Dinsdag 22/06/2021

klimaatconferentie

"Klimaattop Marrakech is geen volslagen mislukking"

Belgische ngo-medewerkers houden een opblaasbare wereldbol de lucht in op de klimaatconferentie in Marrakech. Beeld BELGA
Belgische ngo-medewerkers houden een opblaasbare wereldbol de lucht in op de klimaatconferentie in Marrakech.Beeld BELGA

De klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Marrakech heeft zich niet aan de schaduw van de Amerikaanse presidentsverkiezingen kunnen onttrekken. Grote, concrete stappen zijn niet gezet. Wel gaf de vrijdag afgesloten top het signaal af dat klimaatbeleid een 'urgente plicht' is en dat alle landen volledig gecommitteerd blijven aan het klimaatakkoord van Parijs.

De zege van Donald Trump hield de top in zijn greep, hoewel veel gedelegeerden trachtten dat effect te bagatelliseren. De aankomend president is een klimaatscepticus die het Parijse akkoord wil opzeggen, de financiële bijdrage aan de VN-klimaatfondsen wil staken en fors wil investeren in fossiele energie. Hoewel onduidelijk is hoeveel van die plannen beleid worden, trokken ze een wissel op de onderhandelingen.

Het antwoord van Marrakech was de Marrakech Action Proclamation, een herbevestiging op 1 vel A4 van het vorig jaar gesloten akkoord van Parijs. De bijna tweehonderd aanwezige landen geven de strijd tegen de klimaatverandering de hoogste prioriteit en beloven de doelen van 'Parijs' volledig te implementeren: nul emissie van broeikasgassen vanaf 2050 en een maximale opwarming in 2100 van 2 graden. Ook zeggen ze hun ambitie te verhogen en te versnellen.

De met een staande ovatie aangenomen proclamatie, donderdagavond uitonderhandeld op de dag dat bekend werd dat 2016 het warmste jaar wordt in 122 jaar, is niet meer dan een intentieverklaring, zonder concrete invulling. Dit geldt ook voor kleinere successen in Marrakech, zoals het plan van het Climate Vulnerable Forum, een groep van 48 kwetsbare landen, om zo snel mogelijk te streven naar honderd procent duurzame lokale energie.

Toch is Marrakech (feitelijk een tussentop over de uitvoering van 'Parijs') geen volslagen mislukking, zegt directeur Donald Pols van Milieudefensie. "Het is een overwinning van het multilateralisme en het klimaatakkoord. Opvallend genoeg met steun van olielanden als Saoedi-Arabië. Maar Trump is natuurlijk nog niet formeel president. Dit is een veldslag in wat een lange strijd kan worden."

Arme landen

Politiek belangrijk in Marrakech waren vooral de onderhandelingen over de financiering van de klimaatplannen van de arme landen. De rijke landen betalen, vanaf 2020, 100 miljard dollar per jaar voor mitigatie (vermindering van emissies) en adaptatie (aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering). Het deel hiervan dat bestemd is voor adaptatie is volgens de arme landen veel te laag en moet verviervoudigd worden. Ondanks druk van de G77, de groep van arme landen plus China, weigerden de rijke landen dit toe te zeggen.

Veel ngo's maken zich grote zorgen over de voortgang van het klimaatbeleid. Afhaken van de Verenigde Staten zal enorme schade aanrichten, zei Mary Boeve van 350.org. Wereldleiders moeten ingrijpen. "Het akkoord van Parijs is het minimum van wat nodig is om de planeet leefbaar te houden. We hebben méér actie nodig, niet minder. Wetenschappers zijn er glashelder over dat we geen vier jaar kunnen verspillen totdat de VS weer eens aanschuiven."

Volgens het Internationaal Energie Agentschap IEA stevent de wereld met de huidige emissies af op een opwarming van 2,7 graden in 2100. De kans om de opwarming tot 2 graden beperkt te houden lijkt al klein, om die tot 1,5 graden terug te dringen vrijwel uitgesloten. De volgende klimaattop, komend jaar in Duitsland, met Fiji als voorzitter, wordt ongetwijfeld lastig.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234