Donderdag 06/10/2022

AchtergrondNatuur

Koala officieel bestempeld als bedreigde diersoort: ‘Ze kunnen letterlijk sterven van de stress’

Een koala wordt verzorgd in een opvangcentrum. Beeld Fairfax Media
Een koala wordt verzorgd in een opvangcentrum.Beeld Fairfax Media

De koala is volgens de Australische overheid nu officieel een bedreigde diersoort. Door ontbossing, bosbranden en ziektes is het aantal koala’s sinds 2018 met 30 procent geslonken. ‘Het zijn dieren die letterlijk kunnen sterven van de stress.’

Jorn Lelong

Het is alarmfase rood voor de koala. De Australische overheid heeft het buideldier nu officieel bestempeld als een bedreigde diersoort in de staten Nieuw-Zuid-Wales, Queensland en het Australisch Hoofdstedelijk Territorium. Dat is niks te vroeg. Want hoewel het aantal schattingen ver uiteenloopt, is er geen twijfel dat het aantal koala’s zienderogen achteruitgaat. Minister van Milieu Sussan Ley spreekt over 180.000 resterende koala’s, terwijl de Australian Koala Foundation schat dat er nog amper tussen de 30.000 en 60.000 dieren zijn. Volgens deze organisatie zou het aantal koala’s sinds 2018 met liefst 30 procent gedaald zijn.

Koala’s komen in het wild alleen in Australië voor. De naam zou afgeleid zijn van een uitgestorven inheemse taal en zou zoveel betekenen als ‘drinkt niet’. Een koala haalt zijn vocht namelijk vooral uit vochtdruppels van de bomen en de vele eucalyptusbladeren die ze verorberen. Maar door landbouw, mijnprojecten en huizenbouw raken hun geliefkoosde eucalyptusbossen aan sneltempo ontbost of doorkliefd met nieuwe snelwegen. Dat koala’s al sinds 2012 op de lijst van kwetsbare diersoorten staan, verandert daar weinig aan. “Integendeel”, zegt Koen Stuyck van WWF België. “In 2016 heeft de Australische regering de bescherming van heel wat inheemse vegetatie in de staat Nieuw-Zuid-Wales verzwakt, waardoor er nog meer ontbost werd. In dat gebied is het aantal koala’s sinds 2018 met maar liefst 41 procent gedaald.” Door ontbossing worden koala’s almaar meer verdreven naar stedelijke gebieden, waar ze soms aangereden worden of aangevallen worden door honden.

Drogere zomers

Ook de klimaatverandering helpt de koala’s niet. Door de steeds drogere zomers en hittegolven vallen de eucalyptusbladeren van de bomen nog voor koala’s er voedsel of vocht uit kunnen halen. Al is de belangrijkste oorzaak voor de snelle afname van het aantal koala’s toch vooral de hevige bosbranden die Australië in 2019 en 2020 teisterden. Het Wereldnatuurfonds berekende dat alleen al door die bosbranden vermoedelijk zo’n 60.000 koala’s zijn omgekomen, gewond werden of hun habitat zijn kwijtgeraakt. Hoewel de koala’s dus niet als grote drinkers bekendstaan, ging tijdens die bosbranden een filmpje van een uitgedroogde koala die de drinkbus van een fietser leegdrinkt de wereld rond.

Deze koala werd gered uit een van de bosbranden in 2020. Beeld Getty Images
Deze koala werd gered uit een van de bosbranden in 2020.Beeld Getty Images

Door de bosbranden, de ontbossing en het verlies van hun habitat zitten heel wat koala’s met chronische stress. En laat de koala nu net een dier zijn dat erg stressgevoelig is. “Door lawaai of veranderingen in hun leefmilieu worden ze snel onrustig”, zegt koalaverzorgster Isabel Bracke van Zoo Antwerpen en Planckendael. Zo moesten de verzorgers de koala’s onlangs van Planckendael naar de Zoo overplaatsen, omdat de buideldiertjes sterke gewichtschommelingen kregen toen er verbouwingen in Planckendael waren. “Bij veel stress gaan ze met hun oren flapperen of krijgen ze de hik. Als je dan niet op tijd ingrijpt, kunnen ze zo in overdrive gaan dat bepaalde lichaamsfuncties uitgeschakeld worden. Het zijn dieren die letterlijk kunnen sterven van de stress.” Die stress maakt hen ook vatbaarder voor ziektes. Naar schatting lijdt in sommige gebieden de helft van de koala’s aan chlamydia, wat kan leiden tot blindheid of onvruchtbaarheid.

Eind vorige maand zegde de Australische overheid 31 miljoen euro toe om koala’s te beschermen. Ook een herstelplan is in de maak, waardoor ministers voortaan juridisch gebonden zijn om bij beleidsbeslissingen rekening te houden met de impact op koala’s. Maar er zal volgens het WWF meer nodig zijn om te verhinderen dat de koala over dertig jaar uitsterft. “Australië moet ophouden met te investeren in steenkool en het leefgebied van de koala’s herstellen”, zegt Stuyck. Daar is het WWF zelf ook mee bezig, door met drones duizenden eucalyptuszaadjes per dag te strooien in gebieden die door de bosbranden afgebrand zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234