Maandag 08/03/2021

Koen, wil jij met mij trouwen?

Vandaag, schrikkeldag 29 februari, is het Sadie Hawkins Day: de enige dag waarop vrouwen een man ten huwelijk mogen vragen. Sjoukje Smedts voegt bij deze de daad bij het woord.

Daar komt de bruidegom, daar valt hij om, tatatadaatatatatatadaa. Het kinderdeuntje klinkt even slecht als de vrouwelijke versie. Toch blijft vooral die in omloop. Cultureel erfgoed waar we maar moeilijk van af raken, dat bruidje dat eerst door haar man ten huwelijk werd gevraagd. Cijfers om dat te bewijzen zijn er niet, maar na een volstrekt onwetenschappelijke steekproef in onze omgeving lijkt het erop dat vrouwen liever wachten op de knieval van hun liefste. Dat moment waarop hij doet alsof hij zwak is en hij de keuze om hem te verstoten bij de vrouw legt.

Behalve vandaag, bij mij thuis. Daar pik alvast ik, en hopelijk mijn vriend Koen ook, liever in op de traditie van Sadie Hawkins. Op deze schrikkeldag wilde Emily Vanbiervliet (28) niet meer wachten. Een week voor Kerstmis 2010 vroeg ze Matthijs, ondertussen haar echtgenoot, zelf om met haar te trouwen.

"'Goed gedaan, Matthijs', reageerden onze vrienden toen ze hoorden dat we gingen trouwen. Elke keer moest ik vertellen dat het aanzoek van mij kwam", vertelt Vanbiervliet. "Je zag de mannen dan denken dat het wel duidelijk is wie bij ons met de scepter zwaait. Maar zo is het helemaal niet. Waarom mogen meisjes hun lief niet eens vragen?"

Wel, het is allemaal de schuld van Napoleon. Volgens de Code Napoléon was een vrouw eerst eigendom van haar vader. Later werd ze bezit van haar man. Omdat een vrouw geen burgerrechten had en het ging om een contract tussen haar vader en haar man was het logisch dat zij haar huwelijk niet initieerde. "Ook later werd het als onaanvaardbaar burgergedrag gezien als een vrouw zelf op verleidingstocht ging", vertelt historica Josephine Hoegaerts (KULeuven). "Het is trouwens nog altijd onfatsoenlijk dat een vrouw afficheert dat ze op zoek is naar een partner."

Oh my God

Hoewel we ondertussen wel beter weten. Vrouwen tonen het misschien nog niet altijd, maar ze trekken in veel gevallen wel aan de touwtjes. Uit onderzoek blijkt namelijk dat vrouwen meestal het initiatief nemen tot emotionele beslissingen in een relatie. De man die een vrouw verleidt in een bar doet dat pas na het lezen van haar signalen. De man die de scheiding aanvraagt, doet dat op haar aansturen. En ja, de man die de grote trouwvraag stelt, doet dat vaak na enig aandringen van zijn wederhelft.

Maar de vraag eens gewoon zelf stellen? Ho maar. Terwijl de dames bijna altijd trouwlustiger zijn dan de heren. "Rituelen en tradities lopen altijd achterop. Denk maar aan al die ongelovigen die de hele dag 'oh my God' roepen", zegt seksuoloog en relatietherapeut Alfons Vansteenwegen. Hij bemerkt stilaan verandering, maar snel gaat die niet. "We leven nog altijd niet in een cultuur waarin vrouwen niet autonoom en evenwaardig zijn aan mannen. In culturen waar dat al wel zo is, nemen vrouwen misschien vaker het initiatief om te huwen."

Is dat wel zo? Volgens de Nederlandse sociaal psychologe Tila Pronk is het evolutionair bepaald dat vrouwen meer kans hebben om een nee als antwoord te krijgen wanneer zij ten trouw vragen. Mannen zijn tenslotte geprogrammeerd om zich zoveel mogelijk voort te planten. Vrouwen zijn op zoek naar langetermijnbescherming, waardoor de kans dat zij instemmen met een huwelijk veel groter is.

Rots in de branding

Pronk, die zich specialiseert in het onderwerp liefde, ziet wel meer valkuilen. "Een vriend van me vond het behoorlijk lastig dat hij door zijn vriendin ten huwelijk werd gevraagd. Hij zei het haar niet, maar hij vond het niet bepaald mannelijk." Daarom tipt Pronk om je toekomstige voldoende duidelijk te maken dat je hem echt nodig hebt. "Dat hij je rots in de branding is. Anders raakt hij misschien geïntimideerd."

Dat was bij Vanbiervliet niet het geval. De anders zo stoere Matthijs kreeg plots traantjes in de ogen. Ook de vriend van filosofe Griet Vandermassen (UGent) reageerde heel ontroerd toen zij hem onlangs ten huwelijk vroeg. "Bij een man die zich snel bedreigd voelt in een relatie kan zo'n aanzoek verkeerd overkomen. Bij ons was het eerder logisch dat de vraag van mij kwam. In onze relatie ben ik meer onafhankelijk dan hij", vertelt de auteur van Darwin voor meisjes.

Zelfs als de man van je leven onwennig reageert, is dat naar mening van seksuoloog Vansteenwegen geen probleem. "Je moet er gewoon samen over praten. Je bent tenslotte geschiedenis aan het schrijven." Doen we, hè, Koen?

Sadie wie?

Een paar getekende plaatjes uit 1937. Meer hebben ze in Amerika niet nodig om een traditie uit de grond te stampen. Het was de stripfiguur Hekzebiah Hawkins die het in de Amerikaanse reeks Li'l Abner niet vond kunnen dat zijn dochter Sadie op haar 35ste nog vrijgezel was. Dus organiseerde hij een race voor haar. De man die ze te pakken kreeg, werd haar halve trouwboek. Ziedaar, de geboorte van Sadie Hawkins Day.

Halloween omarmden we voor minder in Europa, dus misschien wordt het tijd om ook Sadie hier te verwelkomen. Niet meer nodig. De traditie dat vrouwen een man ten huwelijk mogen vragen, leeft in Europa zelfs al langer. In Groot-Brittannië mocht zo'n aanzoek van oudsher alleen als de vrouw ook een rode vest draagt. Kwestie dat de man haar op tijd ziet aankomen en nog kan weglopen. In Denemarken moet de man een eventuele neen compenseren met twaalf paar handschoenen. In Finland wordt dat het materiaal dat een vrouw nodig heeft om zelf een rok te maken.

Eén regel is overal hetzelfde: de vrouw moet haar slag slaan op 29 februari. Een gestolen dag, eentje die niet echt bestaat. Eentje die waarschijnlijk ook een slok op de borrel scheelt, want als man moet je maar een keer om de vier jaar aan je verlovingsverjaardag denken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234