Maandag 06/12/2021

'Koerscafés, dat is echt iets van ons'

VRT-commentator Michel Wuyts gidst u langs zijn favoriete wielerkroegen

Bij het begin van de Vlaamse wielerweek verschijnt het boek Wielerroutes & -cafés in België. De Morgen vroeg wielercommentator Michel Wuyts, een man die koers ademt én drinkt, wat een goed wielercafé maakt. 'Niet te trendy, liefst veel hout en als je het goed aanpakt kun je toch minstens de helft van het jaar rekenen op volk.'

door Kris Jacobs

BRUSSEL l We telefoneerden even naar Mart Smeets, de éminence grise van Studio Sport, die ook koers ademt, maar duidelijk iets minder drinkt. 'Ik heb eens een filmpje gemaakt waarin we laten zien hoe gek die Vlamingen in de staminee doen terwijl de koers langsrijdt', zegt hij, 'maar boven de rivieren kennen wij dat niet. We kopen dan maar die mooie fotoboeken van Stephan Vanfleteren.'

VRT-wielerverslaggever Wuyts verbaast die Hollandse onvertrouwdheid hoegenaamd niet. "Dat is echt van ons. In het noorden van Frankrijk kent met het fenomeen nog wel, maar eenmaal voorbij Parijs zit je met bistro's en wordt het een heel ander verhaal. Koers, kermis en cafés horen in Vlaanderen bij elkaar. Dan leggen wij, met de hulp van gerstenat, onze aangeboren bescheidenheid af."

Het Handelshuis in Koolskamp draagt die geschiedenis nog in zich. "Dat is verbonden aan een van de oudste kermiskoersen, het Kampioenschap van Vlaanderen. Vroeger had je er zo honderd, nu nog een stuk of vier, vijf die ertoe doen." Het Handelshuis heet ondertussen ook een restaurant-taverne te zijn. Dat, en de teloorgang van de rondjes rond de kerktoren, het zou een mens doen vrezen voor de resterende koerscafés. "Authentieke cafés zijn tout court met uitsterven bedreigd, maar het hoeft niet,als je het vernuftig aanpakt. Ik stel vast dat ook in deze moeilijke tijden voor het wielrennen de sport nog mateloos populair blijft", aldus Wuyts. "En als je alle uitzendingen samentelt, kom je aan 140, 145 dagen koers op tv. Laat die dagen je zaak voor de helft of helemaal vol zitten, dat is toch al een mooi begin."

Een ouderwetse houten toog met een schoon geblonken dubbel tap, eventueel met een jukebox, helpt ook. Wuyts: "Dat zie je in Brasserie de Flandrien op de Markt in Oudenaarde, het Centrum Ronde van Vlaanderen. Dat kreeg eerst een trendier jasje, maar is nu het beste bewijs dat je met wat retro wielertoeristen trekt: rood-wit geruite tafelkleedjes, oude foto's aan de muur. Ik geloof dat er zelfs stoverij Briek Schotte op het menu staat."

Een uniek café vind je nog in Kwaremont. "Op het pittoreske, bekasseide Kwaremontsplein ligt daar In de zon, waar wielertoeristen nog wel eens wil- len stoppen. Dat is misschien het authentiekste dat ik ken", aldus Wuyts. "De waardin Suzanne moet nu 83 zijn. Het enige moment dat ze nog opendoet is op zondag, na de hoogmis. Ze moet er nog de keldertrap afgaan om trappist op te diepen."

Als je één dag per week open bent, helpt het natuurlijk dat je aan een van de monumenten uit het Vlaamse wielerlandschap ligt, de Oude Kwaremont. "Om die reden is voor mij de ultieme klassieker 't Hemelrijck, boven op de Muur van Geraardsbergen, de oerberg van Vlaanderen. Leuk ook, het huis heeft nog zo'n heel oud achterafzaaltje met een podium, als een parochiecentrum van honderd jaar terug."

Dat koerscafés vooral aan die zijde van Brussel overleven hoeft niet te verbazen. "Het echte hart van wielerminnend Vlaanderen ligt daar, maar er zijn uitzonderingen: Hove Malpertuus in Herderen, een deelgemeente van het Limburgse Riemst. Ex-coureur Yvo Molenaers slaagt erin om alle wielerliefhebbers in zijn streek naar een enorm goed draaiende tent te lokken. Wij gaan er met de VRT-ploeg steevast overnachten. Na Luik-Bastenaken-Luik en de Amstel Gold Race is die zaak afgeladen vol. Er komen oude streekrenners over de vloer, voetballers ook, zoals Pummy Bergholz, ooit spits bij Anderlecht."

En je steekt er aan de toog nog wat op als journalist. "Het volgende heb ik daar van de betrokkene zelf gehoord", lacht Wuyts. "In een sprint, die hij won, vergat hij - wellicht in de roes van de dope - na de streep te remmen en trok hij zijn sprintje gewoon door. Tot in het Albertkanaal."

Zelfs voor een ex-coureur blijft een succesvol wielercafé werken. Bewondering koestert Wuyts duidelijk voor Chris Peers. "Hij bleef tijdens zijn schorsing enkele jaren geleden niet bij de pakken zitten en opende Het Wiel in Kruishoutem, een zaak met een hoog Kuifjegehalte: iedereen van 7 tot 77 komt er, hij slaagt erin de jongeren aan te spreken. Hij heeft niet alleen een café geopend, maar daar ook de organisatie van een wielerclub aan gekoppeld, hij geeft er zelf nog eens spinning. Het helpt ongetwijfeld als je een verleden in het peloton hebt, maar je moet dan wel de tijd nemen om je eens mee aan een tafeltje te nestelen en een eind mee te drinken. Mattan lijkt me zo een geschikte jongen voor een café."

Over wie momenteel aan de toog het hoogst aangeschreven staat om volgende week in Meerbeke te winnen, twijfelt Wuyts geen seconde. "Ik ken niemand die het Leif Hoste misgunt. Zonder het zelf te willen cultiveert hij volgens mij het underdoggevoel, en dat ligt de Vlaming."

Wielerroutes & -cafés in België, uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts, 19,95 euro. www.borgerhoff-lamberigts.be

Michel Wuyts:

Als er koers is, leggen wij, met de hulp van gerstenat, onze aangeboren bescheidenheid af

Verdere stops voor de wielerfreak

Wielerroutes & -cafés in België pocht nogal nadrukkelijk met de aanprijzing 'met de favoriete routes van Tom Boonen, Peter Van Petegem, Frank Vandebroucke en vele anderen'. Dat mag u met een fikse schep zout nemen. De BW's zijn niet meer aanwezig dan met twee schamele quotes. De routes lijken niet meer dan aangeduide toeristische trajecten, waar je vooral over bezienswaardige tussenstops leest. De cafés gaan iets meer in de richting van voer voor de fietsfreak, maar vergeten bijvoorbeeld In de zon en 't Hemelrijck. We overlopen nog enkele zaken uit het nieuwe boek met Wuyts.

In de zon

Het café in Kwaremont is hiernaast al beschreven, maar Wielerroutes & cafés noemt nog een In de zon, in De Klijte-Heuvelland. Uitbater Dirk Ghyselinck stapte ooit uit het profrennen, gedegouteerd door te weinig faire praktijken, maar houdt nog steeds van de fiets. "Een aanrader", aldus Wuyts. "Dirk heeft ook nog een goede band met Vdb, die daar wel eens zit. Jan Raes zie je er ook als hij in Vlaanderen is. Het is een eethuis geworden, maar je kunt er nog binnen voor een pint."

Dikkebusstraat 80, 8950 De Klijte

De Karper

Uitgebaat door Ronnie Keisse, vader van pistier Iljo, en net onder de finishlijn van de Touraankomst in Gent van vorig jaar. De Karper staat ook bekend als studentencafé. "Toch een van de zaken die erboven uitsteekt", meent Wuyts. "Het zit er dagelijks vol en de gesprekken gaan voor 70, 80 procent over de koers."

Kortrijksesteenweg 2, 9000 Gent

De Koppenberg

Wuyts: "Een echt wielercafé, toch in de zin dat het twee keer per jaar vol zit, voor de Ronde en voor de Koppenbergcross. Daarnaast heeft het van begin maart tot half april veel aantrek van wielertoeristen." U ziet er ook foto's van de geschiedenis van de berg en de Ronde in het algemeen en de gelijknamige wielertoeristen verzamelen er elke zondagochtend tussen maart en september.

Berchemweg 228, 9700 Oudenaarde (Melden)

De Uitkijktoren

Op de top van de Bosberg. "Het einde van het mekka", als Wuyts. "Als je daar geraakt bent, heb je recht op een trappist of twee, drie."

Heirbaan 135, 1570 Galmaarden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234