Zaterdag 06/06/2020

'Knokse Keith Haring' komt weer boven water

Op een zonnige zomerdag in 1987 beschilderde de beroemde kunstenaar Keith Haring (1958-1990) een container op het strand in Knokke. Een aardigheidje voor de plaatselijke surfclub. Dertig jaar en een mysterieuze verdwijning later gaat het 'ding' onder de hamer. Vraagprijs: een slordige 2 miljoen.

Vijf uur, een paar potten witte en rode verf en iemand die met een emmertje water het zand onder zijn voeten af wou koelen. Meer had Keith Haring op 7 juli 1987 niet nodig om op het strand van Knokke een container van 12,5 meter lang te beschilderen.

Haring was in Knokke op uitnodiging van verzamelaar Roger Nelles om in het plaatselijke casino een van de muren te beschilderen. Maar de kunstenaar wou ook in het straatbeeld een stempel nalaten. In de zoektocht naar ene geschikte muur kwam hij bij een container terecht die de plaatselijke Channel Surf Club gebruikte om haar planken in op te bergen. "Ik begon aan een wandschildering en trok meteen een groot publiek", schreef Haring nadien in zijn dagboek. "Tegen de tijd dat ik klaar was, klonk er applaus van de 50 tot 60 toeschouwers. Het publiek was ongelooflijk."

Exclusief uithangbord

De container ontpopte zich tot publiekstrekker, tot hij na anderhalf jaar van de ene op de andere dag van het strand verdween. Twintig jaar lang kreeg niemand hem nog te zien. Tot hij in 2009 plots weer boven water kwam tijdens een expo in de Verbeke Foundation in Kemzeke. Toen raakte bekend dat het kunstwerk eigendom was van de familie Smet, eigenaars van een reinigingsbedrijf in Westerlo. Die hadden een buitenverblijf in Knokke, raakten gecharmeerd door het werk en hadden eind jaren 80 aan omgerekend 30.000 euro genoeg om de container van de surfclub los te weken.

De perfecte plek vinden voor het immense werk lukte de familie Smet echter niet, en nadat ze het werk twintig jaar lang in een van hun loodsen hadden geparkeerd, besloten ze hun Haring te verkopen. Maar ook de nieuwe eigenaar kampte met plaatsgebrek, vertelt Peter van Beveren. Hij begeleidt als expert hedendaagse kunst de veiling van de container, die morgen bij Het Venduehuis in Den Haag onder de hamer gaat. "Het werk werd, weliswaar na een grondige renovatie, opnieuw een aantal jaar in een hangar opgeborgen."

Als alles morgen goed gaat, komt er binnenkort een einde aan die eenzame opsluiting. Aan interesse is er geen gebrek, zegt Van Beveren. Ondanks de forse vraagprijs, tussen de 1,5 en de 2 miljoen euro. "Er wordt tegenwoordig op verschillende plaatsen wereldwijd aan privémusea gebouwd. Veel van die nieuwe initiatieven hebben de plaats om zulke grote objecten te plaatsen. Ook luxeresorts die een exclusief uithangbord willen, zijn altijd op zoek naar dit soort dingen."

Van Beveren lijkt er alvast van overtuigd dat de prijs die hij op de container plakte realistisch is. "Het laatste schilderij van Haring dat geveild werd, bracht 4,5 miljoen euro op. En op de jongste TEFAF-kunstbeurs in Maastricht moest je 1,2 miljoen neertellen voor een werkje van 1 meter op 1. Dan lijkt 2 miljoen voor een beschilderde container een redelijke prijs."

Al blijft het moeilijk inschatten wat dit soort objecten echt waard is. Vraag dat Frank Vanleenhove maar. De oprichter van de Channel Surf Club leerde Haring eind jaren 80 kennen. Als beloning voor de surflessen die hij van hem kreeg, tekende de kunstenaar een aantal van zijn typische mannetjes op een van Vanleenhoves zeilen. Maar toen die het werk in kwestie te gelde wou maken in het VIER-programma Stukken van mensen bleken de experts er niet meer dan 30.000 euro voor te willen neertellen.

Bestaat het gevaar dat Van Beveren de waarde van de container verkeerd heeft ingeschat? "Je kunt die dingen absoluut niet met elkaar vergelijken", vindt hij. "De container die we morgen veilen staat bij de Keith Haring Foundation als mural geklasseerd. Het is een officieel Haring-werk. Zo'n tekening op een zeil is wat we in vaktermen 'gelegenheidskunst' noemen: een tekening of krabbel van een kunstenaar op een object dat hij of zij op dat moment toevallig bij de hand had. In het geval van Haring bestaat er een heleboel van die werken. Hij had altijd wel een stift bij en was steeds bereid om een tekeningetje te maken. Nadat hij de container op het strand had beschilderd, stonden de mensen in rijen aan te schuiven om hun surfplank, T-shirt of gympen door hem te laten personaliseren. Logisch dus dat die dingen een stuk minder waard dan zijn officiële werken."

Welke reis maakte de container?

►1987: Keith Haring beschildert een container van de Knokse surfclub.

►Eind jaren 80: de rijke familie Smet koopt het werk maar vindt geen plaats om het te zetten. Ook de volgende eigenaar kampt met dat probleem. Gevolg: de container verdwijnt twintig jaar van de radar.

►2009: de container duikt even op bij de Verbeke Foundation in Kemzeke.

►2017: het werk wordt geveild voor 1,5 tot 2 miljoen euro bij een veilinghuis in Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234