Vrijdag 20/05/2022

"Kleine dino joeg zoals kat"

Een tekening van een Sinocalliopteryx gigas. Beeld Nobu Tamura
Een tekening van een Sinocalliopteryx gigas.Beeld Nobu Tamura

Sommige vleesetende dinosaurussen gedroegen zich zoals een kat om hun prooi geruisloos te besluipen, stelt een groep Canadese en Chinese wetenschappers in een artikel in het wetenschappelijke blad PLoS One.

Steven Alen

Ze komen tot die conclusie na een onderzoek van Sinocalliopteryx gigas-fossielen. In de familie van de Coelurosauria waren dat relatief grote - tot 2,5 meter lange - dino's die in het vroege Krijt leefden in het huidige China. Ze liepen op hun achterpoten, die bijzonder krachtig waren. Eerdere vondsten wezen al uit dat ze vinnige jagers waren, die leefden van hagedissen, dinosaurussen en zoogdieren.

Zeldzaam
De twee fossielen die werden ontdekt in de Chinese provincie Jehol zijn uniek omdat er nog overblijfselen van hun voedsel te vinden zijn in de magen. Zo ontdekten de paleontologen dat de dino's primitieve vogels en kleine vliegende reptielen hadden gegeten op de dag dat ze stierven. In de ene maag vonden ze restanten van een enkele Sinornithosaurus, een gevederde vliegende dino van ongeveer een meter groot. In het tweede fossiel zaten overblijfselen van twee primitieve Confuciusornis-vogels, die ongeveer zo groot waren als een kraai.

"Het is zeldzaam een glimp op te vangen van hoe dinosaurussen - dieren die al miljoenen jaren uitgestorven zijn - zich gedroegen," zegt prof Phill Bell van het Pipestone Creek Dinosaur Initiative in Canada. " We weten nu meer van het dieet van deze soort dan van eender welke andere," luidt het.

Sluipen
Opmerkelijk is dus dat beide dieren vliegende prooien aten. Het zou kunnen dat die prooien al dood waren toen de Sinocalliopteryx ze verorberde, en dat het dier eerder een aaseter was. Toch toont de aanwezigheid van meerdere gevleugelde prooien in de maag voor de wetenschappers aan dat de dino's actief joegen op de vogels. Daarvoor zouden ze hun prooi dan hebben moeten besluipen, stelt prof Phill Bell van het Pipestone Creek Dinosaur Initiative in Canada.

"Katten zijn het perfecte voorbeeld: ze zijn ongelooflijk geruisloos, en besluipen hun prooi voor ze erop vliegen. Ik kan me voorstellen dat een Sinocalliopteryx een vogel in het struikgewas besloop, en wachtte op het juiste moment om in de lucht te springen en de vogel in het midden van een vlucht te grijpen. Het waren elegante dieren met lange gespierde achterpoten en scherpe bijters, perfecte moordmachines."

Kritiek
Prof Jungmai O'Connor van de Chinese Wetenschapsacademie is het daarmee eens. "Inderdaad, de aanwezigheid van meer dan een Confuciusornis suggereert dat Sinocalliopteryx een geruisloze en bedreven jager was." Ook prof Mike Benton van de Universiteit van Bristol deelt die mening, en meent dat de dino's mogelijk hun prooi beslopen terwijl die op de grond zat te eten.

Toch zijn niet alle experts het eens met deze veronderstelling. "Het dier was zeker een bedreven jager, en kan ook geruisloos zijn geweest, maar er is nog niet genoeg bewijs hiervoor," stelt prof Zhonghe Zhou, een collega van O'Connor. Dat vindt ook dokter Jakob Vinther, een collega van Benton. "Het feit dat ze een divers dieet hadden van zowel kleine als grote dinosaurussen en primitieve vogels kan erop wijzen dat ze geen gespecialiseerde roofdieren waren, maar eerder een aaseter, een soort gier," luidt het. Hij sluit de eerste hypothese echter helemaal niet uit, maar is het met Zhou eens dat er meer bewijs nodig is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234