Zaterdag 21/05/2022

Klacht in België tegen Iraans oud-president Rafsanjani

Brussel / Washington

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Dat de Pinochet-zaak zelfs in België voor een precedent heeft gezorgd, ondervond de Brusselse onderzoeksrechter Damien Vandermeersch vorige maand al: hij ontving op 10 februari al een nieuwe klacht met burgerlijkepartijstelling tegen de Iraanse gewezen president Ali Akbar Hachémi-Rafsanjani ('88-'97). De klacht wegens misdaden tegen de mensheid beslaat de periode tussen 27 april '83 en februari '89, de periode van tijdens en net na de eerste Golfoorlog dus, die Iran tegen Irak uitvocht.

Het gaat concreet om foltering, willekeurige detentie en geweld in tal van gevangenissen, waaronder Ghezel-Hessar en Gohardasht. Hoewel de klacht niet verder wordt gespecificeerd en ook de indiener onbekend blijft, gaat het volgens mensenrechtenactivisten om de Moedjahedien-al-Khalq (verzetstrijders van het volk), de Iraanse oppositie in ballingschap, die tijdens de oorlog met Irak collaboreerde en het voorwerp werd van massale executies in Iraanse gevangenissen.

Maar kan Rafsanjani worden vervolgd? Elahi Hicks, onderzoekster bij Human Rights Watch in Washington, verwijst meteen naar de Mykonos-zaak, de moord in '92 op een Iraans-Koerdisch leider in een Berlijns Grieks restaurant. Tijdens het Duitse proces werd de gewezen Iraanse informatieminister (hoofd van de inlichtingendienst) Falahian als opdrachtgever aangeduid voor deze moord, waarop in '97 uitlevering werd gevraagd van deze medestander van Rafsanjani.

Toen dat niet gebeurde, trokken tal van Europese landen hun ambassadeurs uit protest terug en het zou pas met de verkiezing van president Khatami in datzelfde jaar zijn dat de brokken werden gelijmd.

Hicks: "De Mykonos-zaak was een van de vele moorden op opposanten in het buitenland die door het informatieministerie werden 'geregeld' en het ombrengen van gewezen premier Bakhtiar in Parijs in '89 was wellicht de bekendste zaak. Maar tot een berechtiging van de opdrachtgevers is het dus nooit gekomen, hoewel ook in Iran zelf de roep om gerechtigheid steeds luider weerklinkt.

"Neem de vier kritische intellectuelen die in '98 'verdwenen' en vermoord werden teruggevonden. Uiteindelijk kwam er een onderzoek, dat leidde naar Saeïd Emami, de rechterhand van Falahian, die in '97 door Khatami aan de kant was gezet en die vorig jaar in detentie zelfmoord pleegde. Dezelfde mensen, zo blijkt, toen en nu.

"Dat weet ook het volk: waarom denk je dat Rafsanjani maar op het nippertje, en via een kunstgreep, aan een zitje raakte bij de parlementsverkiezingen van vorige maand? Omdat hij tijdens de campagne op alle vragen om opheldering bleef beweren dat het informatieministerie onder zijn bewind 'totaal clean' was. Hij bleef dus Falahian beschermen. Maar ondertussen vragen mensen zoals politiek commentator en schrijver Akbar Ganji wel om de oprichting van een Nationale Waarheidscommissie onder parlementair toezicht. Een Belgisch onderzoek zou dit hele proces kunnen stimuleren."

Foltering, willekeurige detentie en geweld

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234