Zondag 25/10/2020

Kleine Potters worden groot

Ze heeft haar haar kort laten knippen, echt kort, zodra de opnamen waren afgelopen. En ze mag luchtig doen over de opwinding die dat teweeg bracht ("Ik heb gewoon mijn haar laten knippen!"), toch moet het voor Emma Watson een opluchting zijn geweest dat het eindelijk kon. Tien jaar lang was Watson (21 jaar inmiddels) Hermelien Griffel, de vriendin van de tovenaarsleerling Harry Potter, in de films die werden gemaakt naar de immens populaire jeugdboekenreeks van de Britse schrijfster J.K. Rowling.

Ze had een dikke bos lang haar in het begin, Harry Potter en de steen der wijzen, ze heeft lang haar in de grande finale die op 14 juli uitkomt, Harry Potter en de relieken van de dood, deel II, ze had lang haar in alle zes films ertussenin.

De helft van haar leven kon ze niet radicaal van uiterlijk veranderen, omdat ze behalve Emma ook Hermelien was. Zoals Daniel Radcliffe (23 juli wordt hij 22), die Harry speelt, in de films niet van zijn ronde brilletje afkwam en tien jaar lang tot een keurig, om niet te zeggen saai kapsel was veroordeeld. Geen paars haar, geen tattoos, geen piercings voor Emma, Daniel, of Rupert Grint (22), in de films hun vriend Ron Wemel.

Korte alcoholverslaving

En toch zijn ze natuurlijk spectaculair veranderd. Toen ze begonnen met filmen in 2000 waren ze nog niet eens echt tieners. Daniel Radcliffe had in de BBC-televisieserie David Copperfield de hoofdpersoon als jongetje gespeeld, Emma Watson was 10, nam toneelles en las deel drie van Harry Potter, toen ze op haar school in Oxford over de audities hoorde. En Rupert Grint was 12, de oudste uit een gezin van vijf kinderen, dat hij precies op de Wemels vond lijken. Hij rapte erover ("Ik ben Ron, ik ben Ron") in een filmpje dat hij opstuurde voor de audities. De drie kinderen werden gekozen na een aantal audities en zijn voor het oog van de camera's, en daarmee voor het oog van de hele wereld, opgegroeid van prepubers tot jongvolwassenen.

Het is op zichzelf al bijzonder dat iemand die rond zijn tiende wordt uitgekozen voor een rol, daar tien jaar later nog geschikt voor is. Minstens even bijzonder is dat ze er zo goed uitgekomen zijn. Dit zijn kinderen die miljoenen hebben verdiend (Radcliffe zou over 42 miljoen Engelse pond kunnen beschikken, Watson over 22, en Grint over 20 miljoen), die over de hele wereld bekend zijn geworden en die hun hele tienertijd in filmstudio's hebben doorgebracht. En toch zijn ze de weg niet kwijtgeraakt, niet buitensporig uit de band gesprongen, heftig aan de drugs geraakt of aan anorexia gaan lijden. Ja, Daniel Radcliffe heeft maandag in GQ Magazine gezegd dat hij een tijdje verslaafd is geweest aan alcohol. Maar hij bezweert dat hij sinds augustus vorig jaar in het geheel niet meer drinkt. "Ik was gewoon aangetrokken door het idee dat ik als een bekend iemand moest leven. Maar die levensstijl past me helemaal niet."

Helemaal toeval zal Radcliffes uitspraak niet zijn. Misschien kon hij hem nu doen omdat hij contractueel nergens meer aan gebonden is, misschien wil hij zijn imago een beetje veranderen, misschien past het in het publiciteitsoffensief rond de wereldwijde uitbreng van de nieuwe film. Ook schrijfster Rowling maakte daar handig gebruik van door juist dezer dagen te laten weten dat ze breekt met haar literair agent en dat ze nieuw Pottermateriaal uitbrengt op een eigen website (Pottermore.com).

Dat de Potterkinderen enorm bekend zouden worden, was te voorzien toen ze in 2000 werden uitgezocht. De eerste delen van de toen nog niet afgeronde boekenreeks van J.K. Rowling waren een succes. Kinderen stormden naar de boekhandel bij elke nieuwe aflevering over de tovenaarsleerling op de kostschool Zweinstein en zijn strijd tegen de vreselijke Voldemort. Rowling schiep een heel eigen universum, waarop ze boek na boek voortborduurde, zodat het steeds meer een werk voor ingewijden werd. Maar niet-ingewijden zijn er nauwelijks: van haar reeks van zeven boeken zijn wereldwijd meer dan 450 miljoen boeken verkocht, de films (acht, omdat het laatste boek in twee delen is verfilmd) zullen naar verwachting 7,5 miljard Amerikaanse dollar opleveren. Wie nooit van Harry Potter heeft gehoord, kan de afgelopen tien jaar haast niet op deze planeet hebben geleefd.

Professortje

Voor de casting betekende het succes van de boeken dat er kinderen gezocht moesten worden die zo goed mogelijk voldeden aan het beeld dat Rowling had geschapen. Er moest een professortje komen (Harry), een op het pedante af slim meisje (Hermelien), een wat sloom jongetje met rood haar (Ron). Moesten ze kunnen acteren? Natuurlijk, maar voor jonge kinderen is het belangrijkste dat ze min of meer zijn wie ze moeten spelen, zegt Martha Mojet, die een kindercastingbureau heeft en kinderen zoekt voor Nederlandse films, series en reclames. Dat dat gold voor de kinderen in Harry Potter, blijkt uit de anekdote over de derde film, De gevangene van Azkaban (2004), die werd geregisseerd door de Mexicaan Alfonso Cuaron. Hij vroeg de drie hoofdrolspelers een opstel te schrijven over hun personage, om hun spel te verdiepen. Daniel Radcliffe leverde een pagina in. Emma Watson schreef zes kantjes; toen ze merkte dat journalisten daar een beetje lacherig op reageerden, zei ze met de verontwaardiging van Hermelien dat ze groot had geschreven, met veel witregels. En Rupert Grint? Die vergat zijn huiswerk te maken.

Veel kinderen zijn geroepen (Martha Mojet krijgt drie à vier aanmeldingen per dag), weinigen worden uitverkoren. Hij had mazzel, zei Daniel Radcliffe in een interview na het afronden van de laatste film. "Ik geloof dat er maar één ding is waardoor ik geen gewone jongen ben, en dat is dat ik heel, heel veel geluk heb gehad toen ik elf was. Al het andere is secundair. Een van de dingen die me met mijn voeten op de grond houden, is dat iedereen die deze rol zou spelen dezelfde reactie zou oproepen. Het komt niet doordat er aan mij iets heel bijzonders is, dat Leicester Square op een donderdagavond in november (bij de première van De relieken van de dood, deel 1) helemaal vol staat terwijl het de hele dag gegoten heeft. Het komt door de serie. Wie deze rol ook had gespeeld, had dezelfde waanzin om zich heen gehad."

Kinderbegeleider

Die waanzinnige wereldwijde bekendheid overkomt kinderen bij ons niet. Maar herkend, of bekend, worden ze soms wel. Het is aan de omgeving, zegt Mojet, om de situatie zo gewoon mogelijk te houden, de kinderen niet op een voetstuk te plaatsen. De ouders en de productiemaatschappij moeten zorgen dat er niet aan het kind getrokken wordt.

Met de directeur en de leerkracht op de school van de kinderen maakt Mojet afspraken. Zij moeten bereid zijn wat meer tijd in een acteurtje te steken. Ideaal, zegt Mojet, is als de kinderen van woensdag op zaterdag op de set kunnen zijn, zondag vrij en dan maandag en dinsdag naar hun eigen school, waar het gewone leven doorgaat. "Vaak praten ze er op school niet veel over, omdat kinderen er de woorden niet echt voor hebben." Voor de dagen op de set krijgen kinderen soms huiswerk mee zodat ze niet achter raken op school. En er is een speciale kinderbegeleider, die de verbindende schakel vormt tussen de productie en de school, tussen productie en ouders.

De kinderbegeleider haalt en brengt de acteurs en houdt ze weg van de grotemensenwereld. "Kinderen gaan uit zichzelf makkelijk over hun grenzen heen, de begeleider voorkomt dat." En dat zorgt weer dat een kind dat een hoofdrol speelt niet oververmoeid raakt en alle dagen even enthousiast op de set verschijnt.

De hoofdpersonen van Harry Potter leefden op de set, in de Leavesden Studio's vlak buiten Londen, waar ze ook les kregen. "Deze hangar is thuis. We hebben een prachtige kleedkamer met een pingpongtafel en darts, videogames, Xbox, televisie. Iedereen gaat daar heen", zei Rupert Grint tegen een journalist die in 2010 op setbezoek kwam.

En Daniel Radcliffe, tegen een ander, in 2005 toen hij 16 was: "Als kindertijd betekent dat je omringd wordt door mensen die van je houden, als het betekent dat je dolgelukkig bent, dan heb ik dat zeker gehad. Het was een bizarre kindertijd, het was raar. Maar het was ook geweldig".

Die veilige stolp en de voortdurende aandacht moet een van de redenen zijn dat er weinig over de jonge acteurs te roddelen was, dat Radcliffe zijn drankprobleem zelf bekend kon maken. "De Britse pers zou modder vinden onder Jezus' vingernagels, en ze hebben niets over deze kinderen gevonden en dat is omdat er niets is. Het zijn fijne kinderen. Ik mis ze tussen de opnamen door", zei acteur Robbie Coltrane, die de vriendelijke reus Hagrid speelt, in 2005.

Post-Pottertijdperk

Het nest verlaten valt niet altijd mee. "Het lastige van film", zegt Mojet, "is dat iedereen tijdens de productie de grootste vrienden is. Maar daarna gaat iedereen zijn eigen weg en kan een kind wat verloren achterblijven. Dat proberen we te voorkomen met de kinderbegeleider. Die blijft nog afspraken maken, gaat af en toe met een kind iets leuks doen. Maar heel snel verdwijnt 'de film' ook naar de achtergrond, spelen ze weer met vriendjes en vriendinnetjes, gaat het gewone leven weer door."

Daniel Radcliffe voorzag na deel 8 dat het enorm wennen zou zijn, het post-Pottertijdperk. "Ik weet niet hoe het zal gaan. Al mijn tienerjaren zijn verbonden met elk beeldje van Harry Potter." Emma Watson gaf eind vorig jaar toe dat ze de veilige omgeving van de studio's miste.

"Er zijn dagen dat ik me verloren voel, want het was allemaal zo gestructureerd. Ik had mensen die me zeiden waar ik heen moest en wat ze wilden dat ik deed. Mijn hele leven stond in een schema, elke dag. Op de universiteit beslis je zelf wanneer je eet, waar je heen gaat, of je werkt of niet. Niemand geeft erom en het komt allemaal op jou neer."

Maar, zei ze ook: "Ik kijk er erg naar uit om me eindelijk vrij te voelen, eindelijk mezelf te zijn. Ik heb dit echt lang, lang gedaan."

Of de sterren van Harry Potter ooit van hun imago afkomen, is onwaarschijnlijk - je drankgebruik een beetje aanzetten om daarmee minder braaf te lijken is daarvoor niet genoeg. Daniel Radcliffe heeft er vrede mee. "Er zullen mensen zijn die me altijd als dit personage blijven zien. Dat weet ik en ik begrijp het. En dat is oké. Zo lang het geen casting directors en filmmakers zijn, weerhoudt het me hopelijk nergens van."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234