Vrijdag 24/01/2020

Stiltezoekers

Kobe Ilsen: "Ik zoek een vrouw tegen wie ik kan zwijgen"

Beeld Franky Verdickt

Hij schitterde in De slimste mens als veelweter en assertief schalkje, pompte een extra dosis adrenaline in The Night of the Proms en draaide en passant horden vrouwen rond zijn vinger. Maar soms valt de motor van dat eeuwige enthousiasme wel eens stil. "Alleen zijn wordt makkelijker met de jaren."

Zij die hem niet kennen, verdenken hem ervan de ideale schoonzoon te zijn. Anderen baseren zich op de sappige roddels over gescharrel met blonde modelletjes. Zij beschouwen hem als een onverbeterlijke macho en vrouwengek. Zoals wel vaker ligt de waarheid ergens in het midden, maar ze is ook donkerder dan zijn vrolijkheid op het scherm doet vermoeden.
In zijn diepste binnenste is Kobe Ilsen een loner. Uit een kaart met spreuken over stilte en alleen zijn, kiest hij niet toevallig voor een pareltje van Francis Bacon. "Silence is the sleep that nourishes wisdom." Stilte is een slaap die de wijsheid voedt.

Kobe Ilsen: "Ik geloof dat je eerst goed met jezelf overeen moet komen voor je dat ook met anderen kunt doen. Thuis staat mijn smartphone altijd op stil. Ik bepaal zelf wel wanneer ik gestoord wil worden. Hoeveel mensen zetten meteen de tv of de radio aan als ze thuiskomen? Het is zo gemakkelijk om het constant luid te maken. Maar soms is het goed om de stilte toe te laten, zodat je eens naar jezelf kunt luisteren. Daar word je wijzer van."

Over deze reeks

In onze voorthollende ADHD-maatschappij snakken steeds meer mensen naar tijd voor zich alleen. In deze reeks getuigen prominente Vlamingen over de helende werking van solo-tijd. Of over de vloek ervan. Vandaag: de eenzaat in Kobe Ilsen

"Er is een muziekstuk van John Cage dat 4'33" heet: ruim vier minuten stilte. Het is vreselijk moeilijk om dat stuk te spelen, want in de zaal is er altijd wel iemand die kucht, of een violist die even zijn instrument verlegt. In België is het nergens nog echt stil. Op geen enkele plek kom je onder de 30 decibel."

"Alleen zijn wordt voor mij makkelijker met de jaren. Tien jaar geleden leed ik, net zoals de meeste twintigers, aan het FOMO-syndroom: fear of missing out. Je wil overal bij zijn, bang dat je spectaculaire feestjes gaat missen, niet meer mee kunt praten en er daardoor niet meer bij zult horen. Nu weet ik dat je niet overal bij hoeft te zijn. Je mag gerust eens passen, zonder dat je daardoor vrienden verliest."

Beeld Franky Verdickt

"Ik begrijp niet dat sommige mensen niet graag alleen zijn. Heb je het dan weleens echt geprobeerd? Het is een gemoedstoestand waar je in moet raken. In het begin moet je misschien op de tanden bijten. Maar eens je die eerste momenten van gêne tegenover jezelf hebt overwonnen, kom je in een andere wereld terecht. En dan krijg je veel in de plaats."

"Al heb ik ook wel een donkere kant. Ik ben verre van de grootste optimist. Het leven is niet altijd dolle pret. Als je alleen bent in een moeilijke periode, krijg je te maken met een monster dat alles opslokt. Daarom drink ik geen alcohol als ik alleen ben. Dat zou die buien alleen maar erger maken. Je kunt ook maar genieten van alleen zijn als je weet dat er genoeg mensen zijn op wie je kunt rekenen als het nodig is. Ik begrijp dat weduwnaars die hun kinderen maar twee keer per jaar zien een heel andere kijk hebben op alleen zijn. Gedwongen eenzaamheid is iets totaal anders."

Beeld Franky Verdickt

Wat doe je het liefst in je eentje?
"Autorijden. Car party's met vrienden kunnen geweldig uitbundig zijn. Maar de beste autofeestjes zijn die met jezelf. Eén nummer op de radio dat de juiste snaar in je stemming raakt en je bent vertrokken. Je zingt zo luid en zo vals als je wil, er is niemand die je kan uitlachen."

"Ik ga ook doodgraag alleen naar de bioscoop. Masturdating heet dat, een date met jezelf. Veel mensen begrijpen dat niet, omdat de bioscoop een typische weekenduitstap is met vrienden of met hun partner. Maar alleen is het veel intenser. Ik probeer mijn vertrek zo te timen dat ik net op tijd ben. Ik wil geen kwartier eenzaam zitten wezen in een overbelichte zaal. Als ik mijn ticket en mijn zakje snoep heb gekozen, moet het licht al uit zijn."

"Een film komt veel harder binnen als je er alleen naar kijkt. Je hoeft ook niet te discussiëren over welke film je gaat kiezen en op welke plek je wil zitten. Als de film je niet bevalt, verlaat je vroegtijdig de zaal, zonder daar ook maar een woord over te moeten wisselen. Maar vooral: een goeie film zindert langer na als er niemand bij je is. Er is niemand om de sfeerballon te doorprikken. Die roes waarin je verkeert als je de zaal buiten stapt, is verslavend. Heb ik een James Bond-film gezien, dan voel ik me tijdens de tocht naar huis nog even James Bond. Heb ik een romantische film gezien, dan word ik verliefd op elke vrouw die ik op straat tegenkom."

Wat doe je niet graag alleen?
"Op restaurant gaan. Dan wordt het alleen zijn te fysiek. Alleen eten is saai en eenzaam. Bij mij thuis met de krant erbij, is het oké. Maar ik stap niet graag in mijn eentje een restaurant binnen. Ik heb misschien een vlotte babbel, maar zo'n entree vind ik lastig. Als ik alleen ben, word ik een ander mens. Dan kom ik met veel minder lawaai binnen en bestel ik liever een afhaalmaaltijd dan daar in dat restaurant ongemakkelijk te zitten wezen. Dat ik een bekende kop hebt, speelt mee. Ik wil niet dat mensen denken: 'Ocharme, zie hem daar moederziel alleen zitten'."

"Vorig najaar heb ik een roadtrip gemaakt in het westen van de VS: Los Angeles, Las Vegas, Death Valley, de Grand Canyon, ... Dat anoniem verdwijnen in de massa: heerlijk. Niemand die je herkent. Niemand die je verhindert om je goestingske van het moment te doen. Ik zie in mijn vriendenkring dat alleen reizen steeds populairder wordt. Twee vrouwen die ik ken, hebben, los van elkaar, maanden door Thailand gereisd."

"Zelf ben ik op zo'n reis niet zo sociaal. Ik wil genieten van het alleen zijn. Het was een soort vlucht, even weg van de drukte. Weg van het voortdurend herkend worden. Van de selfies en de verplichte vriendelijkheid. Ik wil absoluut niet klagen over mijn job en de bekendheid die ze met zich mee heeft gebracht. Ik ga graag met de mensen om. Maar nooit meer ergens kunnen binnenstappen zonder dat mensen elkaar aanporren en fluisteren 'Kijk, daar heb je hem', op den duur weegt dat al eens door."

"Het summum van die reis was Death Valley: een van de warmste en meest verlaten plekken op aarde, 300 meter onder de zeespiegel. Meer dan rotsen, bergen en woestijn is daar niet en het kan er tot 55 graden warm worden. Om het contrast zo groot mogelijk te maken, had ik de nacht voordien in Las Vegas geslapen, de luidste plek ter wereld. Om vijf uur 's morgens werd ik wakker in mijn kamer, pal in de uitgaansbuurt The Strip. Terwijl duizenden mensen daar nog aan de jackpots en pokertafels stonden, stapte ik in mijn huurwagen om naar Death Valley te rijden. De soundtrack had ik zorgvuldig gekozen."

"Op mijn achttiende reed ik ooit alleen naar Bordeaux met één radiocassette: Is dit nu later? van Stef Bos. Vijftien jaar later wilde ik dat gevoel van die eerste keer nog eens meemaken. Man, die teksten beukten erin."

'Is dit nu later? Als je groot bent / een diploma vol met leugens / waarin staat dat je volwassen bent. Is dit nu later? Als je groot bent / ik snap geen donder van het leven / ik weet nog steeds niet wie ik ben.'

Beeld Franky Verdickt

Heftig. Heb je zitten janken achter het stuur?
"Nee. Maar er zijn sterkere emoties dan huilen. Mijn ontroering was groter dan een simpele traan over een wang. Na uren rijden ben ik gestopt op een plekje dat me geschikt leek om te doen waar ik voor gekomen was: genieten van het uitzicht en mezelf overgeven aan de leegte. Je kunt daar op duizend plekken stoppen. Er komt toch geen mens. Toen ik de motor afzette, bleef hij nog wat na tikken. Nadien werd het stil."

"Geen geruis van bomen, geen auto's in de verte, geen vliegtuigen die overvlogen, geen beesten die lawaai maakten. Niks. De volledige, ultieme stilte. Ik had al twee uur geen auto meer gezien. Mijn gsm had al lang geen ontvangst meer. Er was in de verste verte geen levende ziel te bespeuren. Urenlang heb ik daar op de motorkap van mijn auto gezeten, in de knallende zon. Zonder muziek. Radio silencio. Het leek alsof ik alleen op de wereld was, door de aardbodem verzwolgen. Eenzamer dan dat wordt het niet."

"Op zo'n moment kan stilte oorverdovend zijn. Bij meditatie of yoga kom je waarschijnlijk in eenzelfde roes terecht. Je laat de mallemolen in je hoofd razen tot je helemaal niks meer denkt en je een uur lang perfect niks kunt doen. Ik betrapte me erop dat ik al een hele tijd naar de grond zat te staren, naar een mier die voorbij kroop. Dan kom je tot de essentie: jezelf. Al de rest is entertainment en afleiding: werk, sport, tv, smartphones, sociale contacten, ..."

"Als je de stilte toelaat, kun je niet meer vluchten en komen de vragen aan jezelf. Ben ik goed bezig? Wat wil ik nu echt? Wie ben ik? Daar in Death Valley is de film van mijn leven gepasseerd. Verleden en toekomst. Ik heb er een stand van zaken gemaakt. Een evaluatievergadering met mezelf, op de motorkap. Welke dingen wil ik nog doen? Wat niet meer? Welke mensen doen ertoe? In welke anderen stop ik beter wat minder energie?"

"Ik ben anders uit die woestijn gekomen dan ik erin ben gereden. Ik heb andere keuzes gemaakt, zowel privé als professioneel. Ik wil meer tijd maken voor dingen die ik graag doe. Meer kwaliteit, minder kwantiteit."

"Met de zonsondergang kwam ook de kou. Ik wilde testen hoe lang ik het daar zou uithouden. Het kleurenspektakel was fantastisch. In de schemering heb ik 'The Host of Seraphim' van Dead Can Dance opgelegd. Filmmuziek die door merg en been snijdt. Ik heb de volumeknop open gedraaid, alle deuren geopend en ben bovenop het dak van mijn auto gaan staan. Tien minuten lang. Dat moment... Als ik mijn ogen sluit, sta ik daar opnieuw."

Heb je daar ook geslapen in je auto?
"Dat heb ik even overwogen. Maar in het donker was het er maar akelig. Er moest maar eens iemand opduiken met slechte bedoelingen. Als de leegte verandert in een zwart gat, wordt ze intimiderend. Dan is alleen zijn plots veel minder leuk. Je weet dat je nog drie uur moet terugrijden en je denkt aan wat er kan fout gaan."

"Voor de zekerheid had ik een extra bidon benzine gekocht. Maar als je daar je auto niet meer gestart krijgt, heb je een gigantisch probleem. Of een klapband. Dan vinden ze weken later misschien je uitgedroogde lichaam. Alleen ben je toch altijd een beetje hulpeloos. Hoewel ik niet in het leven wil staan met het idee dat er iets gaat gebeuren. Ik ben tenslotte een man van 1 meter 90, geen vrouw van 1 meter 60. Ik ben nog nooit lastigevallen."

Beeld Franky Verdickt

"Vooral het praktische aan alleen reizen vind ik lastig. Je portefeuille in het oog houden, alles zelf regelen, opletten dat je op de luchthaven naar de juiste terminal gaat, ... Dat is het grootste nadeel."

Je bent wel vroeger dan gepland teruggekeerd van die reis. Waarom?
"Vlak voor ik vertrok, had ik iemand leren kennen. Ik was tot over mijn oren verliefd en het gevoel dat ik bij haar wou zijn, begon te knagen. Na een week kom je op zo'n soloreis sowieso jezelf tegen. Daar moet je doorheen bijten. Zonder haar had ik dat misschien wel gedaan."

Beschouwde je dat als een nederlaag? Verloren van jezelf?
"Nee, zo streng wil ik niet zijn. (lacht) Die reis had me de voldoening geschonken die ik zocht: rust en zelfreflectie. Maar het leven is te kort om ergens te lang te blijven. Ik ben nogal impulsief en flexibel op dat vlak. Mijn vliegtuigticket omboeken kostte minder dan de hotelovernachtingen die ik uitspaarde. Het was fijn dat ik ook die beslissing aan niemand moest verantwoorden."

"Ik ben iemand die graag voor de essentie kiest. Van een voetbalmatch zie ik het liefst alleen de samenvatting, tenzij het live in het stadion is. Op een festival kom ik pas tegen de avond aan, wanneer het voorspel er bijna op zit en de headliners staan te trappelen. Ik leef snel. Zelfs de stilte moet geen uur te lang duren."

Verandert zo'n reis en je ondertussen vrij hardnekkige vrijgezellenstatuut je kijk op relaties?
"Onvermijdelijk. Als ik ben uitgeweest tot drie uur 's nachts geniet ik ervan om de deur in het slot te horen vallen en te beseffen: ik sluit nu de wereld buiten en ik kan morgen opstaan wanneer ik wil, zonder met iemand rekening te moeten houden. Daardoor vraag ik me soms af hoe ik dat nog ooit ga kunnen rijmen met iemand anders."

Beeld Franky Verdickt

"Het feit dat je je perfect op je gemak voelt in je eentje, haalt de dwingende noodzaak aan een wederhelft weg. Een noodzaak die de maatschappij ons oplegt. Als je lang alleen bent, word je in de ogen van sommige mensen een freak. 'Hoe? Heb jij nu nóg altijd niemand'? Ik vrees dat veel relaties niet meer dan bezigheidstherapie zijn, een excuus om niet alleen te moeten zijn. Terwijl je daar helemaal geen alternatief voor zou moeten zoeken."

"Voor mij betekent liefde dat je met twee alleen kunt zijn. Dat je alletwee de krant kunt lezen, zonder je verplicht te voelen om iets te zeggen. Als mijn vriendin er is, wil ik dezelfde rust voelen als wanneer ik alleen ben. Ik wil niet dat opgejaagde gevoel hebben dat ik haar moet entertainen of haar dag goed moet maken. Als ik al op zoek ben naar een vrouw, is het naar een vrouw tegen wie ik kan zwijgen. Eentje tegen wie ik kan zeggen: 'Schat, ik wil graag even wat tijd voor mezelf, zou je me drie uur met rust willen laten?' Als dat zou kunnen zonder vragen of twijfels, dan zijn we al heel ver."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234