Vrijdag 19/08/2022

NieuwsEconomie

Kolen verbranden voor cryptomunten: vuile Amerikaanse centrales draaien weer op volle toeren

Kolenmijn in Schuylkill County, Pennsylvania. Omdat voor bitcoins zoveel elektriciteit nodig is, kunnen afgeschreven, vervuilende Amerikaanse kolencentrales weer op volle toeren draaien.  Beeld Corbis via Getty Images
Kolenmijn in Schuylkill County, Pennsylvania. Omdat voor bitcoins zoveel elektriciteit nodig is, kunnen afgeschreven, vervuilende Amerikaanse kolencentrales weer op volle toeren draaien.Beeld Corbis via Getty Images

De energiebehoefte voor cryptomunten is in de VS zo gigantisch dat kolencentrales die al bijna afgeschreven waren nu een tweede leven krijgen.

Seije Slager

Van oudsher staat Kentucky bekend om zijn kolenmijnen. Sinds kort timmert de Amerikaanse staat aan de weg met een nieuw soort mijnen: bitcoinmijnen. Het minen van de cryptomunten groeide er de laatste tijd uit tot een flinke industrie: Kentucky staat er tweede mee op de ranglijst van de Verenigde Staten, na New York.

Het minen, of ‘opgraven’ van cryptomunten is een computerproces dat gigantische hoeveelheden energie vraagt. En laat die nu bij uitstek voorradig zijn in de buurt van oude kolencentrales. Deze centrales werden de laatste jaren in gestaag tempo afgedankt, omdat steeds meer energiebedrijven overschakelden naar duurzame energie, en fossiele stroom steeds minder rendabel werd. Maar er komen steeds meer berichten uit de Verenigde Staten over bijna afgedankte fossiele centrales die een tweede leven krijgen als exclusieve stroomleverancier voor bitcoinminers.

Zoals Greenidge, een kolencentrale in Dresden, in de staat New York. Die ging in 2011 uit bedrijf. Een paar jaar later werd hij weer opgestart door een investeringsfonds, dat de centrale ombouwde voor gas, en inmiddels de volledige capaciteit gebruikt voor het minen van bitcoins. In 2020 ging voor dat doel het equivalent van de jaarlijkse CO2-uitstoot van 50.000 auto's de lucht in.

In de staat Montana was de kolencentrale Hardin bijna failliet door gebrek aan vraag. Hij zou eigenlijk in 2018 sluiten, kwakkelde nog even door, maar was in 2020 nog minder dan vijftig dagen in bedrijf. Totdat het bitcoinbedrijf Marathon er een datacentrum naast bouwde, en de kolencentrale weer vol in productie ging. In 2021 snorde de centrale weer bijna elke dag, en is de CO2-uitstoot negen keer zo hoog als een jaar eerder.

Energieslurpende bedrijvigheid

Amerikaanse staten concurreren zelfs met elkaar om het binnenhalen van de energieslurpende bedrijvigheid. Kentucky nam een wet aan die cryptominers belastingvoordelen biedt. Het bitcoinbedrijf Blockware bouwt er momenteel een enorm datacentrum naast een energiebedrijf dat eerder nog in het nieuws was omdat het zijn kolencentrales uitfaseerde. Maar dat scenario lijkt hiermee veranderd.

Geconfronteerd met kritiek op hun milieu-impact, zeggen veel bedrijven dat ze hun CO2-uitstoot compenseren. Of dat sector x of y ook heel veel energie gebruikt. Of dat ze deels op groene energie zijn overgestapt. Maar milieuactivisten werpen tegen dat cryptomunten, waarvan bitcoin de grootste is, enorme hoeveelheden energie verbruiken. Duizenden computers tegelijk zijn bezig met het valideren van één transactie. Dat kost energie die bij ander betaalverkeer niet wordt gebruikt.

Op dit moment wordt naar schatting een half procent van alle elektriciteit wereldwijd gebruikt voor het laten ‘draaien’ van cryptomunten. En naarmate er meer mensen in crypto stappen, zal die energiebehoefte alleen maar groter worden (zie kader).

Crypto-bubbel

De voordelen die daartegenover staan, zijn betwist. Enthousiastelingen hopen dat crypto macht weghaalt bij regeringen en centrale banken, en het geldverkeer zal democratiseren. Sceptici wijzen erop dat de koers van bitcoin veel te volatiel is om het ooit tot serieuze munt te kunnen schoppen. Dat die koers bovendien de aandelenmarkt volgt, en dat crypto vooral een speculatieve bubbel is, die vroeg of laat weer zal barsten.

China had vorig jaar genoeg van het enorme stroomverbruik door cryptomunten. Het verbood ze simpelweg, terwijl tot die tijd ongeveer twee derde van alle bitcoins wereldwijd in dat land gedolven werden. Sindsdien zoeken miners nieuwe thuishavens. Kazachstan was een van de landen waar veel miners sindsdien begonnen, maar de grootste groei zit in de VS. Twee jaar geleden werd nog slechts 3 procent van alle bitcoins daar gemined, inmiddels is het meer dan 35 procent.

Enkele kleinere landen hebben de afgelopen tijd het voorbeeld van China gevolgd. Vorige maand verbood Kosovo het minen van cryptomunten nog, vanwege gevaar van overbelasting op het stroomnet.

Waarom kost het ‘minen’ van crypto zoveel energie?

Cryptomunten zijn elektronische valuta waarvoor geen land of centrale bank garant staat, maar die decentraal door een netwerk van gebruikers worden beheerd. Wat er eigenlijk gebeurt als iemand bitcoins minet, of ‘opgraaft’, is dat diegene computercapaciteit ter beschikking stelt aan het netwerk, om de transacties in dat netwerk te boekstaven. De vergoeding die daartegenover staat, bestaat uit nieuwe bitcoins.

Nu zou dat boekstaven zelf niet zoveel stroom hoeven te kosten, maar het systeem heeft een ingebouwde beveiliging tegen vervalsing van de transacties door kwaadwillenden. Computers die zich als ‘miners’ aanbieden moeten dus eerst meedoen met een soort digitaal raadspelletje, zodat de opdrachten willekeurig verdeeld worden onder de deelnemers, en fraude moeilijk wordt. Maar hoe meer computers er op het netwerk zitten, hoe ingewikkelder de digitale raadspelletjes worden, en hoe energie-intensiever het ‘opgraven’ van de bitcoins.

Tien jaar geleden kon je tijdens het boodschappen doen de PC op je bureau een uurtje laten snorren, en als je dan thuiskwam, had je een bitcoin. Tegenwoordig is er voor het opgraven van zo’n bitcoin een enorm datacentrum nodig, en meer elektriciteit dan het gemiddelde huishouden in tien jaar verbruikt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234