Vrijdag 06/12/2019

KLAAS JANZOONS, al dertien jaar lid van deus

'De anarchistische puber in ons is uitgegroeid tot een gezapige huisvader'

'Ik heb nooit iets anders gekend dan dEUS'

Violist, toetsenist en manusje-van-alles Klaas Janzoons zingt het nu al dertien jaar lang uit bij dEUS. Dat is geen geringe prestatie in een groep die qua verloop niet moet onderdoen voor een kamikazebataljon. Behalve een sterke lever moet dat stalen zenuwen en een gezond relativeringsvermogen hebben gevergd. Dertien jaar lang stond hij in het oog van de muzikale storm die ons land op de wereldkaart zette en heeft hij het fenomeen Tom Barman op een neushaartje afstand meegemaakt. En toch: 'Ik ging ervan uit dat het gedaan was met dEUS'.

VINCENT BYLOO

Vergis u vooral niet. Klaas Janzoons' rol in anderhalf decennium dEUS-geschiedenis is veel groter dan die van fly on the wall. De alarmviool die het apocalyptische 'Suds & Soda' aanheft: copyright Klaas Janzoons. Het fijne B-kantje 'My Little Contessa': Janzoons. En de broeierige maar evengoed verkillende arrangementen waar The Ideal Crash en vooral het nieuwe Pocket Revolution zoveel rijker door gaan klinken: alweer Janzoons.

De sabbatperiode die dEUS in 1999 aanvatte, heeft de naar Antwerpen uitgeweken Kempenaar richting horeca gedreven. In een verpauperde wijk van Borgerhout runt Janzoons het gezellige café Plaza Real, een drenkplaats voor jong en hip volk. Op eenvoudig verzoek geeft Janzoons ons de grand tour. Van het café gaat het naar de vertrekken die hij met zijn vrouw en dochtertje Pia betrekt, via een in volle verbouwing verkerende concertzaal tot op de stoffige zolder waar dEUS zijn repetities houdt. Bij een fles rode wijn ("om de kater te verdrijven") zakt Janzoons neer op een stoel: "Binnen afzienbare tijd stop ik met cafeeke spelen. Ik heb niet de ambitie om een horecamogol te worden."

Is dit café een boude jongensdroom die je waar hebt gemaakt of ben je ermee begonnen uit financiële noodzaak?

Klaas Janzoons: "Ik heb er nooit van gedroomd om in de horeca te gaan, maar de beslissing om het wel te doen, lag redelijk voor de hand. Toen dEUS in 1999 na The Ideal Crash-tournee aan een zogenaamde sabbatperiode begon, stond ik op straat. Ik ging ervan uit dat het met dEUS gedaan was en besefte dat ik voor het eerst in mijn leven met iets anders dan muziek geld zou moeten verdienen. Nu moet je weten dat ik op mijn zeventiende met school heb gekapt om bij dEUS te gaan spelen. Ik had geen diploma om op terug te vallen, had geen vak geleerd, had eigenlijk nooit een leven buiten dEUS gekend. De eerste maanden heb ik in een café gewerkt om rond te komen, maar dat zag ik na een tijdje niet meer zitten. Ik dacht: 'Ik ben verdomme een gevierd muzikant en ik sta hier te tappen in een kroeg die niet van mij is'. Dus toen ik dit pand voor een appel en een ei over kon kopen van een archaïsch verzekeringskantoor heb ik niet lang getwijfeld. Het eerste halfjaar heb ik hier gewerkt, daarna heb ik personeel aangenomen. Ik zit graag áán de toog, maar eráchter staan is toch niet helemaal mijn ding."

Speelde muziek dan hoegenaamd geen rol meer in je leven de afgelopen vijf jaar?

"Toch wel, maar veel minder dan voordien. Ik had er blijkbaar behoefte aan om die hectische periode met dEUS wat uit mijn systeem te krijgen. Ik heb wel overwogen om een soloplaat te maken, maar ik kan niet, zoals Tommy, de kar trekken. Om muziek te maken, moet ik een beetje op sleeptouw genomen worden.

"Men heeft me een paar jaar geleden wel aangezocht om een soundtrack bij een film te schrijven. Zo'n typische Amerikaanse pipo, blijkbaar een dEUS-fan, vroeg me om arrangementen te maken in de stijl van My Sister = My Clock (de ep die dEUS uitbracht na Worst Case Scenario, VB). Tommy heeft me daar wat bij geholpen en ik was erg content over het eindresultaat. Maar het Hollandse productiehuis was dat blijkbaar niet en wilde een heel cheesy soundtrack van goedkope vioolarrangementen, harpen en engelenstemmen. Soit, het productiehuis is met dat project over de kop gegaan en de film zelf is compleet geflopt. (Het gaat om de Nederlands-Amerikaanse coproductie Resistance, een oorlogsfilm met Bill Paxton en Julia Ormond die het in de weinige cinemazalen waar hij is vertoond nauwelijks een week heeft uitgehouden, VB)"

Heb je de afgelopen jaren ook je beeld over dEUS bijgesteld?

"Ik heb de voorbije vijf jaar eerlijk gezegd geen seconde aan dEUS gedacht. Ik moest er zelfs af en toe aan herinnerd worden dat ik in die groep speelde. Een paar jaar geleden, in een periode dat ik heel krap bij kas zat, stond ik aan de kassa van de Delhaize mijn allerlaatste vijffrankstukken te tellen, toen 'Instant Street' door de boksen schalde. Pas toen mijn strijkarrangement inviel, had ik door dat ik naar dEUS stond te luisteren. En ik dacht: 'Dit is toch te belachelijk, ik ben verdomme een popster'. (lacht) Maar dat neemt niet weg dat ik een heel ander beeld over dEUS heb gekregen. Vroeger hád ik er namelijk geen, want ik zat er veel te dicht op. Dat we als beginnende groep een platencontract kregen aangeboden door Island drong indertijd nauwelijks tot mij door. Nu vind ik dat zeer opmerkelijk. Ik kan ook pas de laatste tijd weer eens een cd van dEUS opzetten. Nu ik het met afstand beluister, hoor ik pas hoe fantastisch onze platen zijn."

Ik heb de indruk dat jullie nu de funky, groovy zomerplaat hebben gemaakt die jullie met The Ideal Crash al voor ogen hadden.

"Kijk, we hebben met The Ideal Crash niet de plaat gemaakt die we voor ogen hadden, maar Pocket Revolution is óók niet de plaat geworden die we dachten te maken. Aanvankelijk wilden we voor een garagerockplaat gaan die heel erg live zou klinken. We hebben dat idee uitgeprobeerd tijdens de eerste opnames in Frankrijk, maar die bevielen ons niet. Zo zijn we teruggevallen op ons aloude procédé, namelijk alle songs laag per laag opbouwen. Op die manier konden we de groove beter overbrengen dan live. En die groove hebben we natuurlijk deels te danken aan CJ Bolland, die met Tommy die Magnus-plaat heeft gemaakt, maar ook heel erg aanwezig is op de nieuwe dEUS."

Pocket Revolution lijkt me ook veruit de meest conventionele dEUS-plaat totnogtoe. Je hebt je dan ook al eens laten ontvallen dat dEUS veel minder dan vroeger artistieke grenzen wil verkennen en oversteken.

"We zoeken die grenzen nog altijd op, vind ik, maar we hoeven ze niet per se meer over te steken. En toch vind ik dat alles wat wij maken een typische dEUS-touch heeft. Zelfs als Tom en ik uit de groep stappen, zal dEUS als dEUS blijven klinken. De groep is een entiteit geworden die amper nog afhankelijk is van de groepsleden. Maar we zijn inderdaad artistiek minder radicaal geworden, denk ik. Vroeger eisten we bijvoorbeeld inspraak in de keuze van de singles, nu laten we dat al gemakkelijker aan de platenfirma over. We maken er zelfs geen probleem meer van dat ze om een radio-edit vragen, wat vijf jaar geleden nog op hevig verzet stootte. Ik denk dat de anarchistische puber in ons is uitgegroeid tot een gezapige huisvader. Simpel gezegd komt het erop neer dat, als een nummer om een bepaalde sfeer vraagt we die niet noodzakelijk meer hoeven te saboteren."

Halverwege de opnames zijn Craig Ward en Danny Mommens vervangen door Mauro Pawlowski en Alan Gevaert. Wat was de impact van die personeelswissel op de groep en de plaat?

"We hebben in de zomer van vorig jaar een zeer moeilijke periode doorgemaakt. Toen Craig halverwege de tournee forfait gaf op het Reading-festival zat de groep in zak en as. Echt een zwarte dag was dat. Craig is gestopt omdat hij geen deel meer wilde uitmaken van een popgroep: dat was een haast existentiële keuze die weinig meer te maken had met interne strubbelingen. En Danny heeft ervoor gekozen om prioriteit te geven aan Vive La Fête. Uiteraard had die wissel een zekere impact op de groep, maar je mag niet vergeten dat het overgrote deel van de ideeën voor deze plaat al vastlagen toen Mauro en Alan erbij kwamen. Mauro hield zich - uit respect, denk ik - zeer nadrukkelijk op de achtergrond, omdat hij zelf altijd een grote dEUS-fan is geweest. We willen ook niet dat dEUS herleid wordt tot de tandem Mauro-Tommy."

Hoe heb jij eigenlijk dertien jaar dEUS overleefd?

"Dat is simpel: ik ben op mijn zeventiende in dEUS gestapt, ik heb nooit iets anders gekend. Vergelijk het met een groep als U2, dat zijn vier schoolvrienden die samen een bandje zijn begonnen. Ik kan heel goed begrijpen dat zij nog samen zijn. Zij hebben namelijk ook nooit iets anders gekend. Als een van hen eruit stapt, komt die voor het eerst in een wereld terecht waar hij nooit een eigen leven heeft opgebouwd. Hetzelfde geldt voor mij. Mijn muzikale leven totnogtoe is: dEUS. Dat gaat niet op voor Rudy (Trouvé), Danny en Craig: zij hebben altijd een muzikaal leven naast dEUS willen leiden. Bij hen kwamen die twee in conflict en ze hebben een keuze gemaakt.

"Maar goed, er zijn weleens spanningen. Tommy en ik zijn ook botsende ego's, echt water en vuur bij momenten. We hebben al vaak in de clinch gelegen, maar het gaat nooit om onoverkomelijke meningsverschillen. Ik zei het hem onlangs nog: 'Toch wel straf dat van alle mensen die jij kent, behalve je moeder en je zus, ik diegene ben met wie je al het langst omgaat'. Het klinkt negatiever dan ik het bedoel en het is ook wat eigen aan een genie, maar Tom communiceert nu eenmaal een beetje raar."

Valt het dan mee om in de groep eventuele problemen uit te praten?

"Dat ligt niet voor de hand. Hoezeer wij als groepsleden ook beste vrienden zijn, over persoonlijke zaken spreken we nooit met elkaar. Let wel, op tournee zijn wij elkaars beste vrienden. Dus, over de vrouwen klappen, scheten en boeren laten: dat doen we wel. Maar onze persoonlijke levens houden we buiten de groep. Ik heb er bijvoorbeeld totaal niet aan gedacht om Tommy uit te nodigen voor de opening van mijn café, terwijl ik hem diezelfde dag nog had gezien in de studio voor de opnames van 'Nothing Really Ends'."

Weet jij doorgaans waar Toms liedjes over gaan?

"(staart voor zich uit) Awel, zelden of nooit. Tommy leeft wat dat betreft in zijn eigen wereldje. Ik luister wel naar de teksten, maar ik doe niet altijd de moeite om ze uit te diepen. Het is ook niet zo dat hij ons uitlegt waar een nieuw nummer over gaat, hij spreekt er met geen woord over. Af en toe vermoed ik dat hij het heeft over de liefde van het moment of een liefde die net gepasseerd is. Misschien is dat een goed voornemen: van nu af aan ga ik wat beter naar Toms teksten luisteren. Hij zal dat zeker appreciëren."

Jij bent zelfs voor vele dEUS-fans nog altijd een achtergrondfiguur. Heb je het daar nooit moeilijk mee gehad?

"Zeker wel. In de beginperiode, toen ik nog een jonge stier was, had ik veel meer de behoefte om mezelf te laten gelden en dat gaf vaak aanleiding tot conflicten. Ik voelde mij heel volwassen en was arrogant genoeg om alle aandacht op te eisen. Als Tom drie interviews gaf, wilde ik er ook drie doen. Het heeft lang geduurd voor ik besefte waarom Tom het hoge woord moet voeren. Hij is de man met de visie, hij is degene met de grootste mond, degene die het allemaal goed kan uitleggen. Nu heb ik dus vrede met mijn relatieve anonimiteit. Ik ben er zelfs een beetje blij om. Je zult maar Tom Barman zijn. Ik heb het vaak genoeg meegemaakt dat wanhopige mensen hem op de rug komen tikken en meteen een hele babbel van hem verwachten. Ik vind het een fijne gedachte dat ik hier in het café kan staan werken zonder dat ook maar iemand weet dat ik bij dEUS speel."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234