Woensdag 16/10/2019

Vier vragen

“Klimaatintendant nog vóór verkiezingen zou afleidingsmanoeuvre zijn”

Steven Van de Walle Beeld rv

Het klimaat staat dus op de politieke agenda, maar wat nu? Zo snel mogelijk een klimaatintendant aanstellen? Wellicht niet het allerbeste idee, zegt Steven Van de Walle, professor overheidsmanagement aan de KU Leuven.

Is de aanstelling van een intendant geen politiek zwaktebod?

“Je kunt zoiets op twee manieren bekijken: ofwel als een afleidingsmanoeuvre – laten we iemand benoemen en het probleem verzandt daar dan wel – ofwel als een middel om de controle op de uitvoering van beleid te versterken. Vandaar dat intendanten meestal een heel sterk mandaat krijgen. Dan stapt zo iemand naar de betrokken partijen met de boodschap: ‘Kijk, ik heb een mandaat van de eerste minister om dit te doen, je kunt dus maar beter met mij aan tafel gaan zitten.’”

Moet de regering dan geen haast maken met de aanstelling van een klimaatintendant?

“Als dat nog vóór de verkiezingen gebeurt, zal het een afleidingsmanoeuvre zijn, denk ik. De kans bestaat immers dat zo’n intendant na 26 mei wordt vervangen. Als men het serieus wil aanpakken, dan zal dat dus pas na de verkiezingen zijn, omdat zo iemand een mandaat moet krijgen om iets te gaan dóén, van de persoon die het voortaan voor het zeggen heeft.”

Wat is het profiel van een goede intendant?

“Je hebt iemand nodig die goed met mensen kan omgaan. Meestal is dat dan ook iemand met een goed adressenboekje en met een zeker gezag. Die z’n sporen al heeft verdiend en op basis daarvan kan zeggen: mij kun je vertrouwen, ik weet wat ik aan het doen ben. Je ziet bijvoorbeeld dat men bij de aanpak van veiligheidsproblemen of buurtproblemen mensen gaat benoemen met een achtergrond in de veiligheidssector, voormalige militairen of een politiepersoon. Of mensen uit de zakenwereld, die goede bedrijven hebben opgericht. De boodschap is altijd: mensen met een zeker gewicht.”

Alexander D’Hooghe, die het Oosterweel-dossier heeft aangepakt, had te maken met zo’n zestig betrokken partijen. Hoe begin je daaraan?

“Scripts zijn er niet. Maar het mooie aan de functie van intendant is net dat je er alle kanten mee uit kunt. Klassiek lossen we een probleem in België op met formele raden, waarin er vertegenwoordigers van bonden en zuilen en zo zitten. Dat kan alleen in heel gestructureerde omgevingen, met klassieke problemen. Maar in dossiers als Oosterweel en nu het klimaat heb je te maken met een relatief nieuw probleem, dat betrekking heeft op meer dan één beleidsdomein, waardoor het zelfs niet eens duidelijk is welke minister nu eigenlijk verantwoordelijk is. Je kunt natuurlijk discreet met alle partijen gaan praten, maar je ziet dan dat een intendant een bureau gaat creëren, met mensen op administratief niveau, met mensen die rapporten gaan schrijven en zo meer. Wat begonnen is als een horizontale functie – mensen samenbrengen over organisaties heen – wordt dan een verticale organisatie, met iemand aan het hoofd, met personeel, met een eigen portfolio. In het andere geval zal die functie gewoon verdwijnen. 

“Je kunt, evenwel, in het geval van het klimaat wel iemand aanstellen die verantwoordelijk is voor het opstellen van een beleid, en vervolgens een of meerdere mensen die toezien op de uitvoering daarvan. Er moet altijd een zekere waarborg zijn dat zo’n akkoord daadwerkelijk wordt uitgevoerd.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234