Donderdag 22/08/2019

Strijd tegen IS

Koerden voelen mes van Turkije in hun rug

Beeld ZUMAPRESS.com

Koerden aan de Turkse grens verbijten zich over de opmars van IS in Syrië. Turkije laat ze de grens niet over om mee te vechten en de Amerikaanse steun is te mager, vinden ze.

Als de Koerden schieten, juicht de menigte. Het westelijk front nabij Kobani, ook bekend als Ayn al-Arab, is net een tenniswedstrijd. IS zit in drie dorpjes rechts, de Koerden houden stand op een heuvel links. Vanaf hun eigen heuvel bij het Turkse gehucht Karaca, op de grens met Syrië, kijken zo'n honderd Turkse en Syrische Koerden hoe de kogels heen en weer vliegen. Sommige toeschouwers hebben zelfs verrekijkers meegenomen, als generaals bij een veldslag in de vorige eeuw.

Al meer dan een week belegert IS Kobani. Volgens Turkije vluchtten al 150 duizend inwoners van de regio rond de stad Turkije in. Op de heuvel aan de grens wordt duidelijk dat er weinig schot in de strijd zit. De Koerden houden vooralsnog stand, maar met hun machinegeweren en mortieren kunnen ze op termijn niet op tegen de artillerie en tanks van IS. Afgelopen weekend stierven zeker twee mensen in Kobani, toen tankgranaten in het centrum van de stad terecht kwamen.

De Amerikaanse president Obama erkende gisteren in een televisie-interview dat de Verenigde Staten de opmars van IS in Syrië en Irak hebben onderschat.

Beeld UNKNOWN
Beeld Getty Images

IS neemt de tijd en beschiet de stad en Koerdische milities op een bijna luie manier. Af en toe tuft een IS-militant op een brommer van het ene naar het andere dorpje, zwarte sjaal wapperend voor zijn gezicht. Koerden rennen heen en weer over hun heuvel. Schoten van zware machinegeweren klinken. Nu eens gaan de kogels van links naar rechts, dan weer van rechts naar links. Soms dreunt ook de explosie van een granaat in de buurt van de Koerden of IS - het laatste geval steevast begroet door gejuich van de menigte.

Te midden van het bizarre schouwspel, tussen de lieflijke olijfbomen die het landschap sieren, zou je bijna vergeten dat deze veldslag een hoge inzet heeft. 'Dat is de laatste heuvel voor Kobani', zegt Hussein Ali (35), met een wijsvinger naar de Koerdische positie. 'Als IS die inneemt, zijn ze binnen tien minuten in de stad. En ze kunnen sluipschutters neerzetten op de heuvel.'

Plotseling ontsteekt de menigte in een buitengewoon luid fluitconcert. Het overstemt zelfs even het geluid van geweerschoten en mortiervuur. Een groep Koerden heeft zich door het grenshek weten te wurmen. Dwars door het slagveld rennen ze het lichtbruine heuvellandschap van Syrië in, op weg naar hun Koerdische broeders die daar IS bestrijden. Een pantserwagen van de Turkse grenswacht racet nog naar het gat in het hek, maar opent gelukkig niet het vuur.

Beeld EPA

Dat was afgelopen weekend wel anders. Het grensbeleid van de Turken is wisselend. Soms zijn de grenzen open, dan weer dicht. Ondertussen proberen duizenden vrouwen en kinderen naar Turkije te vluchten, terwijl hun mannen weer terugwillen om IS te bestrijden. 's Nachts wagen daarom veel mensen een illegale overtocht door het grenshek, waarop de Turken soms het vuur openen. Zeker één Syriër werd afgelopen weekend dodelijk getroffen door Turkse kogels, volgens vluchtelingen die hem vergezelden.

Het zorgt voor enorme frustratie onder de Koerden op de heuvel, die denken dat Turkije alles in het werk stelt om te voorkomen dat zij als winnaar uit de strijd tegen IS komen. Toen Amerikaanse en Arabische vliegtuigen vorige week doelen elders in Syrië aanvielen, was er even hoop dat ook Kobani snel zou worden ontzet. Zaterdag namen coalitievliegtuigen inderdaad twee IS-voertuigen ten oosten van de belegerde stad onder vuur. Maar op zondag zijn ze nergens te bekennen, en teistert IS Kobani vrijwel ongestraft.

'Waarom bombarderen de Amerikanen hier nu niet?' vraagt Ahmed, een 33-jarige autohandelaar uit Kobani. Hij heeft moeite zijn stem onder controle te houden, terwijl hij beleefd vraagt om zijn roep om hulp over te brengen. 'Ze bombarderen Abu Kamal, Hasake, Raqqa, allemaal honderden kilometers hier vandaan. Hier hebben we die bommen nodig!' Omstanders stromen toe. 'Onze mensen sterven hier!', roept een van hen. Een volgende verklaart: 'niks bombardementen. We hebben moderne antitankraketten nodig, dan kunnen onze jongens het zelf aan. En Turkije moet ophouden IS te helpen.'

Maar vooralsnog brengen coalitievliegtuigen bij Kobani IS niet meer dan een speldenprik toe. Op de heuvel met toeschouwers gonst het dan ook van de samenzweringstheorieën. Iedereen is ervan overtuigd dat Turkije en IS onder een hoedje spelen. De aartsvijand van de Turkse staat is de Koerdische PKK en die is nauw verwant aan de Syrisch-Koerdische PYD-militie die rond Kobani tegen IS vecht. 'Erdogan heeft het op een akkoordje gegooid met IS en om Turkije zoet te houden, helpen de Amerikanen ons nauwelijks', zegt een oudere man.

Elders in Syrië beginnen de jihadisten de luchtaanvallen te voelen. Het Al Nusra Front, de officiële Syrische afdeling van Al Qaida, riep afgelopen weekend alle moslims ter wereld op tot aanslagen op westerse en Arabische landen die in Syrië bombarderen. 'Dit is geen oorlog tegen Al Nusra', zei de groep in een boodschap. 'Dit is een oorlog tegen de hele islam.'

Daar denken de Koerden op de heuvel - zelf ook moslims - heel anders over. 'IS zijn monsters,' zegt Hussein Ali. 'Ze komen uit naam van de islam maar willen ons allemaal duizend jaar terug in de tijd brengen.'

Als de avond valt, verschijnt een flinterdunne nieuwe maan. De menigte lanceert opnieuw een fluitconcert als de PYD-strijders een lang salvo afschieten met de dushka, het luchtafweergeschut dat milities achterop pick-ups monteren. Nu de zon onder is, kun je de rode lichtspoorkogels over zien vliegen, als een stel vuurvliegjes wiens verantwoordelijkheid het is om 's werelds meest gevreesde terreurleger tegen te houden.

Ondertussen licht Kobani op, deels zichtbaar achter de felbegeerde heuvel, slechts beschermd door een groepje onderbewapende Koerden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden