Dinsdag 18/05/2021

Klimaattoneeltje

Mark Van de Voorde is onafhankelijk publicist-columnist. Voorheen was hij hoofd-redacteur van Kerk en Leven en speech-schrijver van Yves Leterme en Herman Van Rompuy.

Elf klimaatstrijders - BV's uiteraard - dagen de overheden van dit land voor de rechter voor ingebrekestelling inzake klimaatbeleid. Dat hebben zij maandag in de Vooruit aangekondigd. Staande ovatie. 's Anderdaags publieke bijval. Meenden zij dat, of voerden ze een toneeltje op? Dat laatste, hoop ik.

Waarom ik dat hoop? Niet omdat er dan geen rechtszaak komt; er komt er sowieso geen, zo'n proces is hoogstwaarschijnlijk onontvankelijk. Maar omdat die BV's en hun instigatoren - BV's vinden zoiets niet uit, ze worden op sleeptouw genomen - anderszins zouden getuigen van weinig inzicht in de democratie.

Scheiding der machten, ooit van gehoord? Montesquieu draait zich om zijn graf. Hoe dwaas of vermetel kun je zijn om de staat voor de rechter te dagen voor zijn 'beleid'? Het beleid is een politieke keuze, iets dus waar de regeringen, met goedkeuring van hun parlementen, over beslissen. Een dergelijk beleid kan onze steun verdienen, het kan die ook verliezen. Niet de rechter kan hierover oordelen, enkel de kiezer.

Wanneer de rechterlijke macht de wetgevende en de uitvoerende macht zou kunnen veroordelen voor beleidskeuzes, leven wij niet langer in een democratie, maar in een dictatuur: de dictatuur van lobbyisten (en dan is het einde zoek - vandaag zijn de ecologisten aan de beurt, morgen de kapitalisten).

Er komt uiteraard geen proces van, want dat kan niet. Het was een mooi stukje theater. Het doek is gevallen. Daar wringt het schoentje: na een spektakel valt altijd het doek. En de BV denkt: ik heb mijn ding gedaan, op naar een ander optreden. Daarmee is de klimaatproblematiek geen centimeter vooruit en geen graad achteruit geholpen.

Een politiek beleid dat je wilt afkeuren (en dat kan terecht zijn), moet je afkeuren en keren door aan politiek te doen. Niet door een toneeltje op te voeren waarin je toch enkel toont hoe geweldig bezorgd je wel bent. Dat wil daarom niet zeggen dat je jezelf op een stemlijst moet plaatsen. Het betekent wel dat je je op het publieke forum moet begeven, je in het debat moet gooien. Niet om rechtszaken aan te kondigen maar om thema's aan te snijden. Desnoods om mensen te bewegen tot een ander stemgedrag (maar daarvoor krijg je natuurlijk geen BV's op de bühne, want ook hun publiek is hiervoor te pluralistisch - daarvoor hoeden ze zich wel).

Ik heb het eigenlijk ook gehad met BV's die zo nodig de goede zaak steunen. Dat mogen zij natuurlijk, maar moet dat zo nadrukkelijk? Dat is paternalistisch en melig. Het is enkel gepast op voorwaarde dat die BV's niet enkel van de staat eisen om werk te maken van de kwestie, maar dat ze ook op hun eigen niveau consequent proberen te zijn.

Misschien zijn ze dat. Misschien helemaal niet. Ik weet het niet, maar het lijkt niet echt geloofwaardig. Stel dat zij na de vertoning in de Vooruit plankgasgewijs naar huis zijn gesjeesd? Misschien namen ze toch allemaal het openbaar vervoer (maar dat lag plat maandag in Gent, zo zijn ze alvast niet thuis geraakt).

Dat is nog het ergste niet. Het ergste is dat ze een beroep willen doen op de rechter voor een zaak van de politiek. Politiek beslis je in het parlement, op straat, op tribunes, in de media, desnoods aan de toog en bovenal in publieke debatten, maar nooit ofte nimmer in de rechtbank.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234