Dinsdag 26/01/2021

Koffie in de Marriott: tien jaar cel

In Egypte is de Nederlandse journaliste Rena Netjes bij verstek veroordeeld tot tien jaar cel. Ook andere journalisten kregen zware straffen op beschuldiging van samenzwering en hulp aan terroristen. Het proces is bijzonder omstreden en veroorzaakt ophef in het Westen.

"Outrageous!", twitterde Rena Netjes na het bekend worden van haar strafmaat. Of nog: "Knettergekkistan!"

Netjes werd bij verstek veroordeeld tot een celstraf van tien jaar. Volgens de rechter in Caïro verspreidde ze valse informatie en bood ze een forum aan de buiten de wet gestelde Moslimbroeders. De Egyptische regering beschouwt de Moslimbroeders als terroristen en tolereert niet dat zij, de aanhangers van de vorig jaar afgezette president Mohammed Morsi, waar dan ook aan het woord komen.

Netjes, die voor het dagblad Het Parool en nieuwsradiozender BNR aan het werk was, kon Egypte begin dit jaar ontvluchten met de hulp van de Nederlandse ambassade. Dat deed ze nadat gebleken was dat ze op een lijst van terreurverdachten stond. De Egyptische autoriteiten stelden dat Netjes voor de in Qatar gevestigde nieuwszender Al Jazeera werkte, maar, zei ze in de aanloop naar de uitspraak zelf nog, "dat was helemaal niet zo. Ze beweren dat ze videomateriaal in beslag genomen hebben terwijl ik niet eens kan monteren."

Meer dan "een koffie drinken in de Marriott" met een Al Jazeera-journalist deed Netjes - zoals ze gisteren ook twitterde - niet.

Aangezien ze afwezig was op het proces had Netjes geen recht op verdediging door een advocaat, en inhoudelijk ging de rechtbank ook op geen enkel argument in.

Volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans, is dan ook "niet aan de minimumvereisten voor een eerlijke rechtsgang voldaan". De minister neemt de zaak hoog op en heeft de Egyptische ambassadeur in Den Haag op het matje geroepen. Ook heeft de Nederlandse regering het schijnproces op Europees niveau ter sprake gebracht, gisteren, op de ministerraad Buitenlandse Zaken.

Kogelhuls

Zo zeker is het wel: naar Egypte terugkeren om haar taak weer op te nemen, zit er voor de journaliste niet in. Daar riskeert ze per direct in de boeien geslagen te worden.

Netjes stond niet alleen terecht, negentien collega-journalisten - zestien Egyptenaren, twee Britten en een Australiër - zitten in hetzelfde lastige parket. Twaalf betrokkenen bevinden zich, net als Netjes, buiten Egypte en werden in afwezigheid veroordeeld, telkens tot tien jaar.

De Australiër Peter Greste, die wel voor de internationale nieuwszender Al Jazeera werkte, is de enige buitenlander die vastzit naar aanleiding van de affaire. Ook zijn Egyptische collega's Mohamed Fahmy en Baher Mohammed kregen zeven jaar. Die laatste, een producent, zag zijn straf met nog drie jaar verzwaard omdat hij een verboden wapen in zijn bezit zou hebben gehad - lees: een kogelhuls.

Concreet werden Greste, Fahmy en Mohammed gearresteerd omdat ze een "selectief beeld" hadden gegeven van een betoging tegen toenmalig president Morsi, op 30 juni vorig jaar op het Tahrirplein. Alleen: volgens Al Jazeera bevonden de drie zich op dat moment niet eens in Egypte.

"Dit is een vernietigend verdict voor deze mannen en hun families, en een zwarte dag voor de persvrijheid in Egypte", zegt Philip Luther, directeur voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika bij Amnesty International. "Deze journalisten werden opgesloten en als terroristen gebrandmerkt terwijl ze niet meer dan hun werk deden."

Volgens Luther is er maar één reden waarom Greste en zijn confraters de gevangenis in moesten: "De Egyptische autoriteiten horen niet graag wat zij zeggen. Ze zijn dan ook politieke gevangenen en moeten onmiddellijk en onvoorwaardelijk op vrije voeten komen. Iedereen die in Egypte een ander verhaal dan het officiële vertelt, is een doelwit van de staat."

Ondraaglijke

"De gevangenissen zitten boordevol mensen die zich verzet hebben tegen de overheid", zei Greste zelf bij zijn arrestatie. Volgens Amnesty "zijn het voorbije jaar duizenden mensen opgesloten in het kader van de vervolging van dissidenten, met massale terdoodveroordelingen voor aanhangers van Morsi".

Peter Greste noemt zijn detentievoorwaarden intussen "psychisch ondraaglijk". Tot ontzetting van zijn naasten en collega-journalisten verscheen hij bij eerdere zittingen van de rechtbank in een kooi.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234