Maandag 02/08/2021

AchtergrondEuthanasie

Koen Baeyens (50), ex-vriend van Natalia, koos voor euthanasie: ‘Zie je me zo nog verder leven? Neen toch’

Koen Baeyens Beeld Facebook
Koen BaeyensBeeld Facebook

Gisteren is in Ninove ex-volleybalspeler Koen Baeyens gecremeerd. Hij stierf dinsdag, op zijn vijftigste verjaardag, nadat hij koos voor euthanasie wegens ondraaglijk psychisch lijden. Zijn oom Dominique Baeyens, zelf ex-bondscoach, bracht de avond voor zijn overlijden nog door met zijn neef. ‘Hij zei me: nonkel, zie je me zo nog verder leven? Neen toch.’

Op het speelveld: een beest van 1 meter 96. Vol kracht, energie, agressie, talent. Ernaast: een feestbeest. Een hypersociale jongen. Schijnbaar erg zelfverzekerd, zelfs té. En vanbinnen: een fragiel en broos persoon. Dat was Koen Baeyens. Al bleek dat laatste voor de meeste vrienden maar achteraf. "Hij had een stevige façade gebouwd, niemand keek er aanvankelijk doorheen." Een ijzersterk volleybalspeler, was hij. Bij Ternat, Zellik, Herentals, en weer bij Zellik. Hij was later trainer, bij Herentals, Puurs en Waremme. Ex-vriend van zangeres Natalia was hij ook, de grote liefde met wie hij tot vandaag geassocieerd wordt. Maar vooral: hij was op het einde met geen mogelijkheid meer opgewassen tegen de ondraaglijkheid van het bestaan.

Dominique Baeyens, gisteren, in de uren na de uitvaart van zijn neef, vertelt met veel mededogen: "Niemand die het zag. Niemand aan wie hij het ook zomaar vertelde. Maar Koen vocht al tien, vijftien jaar tegen zware mentale problemen. Hij maskeerde het zelfs jarenlang voor zijn ouders, broer en zus. Hij voelde schaamte. Maar Koen zei: 'Ik ben al sinds mijn tienerjaren aan het vechten. 'Het einde' is altijd aanwezig, draait als een loop mee op de achtergrond.' Oneindig. Niet te geloven, dat zo'n bruisende, grote kerel van binnen zo'n zware strijd voerde."

Geen oog dichtgedaan

Koen verbleef in de loop der jaren in verschillende psychiatrische inrichtingen, vertelt zijn oom. Kende loodzware depressies, enorme angstaanvallen. Hij leed erg onder slapeloosheid. Dominique: "Hij zei me nog maandag: toen hij in Duitsland speelde, bij Moers, heeft hij een jaar láng geen oog dichtgedaan. Tegelijk deed hij aan topsport. Onvoorstelbaar." Koen vocht ook jaren tegen zelfmoordneigingen.

"En intussen stond hij zo stérk en gepassioneerd te spelen, in de zaal en later ook in het beachvolley. In die eerste jaren, toen zijn psychologische problemen duidelijk werden, dacht iedereen nog: 'Komaan, Koen is een sterke kerel. Zo'n power! Zo'n energie! Hij heeft een dip. We halen hem er wel door.' Dat bleek onmogelijk. Ikzelf kocht hem opnieuw een fitnessabonnement, dan gingen we samen trainen. Ik dacht: het zal misschien helpen. Maar dat deed het niet. Het bleef maar duren. Het werd steeds erger."

In 2003, vlak voor 'Idool', werd hij verliefd op Natalia. Vijf jaar genoten ze samen van het leven. Beeld Instagram
In 2003, vlak voor 'Idool', werd hij verliefd op Natalia. Vijf jaar genoten ze samen van het leven.Beeld Instagram

"Een drietal jaar geleden is hij beginnen te spreken over ondraaglijk psychisch lijden. En over euthanasie. Een heikel onderwerp, dat wist hij ook. Iedereen vindt euthanasie 'een recht' voor mensen die zichtbaar fysisch lijden. Maar dit was een ander parcours", zegt Dominique. "Toen is hij naar een praatgroep beginnen te gaan met andere, veelal jonge mensen die ondraaglijk psychisch lijden. En is Koen beginnen te praten met zijn ouders, met ons. De term 'asperger' viel uiteindelijk ook, redelijk recent. Voor velen was het het eerste wat ze daarvan hoorden vanmiddag op de uitvaart. Maar: het was Koens realiteit."

Een niet langer te torsen realiteit, zo bleek. Dominique: "Toen hij in die laatste fase is beland dat hij sprak over euthanasie, was de natuurlijke reflex - uiteraard en zéker ook van zijn ouders: 'Neen, dát toch niet.' Iedereen heeft het proberen tegen te gaan. Hem op andere gedachten willen brengen. Zonder succes. Uiteraard, zou ik bijna zeggen. Dit was voor hem écht de enige manier nog om tot rust te komen. Hij zei: 'Er is niks menselijks meer aan mijn manier van leven.'" Koen kon niet meer, telkens opnieuw 'die kale berg op' zoals hij het noemde. Hij was al jaren intens ten einde raad.

Terwijl zijn procedure voor de aanvraag liep, startte in de buitenwereld het proces rond Tine Nys. Met als één van de beklaagden de later vrijgesproken Lieve Thienpont - die ook de psychiater was van Koen Baeyens. Dominique Baeyens: "Koen heeft de rechtszaak met meer dan gewone aandacht gevolgd, uiteraard. Zijn ouders ook. Wij allemaal. De zaak die zoveel ophef én weerstand genereerde bij het publiek. Veel mensen willen het niet begrijpen. Maar ondraaglijk psychisch lijden bestáát, ik heb het bij mijn neef gezien. Iedereen heeft er wel een mening over. Maar toch vooral mensen die het niét zelf of in hun eigen omgeving meemaken, inderdaad."

Stress en demonen

Koen Baeyens komt uit een volleybalfamilie. Zijn vader Jean was lang toptrainer, en er was natuurlijk zijn oom. "Ik beleefde mijn topjaren toen Koen op zijn veertiende begon, ik zal hem best geïnspireerd hebben." Na een paar jaar begon hij ijshockey te spelen. Zelf zei hij ooit dat hij dat deed voor de rebellie. Om te ontsnappen aan iets. Misschien ook toen al zijn demonen, zoals hij ze noemde. Maar hij keerde snel terug naar het volley. En speelde de sterren van vele hemelen.

Hij studeerde economie aan de Ehsal Management School. Maar hij maakte zijn studies niet af. "De combinatie unief en topsport wás ook heel zwaar. Ik was zijn trainer bij Zellik toen, ik kan het weten. Hij verdiende ook al een goed loon als profspeler, dus gaf het studeren op." Baeyens speelde tot zijn 33ste. Was een vaste waarde ook bij de nationale ploeg. En hij speelde Europees. Knap, allemaal. Nadien is hij trainer geweest. Dominique: "Niet heel lang, een viertal jaar. Ook die job was heel stressvol. En was voor hem een heel moeilijk gegeven, vertelde hij me nog in ons afscheidsgesprek. Soms keerde hij terug, liep weg van de sporthal net voor de training begon, omdat een angstaanval hem overviel. Ook de depressies bleven aanhouden.

Na zijn trainerscarrière is hij beginnen te fietsen. Extreem planmatig en fanatiek. De Mont Ventoux op, en zo. Ook dat was Koen. Na het volleybal heeft hij nog enkele baantjes gehad, onder andere als inpakker in een fabriek. Maar het ging toen al niet meer. Koen vond de kracht niet meer, voor niks."

Zotverliefd

In 2003 - hij was al trainer bij Puurs - werd Koen verliefd op Natalia. Nog net voor zij zou deelnemen aan 'Idool'. Hij was 32, zij 22. Ze verbouwden samen een huis in Herentals. Gingen wandelen met Bruce, hun Newfoundlander van 70 kilo. Zij juichte hem toe vanop de tribunes, hij trok mee naar haar optredens - in de luwte weliswaar. Het mooie leven, quoi. Vijf jaar waren ze samen.

Zij schreef gisteren in een reactie op Instagram hoe hard het overlijden van Koen haar had geraakt. 'Je leek zo sterk en je was mijn held', schreef ze. 'Maar de zwaarte... Ik kon je niet blijvend gelukkig maken en vice versa.' Dominique: "De breuk destijds heeft Koen heel zwaar geraakt. Veel mensen hebben het aan elkaar gelinkt. Maar hij heeft me ook maandag nog uitdrukkelijk gezegd: 'Nee, nonkel, de reden is ook daar niet te zoeken.' Het was gewoon... wie hij was."

Alleen

Voor Natalia had Koen een langdurige relatie met Sylvie, ook een meisje uit volleybalmiddens. Nadien heeft hij nog korte tijd iets gehad met een Waals meisje, toen hij trainer was bij Waremme. Toen het ook met haar uit raakte, bleef Koen alleen. En op den duur was hij letterlijk: alleen. Hij woonde de laatste jaren opnieuw in Ninove, niet ver van zijn ouders. Maar hij durfde niet meer buiten te komen, ontving thuis ook niemand meer, behalve zijn ouders, broer en zus. "Koen was volledig afgesloten van de buitenwereld. Durfde op het laatst zelfs de deur niet meer uit om naar de bakker te gaan. Hij was op."

"Hij zei me maandag nog: 'Nonkel, zie je me zo nog verder leven? Neen toch.' En eerlijk? Zoals het de laatste jaren helaas ging met Koen, neen. Die rust moet je iemand gunnen, vind ik. Het is verschrikkelijk moeilijk om dat te moeten plaatsen, de zelfgekozen dood van je eigen kind. Maar ook zijn ouders hebben na heel veel praten aanvaard dat hun zoon geen andere keuze had. Tegen zijn ziekte en ondraaglijke lijden was helemaal niks meer opgewassen. Koen zei me: 'Nonkel, ik kan niet meer. En dit is mijn recht, en dat van mensen in mijn situatie.'"

De rugzak

‘Mijn zoon was sterk, maar hij was moe.' Zo drukt zijn moeder het uit. De rugzak werd te zwaar, zei zijn zus op de uitvaart, er kwamen enkel zware lasten bij en nooit ging er iets uit. Koen heeft hem opzij gezet. Koen koos samen met haar wat er gezegd en gespeeld moest worden op zijn afscheid. Dominique: "Dat hij daar wél openlijk heeft verteld over zijn toestand - postuum dan, in voorgedragen teksten van hemzelf - kan je als een signaal aan de buitenwereld zien. Dat denk ik wel, ja." De laatste streep muziek op de plechtigheid was een bloedmooi stuk op trompet van de jonge Nederlandse hiphopper Kyteman. Met de titel 'Sorry'.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234