Zondag 26/06/2022

Klokkenluider zet bodyscanners in hun blootje

Bodyscanners zijn traag en weinig efficiënt, maar veiligheidsmensen maken zich wel vrolijk over uw vetrolletjes, genitaliën en hernia. Dat stelt de Amerikaanse ex-veiligheidsagent Jason Edward Harrington op zijn blog. Ook in Europa wordt gescand.

In zijn allereerste blogpost, gepubliceerd op 25 oktober 2012, beweerde de toen nog anonieme Jason Edward Harrington dat hij ontslag had genomen bij de TSA, de Transportation Security Administration. Een leugentje om zijn oversten op het verkeerde been te zetten, want Harrington werkte op dat moment nog altijd op de luchthaven O'Hare in Chicago.

Hij ergerde zich zodanig aan de zinloze regeltjes waar hij passagiers mee moest lastigvallen dat hij de blog 'Taking Sense Away' begon. Met bijtende scherts legde Harrington bloot hoe het beleid van de TSA één groot circus is.

Regelmatig bleef Harrington bekentenissen posten over de veiligheidscontroles op luchthavens. Hij haalde niet enkel absurde gesprekken aan tussen clevere reizigers en stompzinnige collega's, maar evengoed had hij het over de 'full body scanners' of naaktscanners, die tonen waar passagiers zich voor schamen, maar niet wat terroristen verborgen willen houden.

"We zagen alle mogelijke soorten piercings. Vrouwen die een borstamputatie hadden ondergaan, pikten we er zo uit - hun borstkas zag er hol en blokkerig uit. Hernia's zagen eruit als opgezwollen, bubbelige gezwellen in de onderbuik", schreef Harrington in een artikel voor Politico, dat in vertaalde versie is verschenen in NRC Handelsblad. Het kamertje waar de image operators de beelden bekijken, is de enige plek op de luchthaven zonder bewakingscamera, wat ook tot wangedrag leidt: "Beambten die iets met elkaar hadden, zorgden er vaak voor dat ze tegelijkertijd dienst hadden."

Big Brother

NRC Handelsblad ging na hoe het in Schiphol zit. Ook daar wordt immers gescand. Wie buiten de Schengenzone reist, heeft het zitten. Zeventig millimetergolfscanners die elk 150.000 euro kosten, staan er in voor uw veiligheid.

De ProVision-scanners van de Amerikaanse fabrikant L-3 Communications zouden niet schadelijk zijn, maar ze zitten u wel zeer dicht op de huid, zo dicht dat u virtueel in uw blootje staat. Toch is het niet eens moeilijk om een pistool voorbij zo'n scanner te smokkelen. Tegelijk slaan de scanners vaak verkeerdelijk alarm. Uit Duitse, Italiaanse en Amerikaanse tests bleek dat de millimetergolfscanners in een kwart tot zelfs de helft van de gevallen iets verdachts opmerkten waar - bijvoorbeeld - slechts een vetrolletje zat.

Of de scanner, die de vorm heeft van een zeshoekig telefoonkot, uw veiligheid waarborgt, is hoogst onzeker. Maar wie staat er in voor uw privacy en uw gezondheid? In 2011 nam het Europees Parlement een richtlijn aan die stelde dat ioniserende straling - zoals bij röntgenscanners - uit den boze is. Ook mogen de controleurs de originele beelden van de scanner niet zien. Dat om te vermijden dat veiligheidsbeambten grappen zouden maken over de parafernalia in uw onderbroek.

Toch eindigden de bodyscanners in 2012 op de tweede plaats bij de Big Brother Awards van de Liga voor Mensenrechten. "De toestellen schenden de privacy, de vrijheid van beweging en het recht op godsdienstvrijheid", vindt de Liga. "Het scannen van je hele lichaam staat niet in verhouding met het nagestreefde doel."

"Voor ons is het duidelijk dat bodyscanners geen wenselijke evolutie zijn en dat de bezwaren verder gaan dan enkel het privacyaspect", zegt Caroline De Geest van de Liga voor Mensenrechten. "De systemen doen helemaal niet waarvoor ze werden aangeschaft. Een weinig doeltreffend, maar heel duur speeltje dus."

Boek

In België zijn er, zover bekend, geen bodyscanners in gebruik. Duitsland voerde tests uit, maar hapte niet toe wegens te traag en te weinig doeltreffend. Italië nam ze wel in gebruik.

Harrington schrijft momenteel een boek over zijn belevenissen als voormalig veiligheidsbeambte. Begin deze maand meldde hij vol trots dat zijn website de kaap van 1 miljoen views heeft gerond. Dagelijks komen er nog vele duizenden views bij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234