekt 'de figuren van de maand'. Hij vindt de jongens op de scholen waar hij lezingen geeft en neemt ze mee naar huis voor 'het interview'. "Lindekens en ook het publiek merkten niks, maar mijn cliënt, zelf ooit figuur van de maand, werd voor en na die sessies misbruikt", zegt advocaat Dirk De Maeseneer. "Hij moest Laenen masseren, zichzelf strelen, hem bevredigen, met zijn interviewer in bad gaan. Zijn vrouw accepteerde alles en leidde een heel apart bestaan. Ze had relaties met andere mannen."

Laenen opereert ook op verplaatsing. Voor het Circus van glitter en ellende, een jeugdtoneelproductie uit 1992, gaat hij op pad als regisseur. De repetities vinden plaats in een vakantiecentrum, waar de jongeren en ook Laenen blijven overnachten. De jonge acteurs slapen op zaal. Laenen laat zijn steracteurtjes naar zijn kamer komen en ligt soms met drie jongens tegelijk in zijn bed.

Joerie, inmiddels 25, werd via een ander kanaal door Laenen benaderd, begin jaren negentig. Hij was net twaalf en gefascineerd door de jeugdauteur. Tijdens een van Laenens lezingen zat de puber op de voorste rij en had hij het ongeluk zijn vingertje op te steken en het juiste antwoord te geven op een quizvraag van Laenen. "Ik won een reis naar Eurodisney en zo spraken we voor het eerst af. In het begin was het echt tof en mijn ouders hadden er alle vertrouwen in, ook omdat zijn vrouw altijd de deur opendeed. Laenen zei 'hoe speciaal' hij me wel vond. Mijn vader werkte heel hard en kon niet zoveel tijd aan me kon besteden, dus vond ik het super. Er was ook geen reden om hem te wantrouwen. Hij nam me mee naar de VRT-studio's. We gingen tête-â-tête eten in peperdure restaurants. Ik mocht altijd het lekkerste van de kaart kiezen. Het was allemaal nieuw, want thuis gingen we eigenlijk nooit uit eten. Hij overlaadde me met geschenken: de ene keer een trainingspak van Nike, dan een T-shirt of speelgoed."

Joeries inwijding in het geheime kamertje van de Kleine Studio gebeurt net als bij alle andere jongens subtiel maar wel progressief. "Het duurde zeven maanden vooraleer je echt van misbruik kunt spreken. In het begin waren het vooral ontspanningsoefeningen. "Onontbeerlijk om een goed acteur te worden", zei hij. Ik moest me uitkleden en lag uren in mijn onderbroek op het bed en had het koud. Laenen masseerde mijn rug, mijn borst en dwaalde dan geleidelijk af naar mijn onderbuik."

"Op een dag kreeg ik mijn eerste erectie, en wat later, toen ik mezelf moest masseren, kwam de eerste ejaculatie. Voor mij was het nieuw, maar Laenen prees me. Hij zei dat hij me voorbereidde op mijn latere erotische leven met een vrouw. Het gebeurde allemaal zo geleidelijk dat ik me geen vragen stelde en ervan overtuigd raakte dat dat de normale gang van zaken was. Ik zat diep: ik dacht op een dag zelfs dat Laenen mijn echte vader was en dat mijn natuurlijke vader in gebreke bleef. Want thuis werd er niet gestreeld."

Net als de 25 andere slachtoffers hield ook Joerie aan het misbruik een trauma over. "Ik, niet hij, kreeg levenslang. Ik ben een psychologisch wrak. Ik ben nog altijd seksueel geremd. Vriendinnetjes haken af omdat ik 'penetratie' vermijd, het enige waartoe Gie Laenen me nooit dwong, ook al dwong hij me vaak naakt op zijn rug paardje te rijden. (stil) Is dat dan uitlokking? Sinds kort heb ik wel betrekkingen met mijn vriendin, maar de herinneringen laten me niet los."

De vraag rijst waarom een recidivist als Laenen vrij rondloopt maar vooral hoe die zolang ongestraft voor de openbare omroep kon werken en 'figuren van de week' mocht zoeken. VRT-woordvoerster Hilde Debackere wenst niet te reageren, ook al dook de naam van de ex-medewerker meer dan tien jaar geleden al op in de beruchte Spartacuslijst, een postorderbedrijf gespecialiseerd in pedofiele adressen. De baas van Spartacus, John Stamford, overleed aan een hartstilstand nog voor hij kon worden veroordeeld. Laenens gegevens kwamen door aangifte van ene Jonathan C. op 15 oktober 1999 zelfs in het dossier-Dutroux terecht.

Laenen zelf leek gisteren, net als bij zijn eerdere veroordeling in 1973, nauwelijks onder de indruk. Hij schreef de hele zaak toe aan een misverstand. Zijn advocaat Luco Cools probeerde voor 14 van de 25 feiten de verjaring te bekomen. Laenen riskeert zeven jaar cel, zijn vrouw een jaar wegens schuldig verzuim. De rechtbank doet uitspraak op 25 februari.

"Jullie weten niet wat verbondenheid met kinderen is, jullie kennen deze affectie niet", bepleitte de schrijver gisteren ter zitting lichtjes theatraal zijn eigen zaak. Toen hij als een vrij man naar huis liep, zaten twee dertigers achteraan in de zaal te wenen. Een van de mannen, inmiddels zelf vader, zag vorige zomer een affiche aan Laenens venster hangen waarmee die 'acteurtjes' wou werven. De andere kwam Laenen vorig jaar toevallig tegen op het internet. "Ik zocht spulletjes voor de kinderen op e-Bay en raakte met een verkoper aan de praat die zevenhonderd stukken speelgoed aanbood. Toen ik het adres vroeg, schrok ik me een ongeluk: ik kwam uit in de Leopoldstraat 60, daar waar men mijn leven naar de knoppen hielp."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234