Donderdag 24/06/2021

Begroting

Koen Schoors: "Dit kon de regering perfect voorzien"

Koen Schoors. Beeld Artur Eranosian
Koen Schoors.Beeld Artur Eranosian

De begrotingcontrole kondigt zich loodzwaar aan voor de regering-Michel. Er gaapt een gat van 2 miljard euro. De oorzaken? Een forse misrekening aan de inkomstenzijde is de voornaamste boosdoener. "Ik begrijp niet dat de regering telkens de bal zo misslaat", zegt econoom Koen Schoors (UGent).

De belastinginkomsten leveren 1,4 miljard minder op dan ingeschat. Een gapend gat dat in eerste plaats te wijten is aan een misrekening bij de voorafbetalingen. Dat blijkt uit uitgelekte cijfers in De Tijd en De Standaard. Heel wat bedrijven betalen steeds minder hun belastingen op voorhand. Dat heeft te maken dat de sancties voor laattijdige betalers minimaal zijn geworden. Die zijn verbonden met de rente en die staat historisch laag.

"Ik begrijp niet dat de regering zo de bal misslaat bij het inschatten van de begroting", zegt economieprofessor Koen Schoors (UGent). Ook bij de begrotingscontrole in juli vorig jaar bleken de BTW-inkomsten met 700 miljoen euro overschat. "Zoiets levert permanente onrust op binnen de regering. Iedere keer zit het spel op de wagen."

Structurele fout

Deze tekorten waren nochtans perfect te voorzien. "De rente staat al maanden bijzonder laag, ook bij de begrotingsopmaak vorig jaar", zegt Schoors. Hij wijst op een structurele fout bij de berekening van de voorafbetalingen. In 2014 betaalde een bedrijf eenmalig 400 miljoen euro vooraf, terwijl dat door de regering werd ingeschreven als een structurele inkomst. "Ik heb daar mijn bedenkingen over. Zelfs als het niet bewust is, dan is het nog altijd angstaanjagend. Ofwel is dit een foute inschatting ofwel een foute beslissing."

Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) laat nu bekijken of die sancties niet opgetrokken kunnen worden. Ook heeft hij zijn administratie opgedragen om de berekeningen beter af te stellen op de realiteit. De vraag is ook hoe hard de laattijdige inkomsten zullen doorwegen op het uiteindelijke budget. "Op het einde van het jaar komen die belastingen wel binnen", zegt Schoors. Ook vicepremier Alexander De Croo (Open Vld) liet vanochtend op de radio verstaan dat nog bekeken moest worden in welke maten deze verliezen structureel zijn.

Uitgaven

Maar ook aan de uitgavenzijde zijn er grote zorgen. Door de hoge inflatie stijgen de uitkeringen sneller dan verwacht. Werklozen, gepensioneerden en langdurig zieken zien hun inkomen normaal gezien in juli al stijgen. De indexering wordt enkele maanden eerder dan verwacht doorgevoerd. Dat levert de schatkist een extra kost op van 500 miljoen euro. Een van de oorzaken? De verhoging van de BTW van 6 naar 21 procent, wat ook zijn effect heeft op de levensduurte.

Bijkomend gevolg: de federale regering zal 500 miljoen extra moeten terugbetalen aan de deelstaten. Een deel van de personenbelasting vloeit door naar de regio's. Daarvoor is een verdeelsleutel afgesproken, die eveneens is gebaseerd op de inflatie. Opnieuw de BTW-verhoging als schuldige? Die werd nochtans doorgevoerd om een deel van de tax shift te financieren. "Dat klopt voor een deel. Maar op zich is er niets mis met die maatregel", zegt Schoors. "Maar ook daarvan waren de gevolgen te voorzien."

Er zijn ook enkele opstekers - lage rente op de schuld, hoge dividenden van BNP Paribas. Dat verlicht de pil met 300 miljoen euro. Hoeveel de regering-Michel precies moet zoeken bij de begrotingscontrole zal pas begin volgende week duidelijk zijn. Dan komt het monitoringcomité, de groep topambtenaren die de begroting opvolgt, met zijn rapport. Maar nu al is in regeringskringen te horen "dat het een loodzware begrotingscontrole wordt en een serieuze test voor de regering".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234