Woensdag 23/09/2020

Klauteren op een grillige kat

Geen beest. Als je het niet tot leven wekt, tenminste. Toch moet de Etna vandaag een eerste keer borg staan voor spanning en spektakel in de honderdste Ronde van Italië. Met dank aan een felle, gemene wind.

"Een grote kat, die rustig ligt te spinnen en zo nu en dan even wakker wordt", gaf de Italiaanse auteur en ex-Europees parlementslid Leonardo Sciascia de Etna een vriendelijke connotatie. Toch maar beter laten pitten, dat beestje. En vooral niet op stang jagen, als de Giro-karavaan vandaag over zijn zwart-witte vacht aait. Tot wat een krolse Etna in staat is, weten ze aan de Siciliaanse oostkust maar al te goed. In 1669 kostte een van de zwaarste erupties ooit het leven aan 25.000 mensen.

Geen Europese vulkaan zo hoog (3.329 meter) en zo actief, of het zouden de Elbroes (Kaukasus) en de Stromboli (ten noorden van Sicilië) moeten zijn. Met regelmatig festivals van kruitdampen en gloeiende magma in de zuidoostkrater tot gevolg. Eind februari nog, toen vier werklui en een tiental toeristen lichte verwondingen opliepen en een aswolk boven Catania de lokale luchthaven tijdelijk op slot draaide.

Giro-baas Mauro Vegni mag in zijn hersenpan dan wel flink wat draden hebben loszitten, met een ommetje langs de Etna (in 2013 toegevoegd aan het Unesco-werelderfgoed) neemt hij een veeleer berekend risico. De finishlijn ligt gekalkt aan de Rifugio Sapienza, een berghut op 1.892 meter. Ruim onder de gevarenzone dus en gespaard van andere lijfelijke ongemakken. Vanuit Nicolosi gaat het 17,450 kilometer lang in een adembenemend decor van versteende lava, groene wijngaarden en pittoreske bergdorpjes de zuidflank op met een gemiddeld stijgingspercentage van 7 procent en een piek tot 12 procent.

"Een soort maanlandschap", haalt Eric Van Lancker zich uit de editie 1989 voor de geest. "Wat je een totaal ander gevoel geeft dan in de Alpen of de Pyreneeën. Het doet eerder denken aan de laatste vijf kilometer van de Mont Ventoux." Onbeschermd gebied, waar de wind vrij spel krijgt. "En de hitte ook", herinnert Dirk De Wolf zich van diezelfde Giro. "Toch is de Etna geen beest, zoals Italië er wel enkele in zijn uitgestrekte tuin heeft zitten. Als je lost aan de voet en je nestelt jezelf in de gruppetto, ben je boven maximaal een kwartier kwijt."

Niet supersteil

Jan Bakelants verloor bij de laatste passage in 2011 als 21ste amper 2:13 op een ontketende, maar later gediskwalificeerde Alberto Contador. Onze landgenoot glipte mee in de lange vlucht. "Mooi gezelschap, met onder meer Visconti, Frank, Lastras en Popovytsj", weet hij nog. "Een onderneming met kans op slagen. Ware het niet dat Lampre de hele tijd is blijven rijden en we nooit echt buiten schot zijn geraakt. Aan de voet telden we maar drie minuten voorsprong. Ik overleefde als laatste en werd pas gegrepen op drie, vier kilometer van de streep. Eerst door het duo Contador-Rujano, dan helaas door een nog omvangrijke groep. Waardoor het naakte resultaat uiteindelijk niet in verhouding stond tot mijn geleverde prestatie. Want ik was heel goed, die dag."

Ook Bakelants noemt vooral de felle wind als bepalende factor. "Wispelturig, in dat lavaveld zonder beschutting. Na sommige haarspeldbochten vol tegen, na andere vol in het voordeel." Eigen aan zo'n eilandvulkaan, meent De Wolf, thuis op Tenerife. "Op de Teide blaast hij even gemeen."

Voor de rest vindt Bakelants die Etna, bij de plaatselijke bevolking beter bekend als Mangibello, best te doen. "Steil, maar niet té. Zeer gelijkmatig. Geen dubbele cijfers." Dat hij ook in 2011 in de rechtstreekse aanloop naar de etappe aan het spuwen ging en het licht pas last minute op groen sloeg? "Tja, zo gaat dat met actieve vulkanen. Dat is ook het leuke aan Italië. Er ligt overal wel wat, waardoor je te pas en te onpas een geïsoleerde bergrit kunt inlassen. Terwijl dat in Frankrijk, al naargelang de bergketen, bijna verplicht in blokjes van twee, drie dagen moet. Hier krijg je al op dag vijf spanning en spektakel. Dat maakt het toch wel heel speciaal."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234