Woensdag 04/08/2021

Update

Kochten westerse landen kat in de zak met griepremmers?

Een vrouw doet onderzoek naar het vogelgriepvirus, oktober 2005. Beeld ANP
Een vrouw doet onderzoek naar het vogelgriepvirus, oktober 2005.Beeld ANP

Onderzoekers hebben geconcludeerd dat het effect van griepremmers veel te rooskleurig is voorgesteld. Na de vogelgriep en de Mexicaanse griep werd de virusremmer Tamiflu door rijkere landen voor miljoenen ingekocht. Dat lijkt nu een kat in de zak te zijn. Hoe zit dat precies?

Er was al eerder twijfel over de werking van griepremmer Tamiflu. Wat is het nieuws?
Dat overheden uit angst voor griepepidemieën grote hoeveelheden virusremmers hebben ingekocht terwijl het bewijs voor de werking ervan gebaseerd was op incomplete onderzoeksresultaten. De wetenschappers van het gerespecteerde Cochrane Review onderzoeksnetwerk kregen na een jarenlange strijd vorig jaar inzage in de originele onderzoeksdata van producent Roche. Nu blijkt volgens hen dat de werking van Tamiflu al die tijd te positief is voorgesteld. Veel landen hebben op basis van incomplete bewijsvoering miljoenen uitgegeven aan de virusremmers.

Hoeveel Tamiflu is er gekocht?
Na de uitbraak van de vogelgriep in 2003 en de Mexicaanse griep in 2009 werd Tamiflu door veel rijkere landen op grote schaal ingeslagen. Bijvoorbeeld in Groot-Brittannië gingen de seinen op rood. De Britse regering kocht 40 miljoen doses Tamiflu en betaalde daarvoor maar liefst 424 pond (513 miljoen euro). Juist vanwege dat grote bedrag sloeg het nieuws vanochtend in Groot-Brittannië in als een bom. The Guardian betoogde in haar redactioneel commentaar dat farmaceutische bedrijven hun onderzoeksdata moeten vrijgeven.

Wat is het effect volgens de wetenschappers?
De wetenschappers bestudeerden alle beschikbare onderzoeksresultaten omtrent de werking van Tamiflu en een andere griepremmer, Relenza. In totaal deden 24.000 mensen mee aan de onderzoeken. Uit de nieuwe analyse blijkt dat gebruikers van Tamiflu weliswaar eerder van hun griep afkomen dan mensen zonder een griepremmers, maar dat het verschil slechts een halve dag is (griepvrij na 6,3 in plaats van 7 dagen). Het positieve effect bij kinderen was onduidelijk.

Tamiflu-capsules. Beeld REUTERS
Tamiflu-capsules.Beeld REUTERS

Is dat alles?
Nee. De onderzoekers concluderen ook dat er onvoldoende bewijs is dat met Tamiflu besmetting kan worden voorkomen. Ook de aanname dat door griepremmers minder mensen naar het ziekenhuis hoeven of dat ergere kwalen als longontsteking worden tegengegaan, worden niet gestaafd door de data. En dan is er ook nog een significante kans op nare bijwerkingen zoals misselijkheid of zelfs psychische klachten.

Fabrikant Roche is het fundamenteel oneens met de conclusies. Het Zwitserse bedrijf stelt dat er voldoende bewijs is dat het medicijn werkt. Ook het Europees geneesmiddelenbureau (EMA) zegt dat het nog geen reden ziet zijn eerdere (positieve) oordeel over Tamiflu te herzien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234