Donderdag 28/01/2021

Koerdistan aan de Noordzee

Sangatte, een onooglijk dorpje in het noorden van Frankrijk, is weer op de kaart gezet. Niet door zijn toeristische trekpleisters, genre Cap Gris Nez. Helemaal tegen de zin van de amper 1.021 inwoners waren het mensensmokkelaars die dat klaarspeelden. Dagelijks voeren ze tientallen asielzoekers aan naar de plek waar de Chunnel onder het Kanaal duikt. Allemaal koesteren die de hoop het beloofde land Engeland te bereiken. Maar hier splijt de zee zich niet vanzelf in tweeën: met gevaar voor eigen lijf klampen asielzoekers zich vast aan treinstellen. De inwoners van Sangatte kreunen onder de last van de ruim 1.300 vluchtelingen die er in een Spartaans opvangcentrum samenhokken. 'Wij zijn geen racisten, maar er moet dringend een oplossing komen.'

Sangatte

Van onze verslaggever

Fabian Lefevere

Sangatte, in het door god vergeten Pas-de-Calais, heeft wat weg van Koerdistan aan de Noordzee. Allicht zouden ook vele van de negenhonderd Koerden die afgelopen weekeinde, na een infernaal verblijf van een week in de buik van het Syrische vrachtschip East Sea, op de Côte d'Azur strandden, hier beland zijn. Want vooral die bevolkingsgroep is het - naast veel Afghanen en inwoners van de voormalige Sovjet-Unie - die met de duur betaalde hulp van mensensmokkelaars de weg naar de Noordzee-stranden gevonden heeft.

Op de stoffige wegen rond het asielcentrum - waar wat ironisch ooit onderdelen voor de Eurotunnel werden opgeslagen - slenteren ze in kleine groepjes doelloos rond. Maar 's nacht groeit de activiteit. Dan klampen asielzoekers zich vast aan treinstellen of proberen ze zich in een truck te verbergen. Als ze gesnapt worden, proberen ze het de volgende dag gewoon opnieuw. Voor velen is Engeland - land van veel zwartwerk en geen paspoorten - een obsessie geworden. "We weten dat Engeland niet zo vriendelijk is voor buitenlanders", stottert Abdellah, een Iraakse Koerd uit de buurt van de stad Mosoel in gebrekkig Engels. "Maar alles is beter dan Irak en Saddam."

Hoe zwaar die obsessie weegt, bleek ook uit het verhaal van ene Ali, die al twintig keer geprobeerd heeft clandestien Engeland te bereiken. En dat blijft proberen. Zijn verhaal kwam uitgebreid in de lokale pers, en dat was voor het zware verliezen lijdende Eurotunnel de spreekwoordelijke druppel. Vorig jaar vatte het bedrijf 5.425 sans-papiers die clandestien wilden meereizen. De directie vreest dat de wanhoop van de asielzoekers in de toekomst verder groeit, en dat ooit een dag komt dat ze de levensgevaarlijke tocht door de tunnel te voet willen aanvatten. Daarom dringt ze bij de Franse en Britse regeringen aan op scherpere grenscontroles.

De wanhoop blijkt niet enkel uit de stoutmoedigheid waarmee de vluchtelingen Engeland pogen te bereiken, maar ook uit de rellen van halverwege februari. Opgehitst door de plannen van de Britse en Franse regeringen om de grenscontroles aan te scherpen en door een dispuut onder mensensmokkelaars raakten honderden met messen gewapende Koerdische en Afghaanse vluchtelingen slaags, met dertien gewonden als resultaat. Het was lang niet de eerste keer dat er een vonk in het kruitvat sprong. De belangen zijn dan ook groot: rondom de honderden en honderden asielzoekers zwermt een goed georganiseerde maffia van mensensmokkelaars. Vier dagen na de rellen werden bijvoorbeeld twee Koerden schuldig bevonden aan afpersing van de asielzoekers en tot vier jaar cel veroordeeld. Zij zouden de gemoederen hebben opgehitst

Dat Sangatte de laatste wachtkamer voor Engeland geworden is - met alle maffioze praktijken die daarbij horen -, is allesbehalve naar de zin van de inwoners. "Niet dat dat het toerisme gekelderd heeft", zegt de bediende in het bureau van toerisme in een dorpje waar het toerisme sowieso al op een laag pitje staat. "Maar velen zijn bang, hebben ook een petitie gelanceerd om het asielcentrum weg te krijgen." Velen vinden het niet kunnen dat de last van het asielbeleid zo sterk op hen terechtkomt. "Er zijn 1.021 inwoners in Sangatte, en 1.350 asielzoekers. Veel te veel, als je het mij vraagt", mompelt een passant.

Her en der op straat valt racistische commentaar te sprokkelen. Anderen willen dan weer zo snel mogelijk wegtrekken uit het dorp. Maar dat in de Franse media - die de voorbije maanden over Sangatte heenwalsten - het dorp beetje bij beetje een racistisch imago kreeg, maakt de inwoners praatschuw. 'Sangatte est xenofobe', staat er op de gevel van de statige mairie in Sangatte gekrast. De letters zijn in krijt. Makkelijk uit te wissen, maar niemand lijkt nog die moeite te willen nemen. Alsof een heel dorp alle commentaar op het meest hotte item uit de gemeentepolitiek het liefst mogelijk negeert. En dat item ligt op de kale helling bij de ingang van het kleine kustdorpje: het asielcentrum van het Rode Kruis en zijn 1.350 vluchtelingen.

Straks - op 11 maart - zijn er gemeenteraadsverkiezingen in Frankrijk, maar over het vluchtelingenkamp wordt daarbij liever niet gediscussieerd. Het lijkt alsof er een stilzwijgende overeenkomst bestaat tussen meerderheid en minderheid. Liever wordt gebekvecht over een plaatselijk sportcentrum, of over de werken aan de muziekschool. Toen de oppositiepartij Ensemble Agir afgelopen vrijdag zijn kieslijst voorstelde, werd met geen woord gerept over het asielcentrum. En dat doet ook regerend burgemeester Lepotre liever niet."Komt u over een maand maar eens terug", zegt de man, niet van zijn stuk te brengen. "Het probleem ligt veel en veel te delicaat. Ik doe er nu dus geen enkele uitspraak over. En dat zal niemand doen."

"Ik kan de man wel begrijpen", zegt Miriam, een inwoonster van het dorp. "De voorbije maanden was het telkens weer dezelfde teneur: Sangatte is racistisch. Terwijl dat helemaal niet zo is, niet meer dan elders. Keer op keer zijn wij negatief afgeschilderd. Maar veel mensen voelen oprecht mee met het lot van de vluchtelingen. Overal zijn actiegroepjes opgericht die hen voedsel en dekens leverden. Want het kan niet, in het derde millennium nota bene, dat mensen onder die omstandigheden in een loods dienen te leven. Natuurlijk wordt Sangatte overspoeld met vluchtelingen, uiteraard is 1.350 vluchtelingen te veel voor een dorpje met 1.021 inwoners. Maar hoe los je zo'n probleem op? Ik weet het ook niet. Europa moet het oplossen. En misschien moeten de Engelsen hun wetten maar wat versoepelen."

De 1.021 inwoners van Sangatte vinden 1.350 asielzoekers te veel

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234