Zaterdag 19/06/2021

Klopjacht op 'drijvend Tsjernobyl' rond Kaap Hoorn

De Argentijnse overheid moet stappen nemen om het vrachtschip Pacific Swan, met het grootste nucleaire transport over zee ooit, uit zijn 200-mijlszone te weren. Dat bepaalde een federaal hof van beroep in Buenos Aires. De milieuorganisatie Greenpeace is nu met een gecharterd schip op zoek naar de Pacific Swan. 'Wij willen duidelijk maken waar dit schip zich bevindt en de risicovolle keuzen voor nucleaire zeetransporten bekendmaken.'

Brussel

Van een medewerker

Hans Van Scharen

De Pacific Swan is met 192 'verglaasde' blokken hoogradioactief afval op weg van de Franse nucleaire opwerkingsfabriek van Cogéma in La Hague naar de eindbestemming Japan. Volgens de milieuorganisatie Greenpeace is dit nucleaire transport niet alleen het grootste, maar ook het gevaarlijkste dat ooit over zee heeft plaatsgevonden. "Een drijvend Tsjernobyl", wordt het mediageniek genoemd. Het gevaar schuilt volgens Greenpeace niet alleen in de hoogradioactieve aard van het afval, maar vooral in de route waarlangs wordt gevaren.

De Pacific Swan vaart langs de kusten van Argentinië, Brazilië, Uruguay en Chili en langs Kaap Hoorn, een van 's werelds beruchtere vaarroutes. De Argentijnse rechtbank viel daarom Greenpeace bij met de stelling dat dit transport "een onherstelbare ramp kan betekenen voor de algemene gezondheid en het milieu, zowel maritiem als van de kusten". Eind december verspreidden de overheden van de vier Latijns-Amerikaanse landen al een gezamenlijke verklaring waarin zij bij Frankrijk, Japan en Groot-Brittannië hun bezorgdheid uitspreken over het transport langs hun kusten.

De autoriteiten verwezen daarbij ook naar de risicovolle vaarroute en de kwetsbaarheid van het Antarctische en sub-Antarctische milieu. De overheden verwezen naar het internationale recht, op basis waarvan zij dergelijke transporten uit hun Exclusieve Economische Zone (EEZ, de 200-mijlszone) kunnen weren. De VN-Conventie voor Zeerecht uit 1982 geeft landen de soevereiniteit om hun EEZ te beschermen in het belang van bijvoorbeeld de ecologie. Nu de Argentijnse marine heeft vastgesteld dat de Pacific Swan zich inderdaad in haar territoriale wateren bevindt, is echter nog niet duidelijk of de Argentijnse overheid de eis dat het schip zich daaruit moet verwijderen, hard zal maken.

De vier Latijns-Amerikaanse landen schreven ook dat andere landen hun verantwoordelijkheid moeten nemen en het implementeren van VN-conventies tastbaar moeten helpen maken. Dat betekent in dit geval tenminste het uitwisselen van informatie over gevaarlijke transporten, opdat rampscenario's en eventuele hulpplannen kunnen worden uitgetekend. Volgens Luisa Colasimone van Greenpeace Argentinië wilden de betrokken overheden en de scheepvaartmaatschappij PNTL dit transport zo geheim mogelijk laten verlopen: "Ze hebben de overheid van Argentinië absoluut geen informatie verschaft over dit transport. Onverantwoord, want wat als er een ongeval met dit schip zou gebeuren? Niemand zou weten wat te doen. Het getuigt allemaal van een gebrek aan respect voor de landen die zich vanwege hun kusten tegen deze route hebben gekeerd." Greenpeace is het niet eens met de argumentatie van de nucleaire industrie dat het uit veiligheidsoverwegingen juist beter is om dit soort transporten in het geheim te laten verlopen. "Landen hebben het recht te weten aan welke risico's zij worden blootgesteld. Ook om monitoring en ingrijpen mogelijk te maken."

De milieuorganisatie onthulde woensdag dat de voorbereidingen voor een volgend groot transport met Mox, een bijproduct van de opwerking van plutonium, al volgende week zal vertrekken uit La Hague. Woensdagavond vertrok een door Greenpeace gecharterd schip uit het Argentijnse Ushuaïa. Volgens Colasimone is het niet de bedoeling om de Pacific Swan te enteren of de weg te versperren. "Het is, gezien de aard van de lading, bepaald niet onze bedoeling om risico's nog eens te vergroten. Wij willen gewoon duidelijk maken waar dit schip zich bevindt en de risicovolle keuzen voor nucleaire zeetransporten bekendmaken." Volgens de milieuorganisatie staan er voor de komende jaren nog tientallen van dergelijke transporten gepland. In 1995 weerde de Chileense marine nog de Pacific Pintail - een zusterschip van de huidige Pacific Swan - met militair vertoon uit de Chileense 200-mijlszone.

'Transport kan onherstelbare ramp betekenen voor de algemene gezondheid en het milieu'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234