Maandag 16/05/2022

Klassieke gezin niet meer bestand tegen nieuwe relatievormen

Onderzoek verricht aan de Universiteit Antwerpen (UA) leert dat het aantal gezinsontbindingen in ons land toeneemt (zie De Morgen van woensdag). Tegelijk neemt het aantal eenoudergezinnen en samenwonenden spectaculair toe. Het netto effect van deze maatschappelijke evolutie zal zich tegen 2011 vertalen in het feit dat amper één op de twee Belgische mannen in de leeftijd tussen 35 en 39 jaar nog tot de groep gehuwden met kinderen zal behoren.

Antwerpen

Van onze medewerker

Tom Cochez

De bloeiperiode van het klassieke gezin situeert zich in de jaren vijftig. Ongehuwd samenwonen was toen weliswaar uit den boze maar om economische motieven trouwde een aanzienlijk deel van de bevolking niet of veel later. Vanaf de jaren zestig werd langzaam maar zeker geknaagd aan het klassieke burgerlijke gezin. "Stijging van de leeftijd waarop gehuwd werd en toename van het aantal echtscheidingen zorgde ervoor dat het netto aantal huwelijken begon te dalen", zegt VUB-onderzoeker Patrick Deboosere van het Steunpunt Demografie. "Vanaf de jaren zestig gaat het steeds verder bergaf met het aantal huwelijken. Vooral in de jaren tachtig begint het samenwonen aan een opmars. In de jaren negentig ontstaan steeds meer 'moderne' gezinnen. Mensen die samenwonen hebben vaker kinderen en ook de éénoudergezinnen komen meer en meer voor. Daarnaast zien we dat jongeren steeds langer thuis blijven inwonen. Vooral in de duurdere wijken is dit een opmerkelijk fenomeen. De ouders kunnen het financieel aan om hun kroost te blijven ondersteunen. Tegelijk worden de kinderen voldoende vrij gelaten om hun zin te doen waardoor ze niet de behoefte voelen om op eigen benen te staan. Het aantal samenwoners wordt klassiek ook onderschat. Lang niet iedereen die samenwoont, staat op die manier vermeld in het Rijksregister. Een vergelijking tussen de cijfers van het Rijksregister en een enquête leert ons dat het aantal samenwoners wellicht dubbel zo hoog ligt als de bevolkingsstatistieken aangeven."

Op basis van de gegevens verkregen uit de volkstelling van 1991 maakte het Steunpunt Demografie van de VUB een extrapolatie. Daaruit blijkt dat het klassieke gezin de komende jaren verder klappen krijgt. In 1981 maakte nog 74 procent van de Belgische mannen tussen 35 en 39 jaar - de leeftijd waarop de kans om getrouwd te zijn en kinderen te hebben het grootst is - deel uit van een gezin met kinderen. In 2011 zal dit aantal gedaald zijn tot 51 procent, wat een terugval met 23 procent betekent. Een grote groep van de 35- tot 39-jarigen zal opnieuw of nog bij de ouders inwonen. Mannen (zeven pct.) zullen dat vaker doen dan vrouwen (drie pct). Nog in dezelfde leeftijdsgroep zal 18 procent van de mannen alleenstaand zijn, tegen 12 procent van de vrouwen. Zes procent van de mannen zal hoofd zijn van een éénoudergezin, tegen 10 procent van de vrouwen. Ongehuwd samenwonen en daarbij kinderen hebben zal voor vier procent de geprefereerde relatievorm zijn.

Een en ander impliceert dat een grote groep kinderen tussen 10 en 14 jaar niet langer in het traditionele gezin zal worden opgevoed. In 1981 maakte negen procent van de meisjes deel uit van een éénoudergezin, in 2011 zal dit 20 procent zijn. "We gaan er daarbij vanuit dat de situatie met dezelfde snelheid evolueert als vandaag", zegt Patrick Deboosere. "Dat de trend van 'moderne' gezinsvormen zich zal doorzetten staat buiten kijf. De vraag is enkel met welke snelheid dit zal gebeuren." Opvallend is ook de vaststelling dat de daling van het aantal huwelijken in Vlaanderen trager verloopt dan in Wallonië. "Veel heeft te maken met de secularisatie die in Wallonië veel vroeger is begonnen", verklaart Patrick Deboosere. "Bovendien sluit Wallonië nog steeds nauw aan bij Frankrijk waar het aantal huwelijken sowieso al langer terugloopt. Tegelijk constateren we echter dat er niet enkel tussen noord en zuid verschillen bestaan. We stellen evengoed verschillen vast tussen bijvoorbeeld Limburg en West-Vlaanderen en tussen Henegouwen en de Oostkantons."

'In 2011 zal slechts de helft van de mannen tussen 35 en 39 jaar deel uitmaken van een gezin met kinderen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234