Woensdag 21/08/2019

Reportage

Koerden veroveren huis voor huis

Koerdische strijders bij de Iraakse stad Kirkuk arresteren een man van wie zij denken dat hij banden heeft met terreurbeweging Islamitische Staat. Beeld REUTERS

Het offensief tegen IS bij de Iraakse stad Kirkuk is een zeldzaam geval van samenwerking tussen de Koerden en het centraal gezag in Bagdad. In Daquq hebben de peshmerga's de aanval ingezet.

De gepantserde jeeps zorgen voor een stofstorm rond de geïmproviseerde legerbasis bij Daquq. Even zijn de gitzwarte rookwolken boven het slagveld onzichtbaar. De colonne stopt abrupt. Zwaarbewapende peshmerga van de Koerdische special forces en antiterreureenheden stappen uit. Rode ogen onder hun gevechtshelmen. Ze komen rechtstreeks van straatgevechten met Islamitische Staat in de nabijgelegen dorpjes.

Kamer voor kamer, huis voor huis, steeg voor steeg heroveren ze hier, vijftien kilometer ten zuiden van Kirkuk, terrein op IS. Het is een onvoorspelbare frontlijn, waar iedere dag doden vallen. Ze hebben een dag eerder de aanval ingezet op twaalf dorpen die in handen zijn van Islamitische Staat. Negen hebben ze er inmiddels heroverd. De laatste drie zullen een paar dagen later volgen.

De elitestrijders zijn de meest geharde troepen die de Koerden te bieden hebben. Moderne M4-aanvalsgeweren om hun schouders, combat vests vol magazijnen op de borst, gezichten bedekt achter zwarte zonnebrillen en groenzwarte sjaals met blokpatroon. Zwijgzame mannen die liever vechten dan praten, meer bezig met de planning van de volgende operatie dan zorgen over hun persoonlijke veiligheid.

"Het offensief verloopt goed", zegt een boomlange kerel met gps-tracker om de rechter- en een Gshock horloge om de linkerpols. "We boeken vooruitgang."

Zeldzame samenwerking

Het offensief tegen IS bij Kirkuk is een zeldzaam geval van militaire samenwerking tussen de Koerden en het centraal gezag in Bagdad. Terwijl sjiitische milities en Iraakse regeringstroepen vanuit het zuiden oprukken naar Tikrit, belagen de Koerden in het noorden IS-bases. "Ons doel is om de druk op Islamititische Staat hier zo hoog te houden, dat ze geen versterkingen naar Tikrit kunnen sturen om het Iraakse leger daar te stoppen", zegt kolonel Falah Zohrab (52), adviseur van het hoofd operaties rondom Daquq.

Het rat-tat-tat van mitrailleurvuur begeleidt een korte lunch van gegrilde kip met gevulde wijnbladeren. De mannen lepelen het in grote brokken naar binnen. Zandkleurige laarzen bij de ingang van de basis, portofoons tussen de plastic bordjes op tafel. Na amper twintig minuten blazen de vertrekkende strijders het zand weer rond hun basis.

Wij mogen niet mee, besluit de kolonel. Het is te gevaarlijk. Rond half vijf rijdt een colonne van zes ambulances richting de frontlijn. Drie leden van de special forces zijn gesneuveld, drie anderen zijn gewond geraakt. "We weten niet hoe ernstig", zegt een commandant logistiek, terwijl hij op het dak van de basis door een verrekijker naar het slagveld verderop kijkt. Hij haalt zijn schouders op. We zullen zien.

Beeld De Volkskrant

Opstapje

De herovering van Tikrit op IS wordt gezien als een opstapje naar een uiteindelijk offensief op Mosul, de grootste Iraakse stad in handen van de terreurgroep. De strijd bij de stad is de laatste dagen vastgelopen, maar de VS zetten sinds het weekend spionagevliegtuigen in boven Tikrit om het Iraakse leger en de sjiitische milities die samen met hen strijden van betere inlichtingen te voorzien. Tot nu toe hielden de Amerikanen zich afzijdig.

De peshmerga klagen dat westerse steun, wapens en materieel, nog altijd via Bagdad gaat, en dat Bagdad die maar druppelsgewijs doorsluist naar de Koerden. Het Westen verstrekt de hulp via de centrale regering uit angst één groep - de Koerden - te bevoordelen en zo het uiteenvallen van Irak in de hand te werken. Maar het land is nu ook al aan het opbreken en de Koerden zijn nu net degenen die het hardst vechten tegen Islamitische Staat.

In het schemer van de avond zakt Shaswar Suleiman (23) snikkend in een stoel voor de geïmproviseerde legerbasis. Hij legt zijn hoofd in zijn handen. Zijn kalasjnikov leunt tegen de plastic stoel. Zijn maat, Kosrat Ramazan (24), is minuten ervoor gesneuveld. "Hij is al de vijfde vriend die ik verlies", zegt Shaswar.

Omsingeld

Je zou denken dat Shaswar eraan gewend is. Maar het went nooit. Kosrat zat een paar uur eerder nog aan de lunch met de andere militairen. Het was een forse jongen, populair wegens zijn moed en continue grappen. Zelfs de oudere officier logistiek moet snikken. Zeker zes andere peshmerga stierven vandaag aan verschillende fronten rond Kirkuk.

Maar IS heeft volgens de peshmerga hier zijn langste tijd gehad tussen Kirkuk en Tikrit. "De fut is eruit bij ze", zegt kolonel Zohrab. "Ze vechten lang niet zo hard meer als een paar maanden geleden. Vroeger vielen ze iedere Koerd aan die ze zagen, nu proberen ze een confrontatie te vermijden. Ze zijn het overwicht kwijt."

Hij loopt naar een gedetailleerde landkaart aan de muur. Blauwe cirkels zijn de peshmerga, oranje cirkels Islamitische Staat. Een besnorde kapitein die het gesprek tot nu toe zwijgend gadesloeg, licht toe: "Wahda wordt het eerste dorpje dat we vandaag innemen. Vandaar stoten we door naar de rest. Ze kunnen nergens heen. We hebben ze omsingeld."

Canada voert strijd op

Canada gaat de strijd tegen de terreurgroep Islamitische Staat (IS) opvoeren. Premier Stephen Harper kondigde gisteren aan dat Canadese gevechtsvliegtuigen ook doelen van IS in Syrië gaan bestoken. Volgens Harper is dat nodig omdat IS-strijders regelmatig met hun zware wapens schuilen in Syrië om aan de bombardementen van NAVO-vliegtuigen in Irak te ontkomen.

Tot nog toe waren de VS het enige NAVO-land dat in beide landen aanvallen uitvoerde op IS. De andere NAVO-landen hebben daar moeite mee, omdat de bombardementen plaatsvinden zonder toestemming van de Syrische regering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden